Literarishe bleter · 1934-02-02 · 5 (2.2.1934) · p. Seite 71

זײט 71 ליטער*רישע נלזנסער נום. 5 (506) ן/?יד>7 ש1?ס$ן / ניז־י^רק און פאדשעד י. דאפדושײ דעד קדיטיקעד װעג װי צו םארײניקן אן אידעישן און קינסטלערישן צוגאנג צו א װעוק. י. דאברושין רעדט ארום אומעטום דעם אינהאלם און םארם םון װעו־ק, װײל ער גלויבט, אז יעדעס װערק מוז הןןבן איר םםעציםישע םארם. א ברײטע אידעע מוז םארמאגן א ברייטע םארם. בײ דאברושינען איז םארם אן אויסדרוק םיון אן אידעע. סאר א ברײטיער סאציאלער םעמע איז נויטיק א גרעסער לײװנט. י. דאברושין גײט נאך טריט בײ טריט דער ױנגער סאװע־ םישער ײדישער ליטעראטור. ער שסעלט זיך אפ אויף א צאל דיכטער און פראזאיקער. מיר האבן דא אין בוךי סיינע אפשאצונ־ גען םון די װערק פון קושניראװן, כאריקן, כאשטשעװאצקין. ראסין, עליעװסקין, דאניעלן, ע. גארדאן, נ. לוריע א.א.װ. װען דאבי־ושין װאים געשריבן א געשיכטע םון דער םאװעטישער ײדישיער לי• טעראטור, װאלט םען געקאנט האבן צו אים טענות. םארװאם ער האט אויסגעליאזן ד. האםשטײנען,' םינינבערגן, רעזניקן, ארלאנדן און א צאל אנדערע שרײבער. אבער י. דאברושין האט דאך אונז נישט נעגעבן קײן געש־כטע. מיר דארםן'אננעמען, יאז אדער ער װעט נאך שרייבן װעגן זיי - אדער אט דיי שרייבער זענען אים נישט צום הארצן, - הגם איך קאן ינישט פארשטײן װי אזוי דאברושין האט אויסגעלאזט האםשטײנען און םינינבערגן. 11 אויב דו װילםט, אי צו ארע צי אינל זאל דע־־ניין דין נעזאננ — נישט דיין א״גענעם טרויער ־־ אינזע־ ארעםענט 1-ד אונז דערראננ. אטא דער םערז ראםינס, װאס י. דאברישין ציטירט, קאן גענוםען ווערן אלם דאברושינס צוגאנג צו ידער ײדישער סאעזיע. וױ נעזאגט, איז דאברושין מער אימפרעםיאניסטישער קריםיקער וױ םאציאלאנישער. ער װערט טאקע באוױרקט פון די שיינקײטן םון לידעיר - אבער פלוצליננ כאפט ער זיך אויף װי סון א כש־ף און הויבט אן ״צו םאדערן, און װען ער םאדערט - פאדערט ער סאציאלע דייכטונג און נישט קײן אינדױױז־ועלע. שרײבנדיק םאקע װעגן זעלבן ראסינען, זאגם דאברושינען, אז דער װאס דערצײלט כםדר װענן זיך קולטיוױרט פערזענלעכע געפילן - בשעת איצט דארף םען קולסױױרן קאלעקטױוע געװוינהײטן. אויף דאברושינען אלײן וױרקן מער פערזעינלעכע געפילן - אבער ער קפימסט קענן אט די געםילן און במילא קעםפס ער קעגין זיך אלײן. אין דעם ארטיקל ױעגן קושניראװן, װײזט אונז דער מחבר, װי קושניראײ האם שטענדיק געדיכטעם װענן זײנע פערזענלבכע איבערלעבונ• גען, אבער קושניראװ האט גובר נעװען דאס פערזענלעכע און 'האט זיך אי קער געטון צו סאציאלע לידער. י. דאברו־ שין זעט אין קושניראװן דעם םארשט־יער םון א דור, װאם האט באװוםט;יניק איבערגעײםן םיט די נאציאנאלע אין יחידישע מיא- טיװן אין האט זיך אײנגעפלאנצט מים ויוארצלען אין ארבעטער־ קלאס. דאדרושין קאנםטאנטירט מיט סרייד, אז קושניראװ האט אײנגעצאמם נישט נאר זײן װאיט, נאר זיין אייגענעם דענקענדיקן און םילנדיקן איך. אויב אט דיאס איז אמת, האבן מיר שטארק מורא פאר קושניראװס צוקינםט. אײב עם זאל קושנירא־ון גע־ לונגען זיך צו באסרייען םון זײנע אלטע טיאדיציעם, געװוינהײטן, געסילן - און אויב עס װעט אים גבלונגען אינגאנצן זיך צו איבעראריענטירן - דאן װעט ע־ בלייבן א דיכטער. לענין האט געװארנט, אז עם איו נישם גענוג א שרײבער זאל נעסען