Literarishe bleter · 1934-03-09 · 10 (9.3.1934) · p. Seite 155

זײט 155 ל־טערארישע בלעטער נום. סנ (1513?. סדײססעד / ס:אר$נםא ק ד ע □ ־ װו׳ז דער סײנםטער? — וװ׳ז דער עקםפלואטאטאר? מ׳איז געלאםן דעם בעשלאגענעם געזעל - צוהילף. דער מײנסטער איז אנטרונען — װי א האראין א זאק. עטלעכע װעגן זענען שוין איצטער געװען װייניק, מ׳זאל אים דעם מײנםטער, אויםזוכן און ארײסקריע פון װעלכן לאך. עס זענען פאיאן דא, אין דער שוסטער׳גאס, אזויפיל לעכער— אז מ׳מת האבן א סך נאכיאגער, פדי נישט צו לאזן לויםן פון אײן ארט צום אנדערן. די פארזאמלםע האבן שוין טאקע איצטער נישט געזונגען דעם ״אינטערנאציאנאל״, װאס זײ פדעגן זינגען זינט עטלעכע װאכן קריק נאך איטלעכער רעדע, אדער פארזאמלונג. זײ האבן זיך איצס אויסגעשפרײט ארום די הײזלעך, ארומגעצאמט זײ און אנגעהויבן אן אלגעמיינע ״אבלאװע״. או ך דער נאטשאלניק אין די רויט׳געליאמפאסעװעטע הױזן און אין היטל איז נישט געשטאנען. ער איז ארומנעריטן מיטן פערד, געקוקט אין איםלעכן םענסטערל, אין איטלעכן פירהויז, צי דער פאטשער שטעקט נישט אמאל ארויס דעם קאפ מיטן לאנגן גארגל. ס׳איז איער געװען — װי אין ים ארײן. געזוכט. גע־■ זוכט - און... גארנישט. — װאס װעט זיין דער סוף ז — הא? מ׳האט שוץ, אגב, געװאלט טון א שפיי אײסן ארט, װו ער איז פריער געהאט געשטאנען, דער מײנסטער, און זיך צעגײן. נאר פלוצים האט םען דערהערט א געװײן, װאס איז געװארן אלץ העכער און העכער. יינגען האבן אויפגעשטעלט די אויערן: — ששש - - — דער נאטשאלניק האט שוין אפילו געמײנט, אז אט האט עמעצער מסתם געפאקט דעם העכט, דעם מיינסטער, און ם׳מוז דארטן אױפן ארט אנגײן א נײ געשלעג: אדער דער פאטשער כאפט קלעפ. אדער דער כאפעד. עד האט דערסאר מיט זיײע שפארן באלד געטון א קיצל׳אונטער דעם פערד אין די װינקלען און — האפ: ער איז שוין לעבן הײזל, װו ם׳גײט — אויף א געװאלט. — אבער װאס?.. נישט דעם מיינסטער געכאסט? נאר װאם דען?.. א חברה ארבעטארערישע יונגען טוט באלד א לויף׳ארוים מיט אויפגעשטארצטע אויגן צום נאטשאלניק און װײזן מיט די םינגער אויף א קלײן הינטער׳שטיבל, װו ס׳ליגט א דינסט׳ מויד, װאס גײט צום קינד און דארף האבן א דאקטןןר. — װער איז די ״טאװאזשישקע״? - םרעגט זיך דער נאטשאלניק פוגם פערד אראפ — ביי װעמען האט זי געדינט?... אײנם צװײ טוט ער א עפרינג׳אראפ פונם פערד, בײנט אראפ דעס קאפ בעתן ארײנגײן אין הײזל און פארשײינדט. - אץ עטלעכע מינוט נאכדעם — האפ: ער איז שױן קריק אינ• דרויםן, נאכדעם — װידער אויסן סערד, טוט א האםטיקן בא׳ סעל צו עטלעכע געזעלן צו לויסן נאך די און די דאקטוירים, צו לויםן אויך נאך זײן מוטער, די אקושערץ. צום סוף טוט ער זיך א װארף מיסן פערד און — טראסקײ: ער פליט