Literarishe bleter · 1934-02-09 · 6 (9.2.1934) · p. Seite 88

ליםערמיײשע בלעטער נים. 6 (509) זײט 88 פליבלונג טוט זיך נאר נאענט װאם באוועגן, אין ד זעס די צ ו ו י י א ל ט י ם ש ק ע שטײן. א, דאן װערם זי ־אין כעם, אננעבלאזן, און זי פרעגט זיי צעבײזערט און הארב: — װאס באדארפט אירי — זי פרעגס מיט ירגזון, און איר בײט זיך אץ פנים די פארב. אץ געפלעפטע עס שטײען די זקנים, און זײ ענטפערן בײדע גלײך אפ: — א, מיר פלפולן זיך ו ו ע ג ן ש ײ נ ע ם, אץ װאס שיין איז — דאם לינט אונז אץ קאפ... די בת״מלפה איז פרײלעך געװארן, און זי רופט זײ מיט שמײכלען צו זץ, אץ זי זאגט מיט א רמז א קלארן: — ,קוקט, דאס שענסםע אי.ז נאקעט ווי -איך:... $73ן דעו טאעט. ד• קו־־טיק א1| דעי הוננו ער האט געזונגען הײנט פון הימל פונם רויטן, ער האט געזונגען הײנט פון אומעט און פץ צער. ער האט געהאט נאך דעם — אן אנבליק פץ א טױטן, אץ דאר איז ער געװען, אוי שרעקלעך, גרױזאם דאר. — .װאם טויגן דיר, פאעט, די לידער און חזױנות? האט עמעצער געפרעגט — דו זאלםט מיר זיץ געזונט — װען ם׳מאנט דער סאגן זיינם — דאם ביםעלע מזונות, און הונגעריק ביסטו, א שטײגער, װי א הונט?...' א הונט האט עם דערהערט, און אנגעהויבן קײכן, און גלײך געגעבן זײ אויף ה י נ ט י ש צו פארשטײן: — האו-האו: נישט קריטיקירט: און מאכט נישט קײן פארגלײכן, איר זעט דאך, אז איך האבדאס םייניקע-אביין• ם$ן ב?$ן פאנד פ#ד די ״לים. בלעטעד״ — משה צעשינסקי, שיקאגא, גיט 1 דאלאר און רופט אדויס דעם פאעט ה. ל. םײמאן, שיקאגא. — ב. אלמוני ענטפערס ד. פראמען מיט אײן םונט אץ רופט ארוים: מ. םארקס, דיר פארםל, ד*ר זײדל, ד״ר םיגל, י. קופער, א. מ. לױוי (יאהאנעסבורג), מ. מאריםאן (עס־ קאם>, רבי ליװי (דורבאן). — ר. פעלדמאן ענטפערט ד. פראמען מיט איין פוגט און רופט ארויס די ה״ה: ל. קאטקץ, א. מ. פינקום און ה. ערליך. — א. שאבאן ענספערט ד. פראםען מיט 10 שילינג אץ רופט ארוים די ה״ה: ד״ר ה. רובץ, מענדל סאבאטשניק, דוד דזשאזעף ,מאליסיטער), יאהאנעםבורג), דוד זשאגער (קײפטץ). — פרײנט מיאדאװניק האם געגעבן סז שילינג. — איקס האט געגעבן 5 שילינג. — פרײנט ג ע ר ש ט האט נעגעבן 5 שילינג. י י — פריינט שוםטער האט נעגעבן 5 שיליננ. — פרײנט ענגעל האט געגעבן 5 שילינג. אומשאצבארע קראפט פאר אן ערנםט קינסםלעריש פרײגײםםיק, קולטורקעמפעריש, ראדיקאל, דרײסט װיצבלאט: די קליינקונסט• בינע האט צו בראדערזאנען געהאם א םך מער מזל, װי די ליטערארישע םאטירפ. און זענען דאך בײדפ געביםן אזוי קרוביש נאענט. און נישט קײן צופאל אױ< װאס בײ לײטן טרעפט מען די נעמען פון די איגיציאטארן און