נײעם מאטעריאל. דער שרײבער מוז באהערשן דעם נאנצן מאטעריאל אוןער מוז דאס איבערלעבן. בלויז װען ער װעט דאם איבערלעבן אויף אן אסח, װעס דער קינםטלער קאנען שאפן אמתע קונסש. אויב קושניראװ װעט אױף־אן-אמת איבערלעבן דאם װאם ער דיכטעט, װעט ער שטיינן אלס א דיכטער. אויב ער װעט אבער מעכאניש אנהויבן שרײבן װעגן נ״ע זאבן - אויב ער ײעט זייך נאר אויף א מעכאנישן אופן באפײיען סון זײן אלםן ,איך״ און װעט אײף א קינסטלעכן אוסן באשאםן א נייעכ י. דאברושין, אין איבע־בײ ־ רישעדפדיס־קרי־ סישע ארםיקליען, פארלאג *עםעטיי, פאסקודע 1932, 295 ו. עס קומט זײער שװער אן א ײדישן שריסט־ שטעלער אין אמעריקע ארויסצוגעבן א בוך. און װען עם דערשײגט שוין א בוך - איז דער אפרוף א שװאכער. די ײדישע פרעסע שענקט וױיניק אויסםערקזאמ־ קײט דעם ײדישן בוך. דעצענזיעס װערן גע־ דרוקט זעלטן, בעיקר- אין די קלײנע זשור־ נאין. דער יידישער שריי־ בער קיאגט זיך דערי־ בער, און אסט מים רעכט, אז די ײדישע קריטיק דינט נישט דער ליםעראטור. עס םעלט די קריםיק, װאס זאל נאכגײן דעם שריסם• שםעלער, אפשאצן זײנע װערק - אדער װײזן אים א װעג. די םאװעםישע ײדישע שרײבער זפנען גליקלעכער אין דער הינזיכט. ביי זײ סאדערט מען װערק. די יידישפ יוגנס, די ײדישע ארבעטערשאפט סאדערן ליטעראטור, און װען א שרייבער סארענדיקט זײן װערק, גיעםינט זיך א סארלאג, װאס גיט דאס בוך ארויס. - די יידישע קריטיקער אין ראטנפארבאנד װארטן אויף נײע װערק - און װען א נײ װערק דערשײנט, װערט איבער אים א םך געשײבן. די קריטיקער שאצן אפ, װײזן אן חסרונות- אבער מען סארשוױינם נישט. װעגן די סאויועטיש־ײדישע פראזאי• קער און דיכםער איז באשאסן געװארן א' גאנצפ ליטעראטור. די םארלאגן האלםן אין אײן ארויסנעבין זאםלונגען םין ליםפראטור־ קריטיק. צו דפר ביבליאטעק םון ליםעראטור־קריטיק איז איצט צוגעקוםען א נײ װערטםול בוך-י. דאכרושינס .אין איבערבױ׳. דאברושינם בוך קאן אײנגעטײלם ווערן אין צװיי אסטײלינ• נען. די ערשטע, גרעםערע אפםײלונג, איז םארנוםען מיט ליטערא־ טור־קריםיק. די צװײטע - מיט ליטעראטור־פארשונג. אין דער ערשטער אפטײלוננ םרעט ער ארוים װי א קריםיקער, װאס שאצט אפ, םאדערט, אםאקירם און וױיזט א װעג. אין דער צװײטער אפטײיונג פארשט ער אויס זאכן און קאנסטאםירט פאקטן. דא האט ער צו קײנעם קײן טענית נישט אין בײדע אפטײלונגען ײײוט י. דאברושין ארוים א סך װיסן און טאלאנט. י• דאברושין איז גים באקאנם מיט דעם מארקסיסטישן צו• גאנג צו דער ליטעראטור. ער רפדט אומעטום װעגן דער סאציא־ יער זײם פון קונםט. אבער י. דאברושין איז אין תוך מער אן א־מפרעםיאניססישער קריטיקער וױ א סאציאלאגישער. י. דאברו־ שין איז ליריש אין םיל םון זײנע אפשאצונגע״ן. אײף טריטי אין שײט סילם םפן דאברוהינען דעם ליריקער און דיכםער. דאברו־ שץי םארמאנם אזא וױיכן לירישן סטיל, אז זײנע קריטישעי אר- שיקלען לייענען זיך וױ אמתע איבערדיכטונגען. איך האב שױן נעזאנם, אז דאברושין האם טענות אין אז ער מאנט. איבער עס ־וכם זיך םיר, אז ער םאדערט נאר כדי ױצא צו' זײן. אין דער •־)םתן איבערדעיצ״לט אונז י. דאברושין, װאם ער האט געםייט יײן געסראכם, װען פר האט געלײפנט די דיכספר. להיפוך צו ־ענע קו־יטיקער, װאס צום ערשטן אנאליזירן זײ די אידעען םון יעי־ק און ערשט דערנאך די סארם, האט דאברושין געםינען א