Literarishe bleter · 1934-01-19 · 3 (19.1.1934) · p. Seite 43

זײט 43 *יטערארישע ביןנסער נומ. 3 (506) ב א ג ר י ס 1 נ ג ע ן (אוייס&גן פז/ ביעעדיס־בדיןן׳ן איך הןןב בולןישען זוײעױ בריוד ־ועגן ירבל־ ניםער ערשם נעבםן, םיז איך םיך איעש ב#נניגן בלויי םיט * #6'־ םאעםיקםע באנריםיננ. איך װינש ם־םן גאנבן הארצן ד• ״לים. בלעטער׳ אדיכת־ים־ם אין אײך די נויטיקע ענערניע און קעםםערי״ שע עקשנוה םיט דערםאלנ אין בײ טרײלעבערע צ־טן צו םייע־ן דעם טאםלטן ױבל — דעם םויינםםטן ניםער ,ליט פלעםע־*. םיט בעםטן נרים יענינס־םד, סנ-םן יעצעמנער 1933י י. צי נבער ג .... דער ױבל םין די ,ליט. בלעטע־• אױ * ױם־טוב םאר יעדן אײנעם, װעםען די ײרישע ליםע־אטי־ אין קילטי־ אױ נאענט און טײער. — דודך די צען יאר םון דעם דערשינען די ,ליט. בלעטער׳/ האב איך, םינקט װי טוױנטע־ אנדערע, זיך צינויםגעבינדן צו דעם ראבנבלאט םיט הארץ און נשםה. לעבנדיק א■; א לאנד, װו עם גײען א־וים זשורנאלן אין װאבנבלעטער םער װי אנדערש אין דער נאנצעי־ װעלט (אין ענגליש), װארט א־ך םארט פיטן גרעםטן איטגעדולד אויםן אנקיםען םין די ״ליט. בלעםער׳ איש םין װארשע. םאר םיר אױ יעדער ניםער ״בלעםער״ א םיםן םין דעם ־1עבן און קאםף, םין אונזער ײדישער קולשור אין קינםט, אין װעםענם צוקינםט םיד נלויבן ט־טן נאנצן הא־צן. ניי־ױיק• אברהם סײםע?בײם ...םײנע װא־עםםטע באגריםונגען צים 500־םטז ניםער םון די ״ליט. בלעםער׳. איך האב אםאד1 םא־טראבט א םעריע ארטיקלען םיטן נא- םען ,עקשנים׳ װענן געװיםע אינזעדע קילטור־טוער אין שרײבע־, א צװײ םון אט די ארטיקלען האב איך םארעםנטלעבם אין ד• ,לים. בלעטער׳, זאנ איך אײך דא: איד םענט זײן דעד א־עזידענט םין אלע אינזערע עקשניםן איך בין נעװען דעד עדות םון ערשטן נעדאנק אײעדן װענן די ,ליט. בלעטעד׳. איר געדענקט? — װען םיר האבן זיך ם־ט יארן צוריק בײדע צײאםען םטםל געװען אין װארשע טיט דער אוים־ גאבע פץ ,א־ץ׳ (װאם די צענם־אלע שיר־אדנאנױאציע האט ארוים־ גענעבן צי א־צעס א יארצײט), און אריטנעדרײט ויך אץ דער ,הצםידה״-דריקערײ׳ האט איר א זאנ נעטון: ,װי ניט װאלט געװען ארויםצוגעבן א ששענדיק ליטערא־יש װאבנבלאט!׳ אץ ם׳איז טאקע אזוי נוט, װאם אזא עקסן, װי איר :ענט, האט אט יענעם נעדאנק תיבף םארװי־קלעבט און האלט א־ם אץ םארװירקלעכן בםדר אין טשך םין אזײםיר יארן, נישש געקיקם אויף די שװעריקײטן אץ שםעריננען. עם איז זיך םשום שװעד םארצישטעלן, װי אזוי װאלםן םי־ אויםגעזען אן די ,ליט. בלעםער״. ״י-אביב• ר״ר 'שראל רויבין א בויקע מיט א פרעמדן פיס אויף דיר *רעסי-קןנס?רענץ סין א. גרןבוןך ה$ס ווידא קןםינסקיי גענעסן * װןןרס *ין געסינען ס*ר נויסיק .ן*ײריכעגען זיך״ מיס דער *רעסי אין אויך םיס די ״לים. נלעסער״ *אר די אימנינססיקע רעעענײעס איגער איר ניססײגעליגבענער און סלעכסער אויסיױנג .ס׳װעט זײן גוס ן״ די רעדע הןס געםאכס אויף אלעםען ע *״נלעכן אײנררוק׳ און אװדאי װןלס סען נא־ דןרסס עם םןרסװײגן. װןם ן מריגסס קען אריםרעדן ז ןנער די .*ןלקםנײ־ סוגג״ חןס עס אויסנעכןוס װי ןן יכן־סיב און עס נעלעגס אויף די סע־ לערלעך: ןחן׳ די .ליס. נלעסער״ און נחםן מײזיל, — ער .רײםס ןרן• ן אײרןנעיעע קןמעדיע״, לויגס .נחת *ון קינדער״ אין א'ז נת*על *ון אורקע נןכןלניקס .הײזל״ א. א. װ. ס׳איז נןריס אין אידיןסיס מנד יי .*ןלקםנײסינג״־לײס נו פןסול- דיקן די .ליס. נלעסער״ אין ןרןורײסן ן גיסע *ןרססעלוננ און לוינן סונד. זײ יײיסן עס ןלײן גןנץ גיס, ןנער ן נריקע סון — און מים ן סרעםדן סום — סןרװןם ניסס? ן ־יאס איז געווײלט געװןןרן םןןריקן וױנםער אויף דער איניגיאמיװ פין א רײ נאציאנאיע ײדישע זןרגאניזןןעיעם און פון א צאל עקספערטן און וױםנשאפםםלײט. װאם האבן א דירעקטע שײכות .־ײם ײדישער ערד-ארבעט אין אמעריקע. די דאזיקע קאמיסיע ד,אט אין פארלויף פון דער צייט שטודירט דאםי פראבלעם םון ידישער ערד-ארבעט און ספעציעל זיך אפגעגעבן מיטיאויסםארשן די מעגלעכקײםן םין יאנדוױרטשאפטיעכע קאלאניעם. די קאם״יםיע האט זין אויך געשטעלט אין םארבינדוננ מיט ויױכטיקע אינסםאנצן איין װאשינגטאן, אויסצוגעפינען. װי װײם די נאציאנאיע רעגירונג ױעט זײן םאראינסערעסירם און העלםן דער ײדישיער אגרארישער און אגראריש-אינדוםםריעלער באװעגונג אין אמעריקע. אויםן סמך פין די געזאמלםע מאםעריאלן און פלענער װאם די קאמיםיע פ:יסאגט אין איר באזיץ, ויערם איצט פארוםןי די קאנװענשאן. געערטע םרײנם! די איצטיקע עקאנאמישע לאגע םון ידי ײדן אין אמעריקע םאדערם םון אונז אלעימען אן ערנכטע באצױנג די גרויםע ארבעטםלאזיקײט און פרנסהלאזיקײט פון די ײדישע כאסן, זזעלכע איז א רעזולטאט נישט נאיר םון דעם לעצטן קרי• זים, נאר אויך םון דער באזונדערער ײדישער עקאנאמישער סטרוק־ םיר, פאדערט פון דער גאנצער יידישער געזעלשאפטלעכקײט צו זיכן װעגן, װי געזונסער און םעםטער צו מאכן די עקאנאמישע ײדישע פאזיציעס אין אסעריקע. םיר זענען איבערצײגט, אז״ ײדי• שע ערד-ארבעט אויף די םארגעשריטנסםע יםודות זזעט זיכער קענען פיל העלםן לײזן אט ״דאם פראבלעם. םיר האםן דעריבער, אז״ איר װעם זיכער קומען באטײליקן וין אין דער״גרויסער ארבעט צו לײגן א פעסטן םונדאמענט פאר ײדישער קאלאניזאציע אין אמעריקע, אנגעפירט און קאנטרא־ רירט םון דער גאניצער ארגאניזירטער ײדישער געזעלשאפטלעכ- קײם בײ אונז אין לאנד' םיט בעסטן גרום ד׳ר. חײם זשיםלאװסקי, ערן םארזיצער סון פרא־ װיזארישער קאםיםיע. ב. בראוין, סארזיצער םון פראװ. קאמיסיע• ס. גינגאלד, פראפ. י. יםה, י״ילעװין, םעקרעטאר• ן יאט״ םון פראװיז. קאםיםיע. י. באםקין, גענ״ סעקר.'ארבעטער.רינג. א. אויערבאך. ב. צ. גאלדבערג, מיט-רעדאקטאר םון ,טאג״ 1 י. גוםקין, סארװאלםער ,יידישעיאקםיארן׳ייוניאן•. 1 ס. נעליבםער, בילדונגס-דירעקטאר. ארבעטער־רינג. 1 חײם גרינבערג, רעדאקטאר .ײדישער קעמסער״. 1 ד. דובינסקי, פרעז. אינטיל. ג. װ. י. 1 ם. דינגאל, םארװאלטונגס־רעדאקטאר פון .טאג׳. 1 דר. ב. האיםמאן, (צבײן), 1 פרץ הירשבײן 1 לעא װאלפםאן, פרעז. סארײניקםע רומענישע ײדן. 1 י. ו*וײנבערג,'פרעזידענט ארבעטער־רינג. 1 ד. װערטהײם, םעקר. פועלי־צױן, צעירי.צױן. 1 פרץ װיערניק, רעדאקם. .מארגן־זשורנאל׳. 1 פראפ. ח. טשערנאװיץ (רב צעיס 1 ז. ט י ג ע ל׳ עקזעק. דיירעקטאר סארבאנד סון פוילישע ײדן. 1 ש. ױדםאן, מיטרעדאקטאר',מארגן.זשורנאל'. 1 ג. כאנין[ םעקר. ייר. םאיצ. םארבאנד. | ז. ל י ב ם א ן. 1 ע. ליבערמאן, װיצעיפרעז. ארבעטער-רינג. 1 לואיס ליפסקי, מיסגליד םון אקצ.-קאמ. םון ציונ. 1 ארגאניזאציע. ■ דר. ש' מארגאשעס, רעדאקטאר םון ,טאנ׳. 1 מארים מארג״ולים, סעקר. צױניםטישער'ארגאניזאציע 1 ל.' םיגאל, םעקר. ײד. נאצ. ארב. םארב. 1 תערמאן ספײער, סעקר. םארײניקטע רוםענישע ײדן. ■ װ: עדלין. ■ דוד פינםקי, פרעז. ײד. נאצ. ארב.יםארב. ■ דר. ל. םאגעלמאן, פרעז. י. ל. פרץ־שרײבער-םארײן. ■ ס. סײנםטאון, סעקר. ײד. געװערקשאםטן. 1 י. סישמאן, רעדאקטאר םון ,מארגן־זשורנאל׳. ■ ־. שלאםבערג, גענ. םעקר. םון די פראםעם. םארײנען 1 אין דער באקלײדונגסיאינדוסטרי,