Literarishe bleter · 1934-03-16 · 11 (16.3.1934) · p. Seite 171

זײט 171 -״טערזןרישע 4לעםער נימ. 10 514> םאלן אין א װיםטער מרה־שחורה אין נויטיקט זיך, נעבעך, אלײן אין א װעלכער נישט איז אויפמונטערונג און דערמינםע• רוגג — גראד איבטער, גלויב איך, איז באזונדערס װיכטיק, אז די-יעניקע פרײנט און קאלעגן, װןןס שטײען נאך בײם רודער (און בײ דעם גערודער) םון דער אלײדישער עפנטלעכקייט — זאלן םאקע אנהויבן אױיסװײזן א םיל גרעסערע און א םיל באלערנדיקערע אויםמערזאמקײט צו די יינגערע שרײבעד, װאם לעכצן און נענקען נאך א װעלכער נישם איז ריכטיקער און אײםריכטיקער קריםיק םצד אן עלטערן קאלעגע. בםרט נאך, װען פמעט יעטװעדע ײדישע לאנד״ליטערא■ טור פארמאגט שוין איצטער איר אײגענע ליטעראריש-געזעיי■ שאפטלעכע טריבונע און האט שוין די מעגלעכקייט אלזייטיקער און ברײטער צו אינפארמירן די ײדישע עפנטלעכקײט װעגן אלע נײידערשײנונגען אויף דעם אליידישן ביכער-מארק. ס׳װאלט אםילו, גלויב איך, נויטיק געװען אן איבערוף (.פערעקליטשקע״ בלע״ז> צװישן די מערערע ליטעראטור-געזעל• שאםטלעכע טריבונעס אונזערע װעגן די מערערע ליטעראטור• דערשײנונגען אין די םארשידענע לענדער, און ס׳װאלט אסילו נישט געשאדט, װען די ביבליאגראפישע סעקציע בײ דעם ײװ״א אדער די צענטראלע פון אונזערע פען׳קלובן זאלן אנ• הויבן ארויםגעבן ביבליאגראםישע העםטן, װו עם זןןלן װערן נישט נאר רעגיסטרירט, נאר אויך טאקע מער אדער װײניקער כאראקטעריזירט אלע (אבער טאקע אבםאלוט אלע> נײ׳דער• שײנונגען אויף דעם אלײדישן ביכער־מארק ודעם ײדיש־סאװע• טישן אײנגעשלאסן). אדרבא, זאל מען זיך װעגן דעם ארויםזאנן און זאל דערבײ נישט םארגעםן װערן דער צער און עלנט םון אונזער ליטערארישן נאכװוקס, װאס לעכצט און בענקט נישט נאר נאך עטװאס .פובליסיטי״, נאר אויך טאקע נאך אן אויטאריטעטן, באלערנדיקן װארט מצד עלטערע און מער דערסארענע קאלעגן. אין דער הינזיכט מעגן מיר זיך אראפנעמען א שטיקל בײשפיל סון םאװעט-רוםלאנד, װו װעגן דעם ױנגםטן פון די ױנגסטע שרײבט מען אפטמאל פיל מער, װי װעגן דעם עלטסטן פון די עלטסטע... ^נעניא קל״נער זנ? א'ר חתונה;;יעס־ע/ םיר ז$ גל'קלעך לסבן חיענע, אידוםיע, םאליע, נ־מן און יעהב. לייענט ארי פארשפרײט ״אובזער פרײהײט״ אילוםטרירטע צײטונג פאר דער ייגנט ■— פון װארשטאט און שול דערשיינט צװיי מאל אין חודש ןנןנןמענםס־נרײז: * פערסי י*ר 1 זי״ * ה*ינ ״ןר 2 זל״ ןן -$ר 4 זי. *ין *ײסיןנר: סערטי יןר 1.50 זי״ >ו הוינ יןר נ זי.׳ * י*ר 6 זי. אדרעס םאר געלמ אין סוילן פ. ק. א. 2.147 נ. פיר בײ אט דער געלעגנהײט װעל איך זיך דערלויבן צו צי• מ-רן אײניקע שטעלן פון אײניקע בריװ, װאס איך האב לעצםנם ב קומען פון אײניקע נאכוײקםלער אונזערע. ,טײערער םון אלעםען איז מיר דער ױנגער דור, — שיײבט י. ד. אײראעל םון רומעניע — װעלכער רוקט ארוים בנ רושע טאלענטן, ױנגע שרײבער און דיכטער, װאס װאלטן נערואם םיל נײעס צו זאגן, אבער דארט, אין די קלײנע שטעט *ון שטעטלעך װערן זייערע טאלענטן חרוב ונחרב, נישטא װער עס זאל זײ מקרב זײן, װער עם זאל זײ ארײנפירן אין לי• נע־ארישן היכל און שאפן פאר זײ םביבה״... ...מען קאן דאך פשוס םון זינען אראפ, — שרײט אויס קאלעגע איזראעל — װען מען םארטראכט זיך םיפער איבער דעם גורל םון דעם ײדישן שרײבער אין רומעניע!״ דער באגאבםער, אבער נאך װײניק-געשולטער בעלעטריםם ד. זאקאליק פון װארשע קלאגט זיך םאר מיר, אזנ ״די היגע קריסיקער שדײבן זעלטן זועגן א ױנגן שרײ• בער. בײ אונז דא אין װארשע, איז בכלל נישטא קײן באצױנג צו א ױננן שרײבער. מען קאן דאם הארץ סארלירן!״... און א צװײטער יונגער בעלעטריסט פון װארשצ — מ. גראסםאן, װאס םארמאגט א גוט אויג און א גוטן אויער םאר דאס געזעענע און געהערטע און װעלכער האט שוין אםילו גע• האס באקומען אביםל .פובליםיטי״ פאר זײן ראמאן .םלאמען און רויך״ נישפ נאר אין פוילן, נאר אויך אםילו — אין נױ• יארק און בוענאס אײרעס ־ דערצײלט מיר. אזנ ,אין פױלן דערשײנען בסדר ביכער פון ױנגע מחבדים, סען גיט ארוים^פאר די לעצטע גראשנם. םאר די שײער-םאר■ הארעװעטע און פארפײניקסע גראשנס און מיט װאס ענדיקט זיך דאסז די מחברים, װעלכע האבן נישט קײן שום באשעם• טיקונג — גייען ארום, װי די פארצײטיקע םפרימלעך-מחברים איבער די הײזער און םארקויפן יעדן טאג צו אײנעם אדער צו צװײ שטיק און האבן דערפון אויף אדורכציקומען... ... ,מיר דא (אין פוילן) — שרײבט װײםער דערזעלבער- האבן שוין פארגעםן, װאס עס הײםט באצױנג... און טאמער רע• נענזירט מען שוין יא אמאל עטלעכע ביכלעך פון ױנגע — שרײםט מען זײ א קאפעסשקע אן, מען ציטירט אײנעם א זאץ, סען םארענדיקט מיט א חכמהלע, מים א װיצעלע און פארטיק... דער רעצענזענט װערט דורך דעם נאך םיל חשובער׳ און דער שרײבער װערט אראפגערוקט מיט נאך אײן אײל טיפער אין דער ערד ארײן...״ און דער הומאריםט׳סאטיריקער נ. צוקער פון בוענאם־אײ• ועס, װאם זײנע צװײ לעצט-דערשינענע ביכלעך זענען נאך צו פי*, אגב, נישט דע־גאנגען — שרײבט מיר צוױשן אנדערעם, אז: ... ,די טרויעריקײט פון די באצױנגען מצד די היגע ש־־יבער. װעלכע װילן נישט און קאנען נישט זײן פארעװע, א*ז א זײער װײטיקלעכע און נעמט פשוט צו דאם חױת:...״ זאל איך ציטירן נאך אנדערע בדיװ פון אונזער ליטע• ואײשן נאכװוקס אין םארשידענע שטעט און לענדער? איך מײן, אז די אויבנציטירטע װײ-געשרײען פון אונזערע * ׳פקומענדיקע שרײבער אין די םארשידענע װעלם-טײלן גיבן "־ין איבער גאנץ-גענוג די דעפריסירטע שטימונגען, װי אויך י פארביסערוננ קעגן דעם עלטערן דוד שרײבער, װאם װײזט י שם ארוים גענוג אויםמערקזאמקײט און גענוג ליבע צו די שא• ינגען פון אונזער ליםערארישן נאכװוקם. אבער נראד איצטער, װען די ,אויבערשטע שיכםן״ םון :ינזער שעסערישער אינטעליגענץ איז, נעבעך, אלײן ארײנגע•