גרינדער פון די פארשידענע ליטערארישע קאבארעטן און קינםטלערישע קלײנבינעם אוץ צװישן די גרינדער און הויפטמיטארבעטער םון די אנגעזעענסטע ליטעראריש־קינסטלערישע װיצבלעטער. אץ דײסשלאנד האבן די דיכטער אטא, יולױם בירבאום, פרנםט פאן װאלצאגן, פראנק װעדעקינד, דעטלעװ פאן ליל־ יענקראן א. אנד. געשאפן דאס דײטשע ״איבערבדעםל״, די ״עלף תלינים״ א. אנד. קלײנבינפם. די זעלבע בירבאום, װאלצאגן. ליליפנקראן, װעדעקינד זענען פון די ערשטע מיטארבעטפר פץ דײטשן ״סימפליציםימום״, אין װעלכן עם ארבעטן אבער אויך מיט שוין אין ערשטן יארגאנג יאקאב װאםערמאן, ריכארד דעמעל, קארל בוםע. הוגא סאלוס, ריכארד שאוקאל, גוסטאװ פאלקע, קארפיץ האלם, מאריא רילקע, פעטער אלטענבערג, פריץ מאוטנער א. אנד. בראדעדזאן װאלס ערשם אין דער דאזיקער ד־כטפרישער גאטונג בל־־ספק געװען אינגאנצן אױפן ריכטיקן ארם, אין זײן ריכטיקן עלעמענט. װאס עס װאלט אויך געהאט, גלויב איך, א גע־ױסע דיסציפלינירנדע השפעה אײפן כאראקטער פון זײן אי• בעריקער דיכטפרישפר שאפוננ. אבער װי זאגס א דײטש שפריכװארט: ״ימים טובים מוז ▼ ▼ י ״ מפן פײעין, װי זײ פאלן״. דאס נעמלעכע איז מיט א ױבי• לאר. מ׳דארף איפ פייערן פאר דעם, װאם ער איז, אץ נישט ארײנלאזן זץ אין חקירות, װאם ער װאלט געדארפם אדער געקאנט זײן. נעמענדיק זיך דאס רעכט צו פארעפנטלעכן די צװײ פאבעלן, װפלכע בראדערזאן האט אונטערגעשריבן םיט א פסײ• דאנים, אץ װאס װעגן זײער עקזיסםענץ ער האט אודאי אלײן שוין לאננ פארגעסן, אנטשולדיק אץ זץ דערמיט, װייל לקט און שכחה איז א דערלויבטע זאך, און בעםער ״אינעדיטא״ ינישט ארויסגעגעבנם) בײ לעבצײטן. װי א ״פאםטהומע״ ןנאכן טויט) ירושר,. סוף כל סוף איז א יובילײ נישט בלױי פארן דיכסער, נאר אויך פארן לעזער. מ׳װעט יעדנפאלס קענען לערנען דעם ױבילאר פון א וױיניק־באקאנטער זײט, אלס א לײכטן, גרא־ ציעזן דיכטער, װאס זײנע משלים, שפילעװדיק און פרעגנאנט, װאלמן געדארפט ארײנגענומפן װערן אין שול־כרעםסאמאטיעס, װען זײער אינהאלט װאלס נישט געװען א ביסל טריף-פסלע אץ צי־רעװאליציאנער אויך פאר א םך דערװאקספנע. די ערשסע פאבל ״אן אנצוהערעניש...״ איז געשריבן צו א צייכנונג, װעלכע שמעלט פאר די סצענע פון ״שושנה און די צװײ זקנים״. די צװייטע פאבל װעגן דעם ״הינט און דער דיכטער״ באקומם אין צוזאמענהאנג מיט בראדערזאנם ױבילײ נאך עפעס א ספעציעל טיפערע, הגם פלל נישס קײן פארבאדגענע באדײ• טונג. זי געװינט א זין. װןנס זײן ביטפרער אמת קלינגט אפ, װי א לײטמאטיװ צים ״לאזן זץ ױבילארעװען״ פון א יידישן דיכטער. אן אנצוהערעניש איז אסאל א בת־םלכה געלעגן אדם-נאקעט אין פאלאץ אלײן.