איי• נער אליין אראס צו שכנא׳בערן. (סוף קוסט׳ א י י 6 נאר אין דער שוסטער׳גאם, הינטערן שטאט-מארק, וװ דער ײנג איז געגאנגען, איז איצט געװען — שװארץ פון פצנטשן. ם׳איז געװען שווער דורכצופאקן זיך. אומעטום — קעפ, אקסלען, הענט, א שטופעניש, אײנער אױפן אנדערן, װי א פליגן׳יאריד אויף א זיםבלאט. באלמעלאכישע ױנגען: שניידער, שוסטער, סטאליארעם, רימארעם, שלאסער און ארבעטער פון דער זײף׳פאבריק, פון דער ליכט׳פאבריק — אלע האבן עפעס געהאט פארלאזט ײצרקשטעל און פאבריק און זענען געשטאנען דא אויף דער שוסטער׳גאס ארום א הױך פערד. אויפן פערד איז געזעםן א מאן אין רויט׳געליאמפאםעטע הויזן און אין א רוים׳נעליאמפאסעװעט היטל, װאס ער האט געטראגן זינט עטלעכע װאכן קריק. - ער איז געזעםן הויך אויפן פערד און האס געהאלטן א רעדע. — דאם אוז געװען - דער אקושערינם בלאנדער זון, דער שטאט׳נאטשעלניק, װאס שוין און די דרײסיקער. גערעדט האט ער איצטער עפעם װעגן גיץ צו װאלן פץ א ״םײם״, װאס װעט זײן אין װארשע; אויך האט ער גערעדט װעגן ארבעטער, פויערים, װעגן צעטײלן די ערד און צונעמען די פאבריקן. עס איז געװען עפעס א לאנגע רעדע. פון צײט זו צײט האט זיך צעטראנן אינלופטן א זיך׳קײקלדיקער הורא, א געשרײ, א קװיטש, א ציװיל׳מלחמה׳רוף. — ם׳האט געזאטן! מײנםטערלעך. װאס זענען געשטאנען אינדרויםן פאר די װצרקשטעל׳שטיבלעך פון די הײזער מיט די צעפאלענע קוימענס, האבן זיך געריבן די פלײצעס אן די פיטרינעס. זײ האבן עפעס געקרינן פײער אין די אדערן. קלײנע קרעמערקעס, װאס זענען געשטאנען בײ די קרומע טידן פון די קלײטלעך, האבן געזופט מיט די נעז. ם-האבן זיך נעהערט קרעכצן: — ם׳א גוטע בראך... — װעט ראס זאאן א חורבן... — אזעלכע ײנגען זאלן זאאן די הארן... אײן שוםטער׳געזעל — א האפערדיקער יײנג מיט בא׳ ג״סטערטע, אויפגעברויזטע אויגן — איז עפעס צו מיט זײנע יאנגע קנאכיקע הענט צו א הויכן אויםגעדארטן שוםטער׳מײם־ כערל, װאס איז געשטאנען פאר דער װערקשטעל׳טיר, און האט צו א־ס א גיכע קאמענדע געגעבן: — שוין גיב אהער די בעבעכעס דײנע:.. <דער ײנג האט געמײנט דאס האב־און־גוטס) דער הויט׳און׳בײנערדיקער מײנםטער, װאם איז געשטאנען אין צעריםענע הויזן און אין א צעריסענעם שפענצער, האט א זישער געטון, װי א מאגנעם׳נאדל. — די קישקעם מײנע װעל׳ך דיר געבן? - זאנט ער אן אויפגעקאכסער. אץ ער האט אים נאכגעלאזט א כמאל. דעם שוסטער׳געזעל אױ פינססער נעװארן אין די אויגן. ער האט עטלעכע רגעם געחלשט און נאכדעם האם ער אנגע׳ הײבן מיט די גראבע הענט צו שעפן בלוט פון דער נאז. אין לופכן האם זיך א צעקאך געטון דער װעטער. - פון דעם עולם, װאס ארום דעם פערד, האבן זיך באלד א ריס׳געטון ײנגען — משחיתים. איסלעכער משחית —״ א װינט, ם׳געװארן א געשרײ: