Literarishe bleter · 1934-01-12 · 2 (12.1.1934) · p. Seite 28

לימערארישע *לזנסער נים. 2 (505) זייט 28 הענעך ק$ן / װ$רשס םשה בדאדעדזאן מים 8 15 יןןר צוריק אץ א שײנעם, העלן ױינטער־םןנ האט דך באװיזן אויף די לןןדזשער ג8סן 8 ימגערנמן, ױעל׳ כער האט געבויגן אויף ױך די אױסמערקזאמקײט בםעס פון אלע דורכגײער. עד איז געװען ץנגעסאן אין 8 ברײטן פעלץ מיט 8 שטרײמל. ער האס געסאכס דעם אײנדייק פח 8 רנק, אדער םון 8 רוםישן בןיאר. דער דןןזיקער .םוחר״, װי מען זןגט אץ לאדזש, הץט מיט זײן אויםזען 8רױםגערוםן 8ז8 פארװונדערונג, אז גרוים און קלײן זענען געבליבן שטײן אץ אים נאכגעקוקם. אםילו דער פאליבײ־מ^ן, װןס רעגולירם די באװעגומ אױף ראג פיעטריקאװער און ביגל־גאס, איז פלובלמג שטײן געבליבן מיט זײן טײט-העלבל אץ ױך םארגאפעס אױף דעם אומבאקאנסן. — נאך א גרעסערע סענסאביע האט ער ארויסגעריסן מיט זײן באװײזן זיך אין קאפע, בײ א טישל האט ױך פלובלונג באוױזן א װמערמאן אין 8 בלוי-העםדל אויםגענײט מיט געלע בלומען, םיט בװײ־ברע• נענדיקע שװארבע אויגן, שװארבע האר אין לאנגע באקן־בערד. אויף זײן מיטלםטן םינגער האט ער נעטרןןגן א גרױםן רימ. םון בײט בו בײט האס ער ארױםגענומען א לארניא און בא• טראכט דעם עולם, װאם הןןס ױך נײגעדיק בוגעקוקט, געשוש־ קעט און געםרעגט אײנער בײם צייײםן, װער איז דאס דער אומבאקאנטער ײדישער פרינץ. מיט משה בראדערזאנם בוריקקומען פון רוםלאנד קײן פוילן איז םארבונדן א נײער בלאט אץ דעד ײדישער פןןעױע. ער האט ארום זיך גרוםירט די ימגע ײדישע קינםטלער אץ באהױכט זײ םים זײן נייעם גײםט, װאם ער האס געבראכם מיס זיך פון רוםלאנד. ער װערט די בענטראלע סיגוד פון יע־ דער ליטערארישער דערשײנומ אין סוילן, אנהויבנדיק סץ ארויםגעבן דעם דעמןןלדיקן מאדערנעם עקספרעםיאניםםישן זשורנאל ,ײנג ײדיש״, װו ם׳הןןבן געהאט די םעגלעכקײט פריי ארױסצוזאגן זיך ײנגע ײדישע ליטעראסן, גראםיקער אץ םאלער. זיץ .חתונקע״, ,שנײ-טאנץ״, ,מלבה־שבא״ אץ אנד. — זענען פערלען אץ דער םאדערנער ײדישער פאעזיע. בײ יעדער ײדישער קולסור־דערשײנונג םײ אץ ליטערא׳ טור, סײ אין טעאםער את םשה בראדערזאן סץ די ערשטע. םען זעט אים בײם גרינדן פמם םאריאנעטן־סעאםער ,חד־גדיא״. בײ דער ײדישער אפערע ,דוד און בת-שבע״ (אלס ליברעסן־ שרײבער) און בײם גרינדן דעס ערשטן רעװי־סעאםעד ,אזא- זעל״. - גאר א באזמדערן םארדינםט האט םשה בראדערזאן בײם גרינדן די קלײן־קונםמ בינע .אראראם״. דאם דאזיקע טעאסער, א מוםטער םונם אײגנארםיקן מץ שפילן, הןןט ער אויםגעהא־ דעװעט םיט זײנע אײגענע הענם אץ געהאט םץ אים 8 סך םרײד אץ נישס־װײניקער ברות. בו זײן איבטיקן יום־טוב וױנש איך אים. אז אץ זיץ װײטערדיקער ארבעט זאל ער זיץ סמקט אזױ סרובםבאר, טע• טיק און נובלעך, װי ער אח געװעזן ביז איבט. דנייא? טי׳שזןדני / דיז• ע בואדעוזאנען-דעם ױבילאו ,צי װעלן קומען נאכאמאל די פריערדיקע בײטןז צי װעט פארגאנגנהײט צו אונז פארבלאנדזשען װען בוריקז מיט רחמים האב איך מיך פארקוקט אץ היסל ראנד אץ וױיטן: ,צי׳ט אויפבליצן א ליכטיק פונק סץ גאט א הײסער בליק ז״ נישט פרילינג, ױגנט בעט איך איצטז די רו האב איך אין ױנען. דישטורמדיקע רוםץדרײםט: דאם איז מיין שטיל געבעטז הער צו, מײן פרײנט, און ענטפער מיר, און װילסטו מיך געפינען _ דאן װײס איך נישט. וװ איך בין איבט: מסתם אץ הין־הער־פלעט״ געדענקםטו נאך, ליבער פרײנס, די דאזיקע שורות פון כמעט מיט 8ו יאר צוריקז װי גוט זײ פאםן זיך איבט ארײן אין מײן באגריסונגס־בריף בו דיר, דעם ,בװאנביק׳יעריקן״... אבער די דאזיקע שורות האב איך .פלאגיאירט״ פץ מײן מאסקװער לידער־העפטל, דו האסט זײ מיט דיין אײגענער האנט געהאט ארײנגעשריבן אץ מײן העפטל און אונסערגע• שריבן די דאטע פץ 27׳טן פעברואר 1916. איך געדענק נאך זייער גוט די דאזיקע דאטע: דו ביםט געװען געקומען צו םיר דענסמאל סיט א פאר געבאקענע קאר■ טאפל אין די קעשענעס און מים א פאר אויפגעשטראלםע אויגן בום קאסמישן ,הין־הער־פלעט״... װײל מיר בײדע זענען געװען דענסמאל .בעזשענצעס״ אין דער פערציק-מאז-פערציק באגלע• קערטער מאסקװע, און מיר בײדע האבן געהאס דענסמאל גע־ טרוימט צו װערן אלײן ,גלעקער״ בײם פאלק י .ראל. עפעס, אפנים, זענען מיר דאך געװארן, װײל ,סע קלינגט״ פון אונז. זענען מיר שיץ, הייסט עם, נישט מער ,זאלבאפערט״, װי אין םאסקװע, נאר ,זאלבאסערציק סאל פער־ ציק״ אין לאדזש און אין ריגע. אין נױ־יארק און בוענאם־אײ• רעס, א׳ן יאהאניסבורג און אורגאװאי אץ ם׳איז באמת — ..״גוט אזױ צו רייטן אויפן רוקן פון דער צײט און - אונםערװענס פארשענקען אלץ, װאם איך םארמאנ- עס זאל מײן הארץ זיך צאפלען אין אלערװײםסטער װײט און פול זאל זײן מיט מיר אויף יעדן ראג״... אץ אזוי ײי דו האסט נאך, װײם איך, א םך צו פאר־ שענקען אײף אלע אונזערצ ,אונטערװעגסן״ װינש איך דיר, ליבער פרײנט, קודם׳כל לאנגע יארן אץ נאכדעם — א לאנגן זפרון פאר אלע אונזערע ,פריערדיקע צײטן״, װען אםילו א פאר קארםאפל געבאקטע פלעגן אונז אזוי דעי־הויבן און באגײסטערן... און אויב דו װילםט מיר ענטפערן און מיך אויפםנײ געסינען — .דאן װײס איך נישט, װו איך בין איצט: מסתם אין הין־הער־פלעם״ דאס הייסט — אין ריגע — וװהץ עם האבן מיך סאר• טראגן די ציג׳װינטן פון .מזרח״ און ,מערב״ אץ וװ ,םאסק■ װע״ מיס ,בערלץ״ פירן אן זײער בלוטיקע דין־תורה... איך לעב, הײסט עס, אין יענער ״שסורםדיקער רו פץ דרײסט״, װעגן װעלכער די האסט געהאט געטרוימט מיט א יאר 18 צוריק. בץ איך הײסט עס, פונקט אזוי ױנג אץ אלט, װי דו, אץ על פן — יחי בראדערזאן: