Literarishe bleter · 1933-12-22 · 51 (22.12.1933) · p. Seite 843

זײט 843 . ליםעסןרישע גלעםער נומ. 52 (503) — באגאלט פאר דער ארבעט, דב *רעלע... - האכן זיך א א טראג געטאן בארנדיקע געשרייען. — שא, שא, שא׳ א העזה א ביםל סון קבצנים. רויב און גזלה. םדום. װאס עד װעט עפעם אויסכאפן יענעמס, ער װעט שוין באבאלן, אצינד האט ער נישט דערװייל קײן געלט. אט קומען שוין די זעלנער, אי א מצוה. אצינד װעט מען שוין ארבעטן, װי ם׳באדארף צו זײן. א - א אזוינע נאראנים. אך, אך, אך. א װעלט הײנט — פארברעכט ארעלע די הענט מיד אפנעשװאכט *ון נצחונדיק מיט טיםן ליגנערישן זיםצל און ער האט בדעה גיך אהײם צו ניין, טרינקען הייסע סײ מיט שטארקן אראק, כדי זיך צו דערקװיקן דאס פארחלשםע הארץ. דער פריץ האט געשיקט א פאטרול זעלנער. זײ האבן מיט די ביקםן צעטריבן דאס רעדל ארבעטער. דעכ און יענעם א זעץ געטון מיט דער ביקם-קאלבע אין פלײצע. — דא ראבאטי, סוקי סיני, אנישט װעט מען אײנזעצן: און מיט גרימיקע שטילע קללות און צארן־סארביסענע צײן האט מען װידער גענומען ארבעםן, באלקנם טראגן״ שטײ־ נער, שארן מים די ריסקאליס די אנגעפרוירענע קופעס ליים, װאפנע, ציגל און מויערן די מויער מיט די הויכע האמערקלעפ, גלײך מען װאלט זיך געשלאגן... האן, און מיט א יאמערדיק־דינעם קװיטשל געשריגן איבערן גאנצן מארק און אויםנעלאזט דאם בײזע הארץ צו די ײדן, <םאר די גוים האט ער מורא געהאטג — אי געװאלם, װאםי דאעם? אסטי געהערם א מעשה... פעעע. א םיאוםע זאך. ם׳האט אימגעװארםען די מױערז בדיל הדל געשטעלט... אי װײ איז אים געשען. הער נאר... אונזערע ײדעלעך... נײ גיב זײ צו סארדינען.. בונטעװען גאר די גויס... טאקע. זייער באבעס דאגה... א נישט װילן זײ דען ארבעטן... די לײדיקגײערס, אומזיםם גיב זײ געלט, װעלן זײ נעמען. ער האם אבער תםיד געזאגט, אז מיט ײדן איז נאר גוט קוגל צו עסן. ער װעט נישט שװײגן, ס׳איז דען זײן מויער ז ס׳איז דעם פריצם םויער... ער איז נאר א שותף. ער האם געסלינעס... געװארםן מיט די הענט װי מיס םליגלען, געםאכט מיסן שטעקן, געװארנס מיט א םינגער: — דער פריץ... דער פריץ װעם אײנזעצן אין רעשט, מ׳װעט נאך, חלילה, דערשיסן עמעצן, צו אלדע גוטע יאר... ײדן ארבעםן נאר אץ א צרה. פע, לײבע, שעמט אײך אין װײטן האלז ארײן. װאםזשע ער, ארעלע, אנטלויםט שוין קײן אםעריקע״ שוין אוים בטוח: — זאפלאטי... נ ט ו ״ז׳איז נישט בעםער פון זײער הינטישן בײן — באי גאד, זי װעט הענגען אן א העמד אלײןו״ א בלאנק םין מעסער, א שניט אין דער שטריק. און ם׳סאלט א טונקעלער םנאפ, װי א לבנה אויף קריק. אץ סאל צו צום מת און קוש זײנע טריט — די לבנה שמײכלט אץ היט אין היט. דעם המונס פנים װעדט בלוי פאר צארן — מײן װײם לײב איז םאר זײ װי א גיפטיקער דארן. מיט א װילדן געברום שײלט מען אפ די שטריק פץ מײן ברידערם האלז, װאס ליגט װי א בריק; ז מען שטשירעט װי װעלף, מען רייםט מײן העסד: ״באי גאד, דו װעםט הענגען אויף דער שװארצער םרעמד, װײל דער װאס םארשװעכט זײן װײסע הויט ■— קריגט זײן שטראף צוגלײך מיטן טייװלם טויט״... איך םאל צו די טונקעלע ברידער, װאם העננען: ,איך װעל אײער בלוס נישט שענקען, נישט שענקען״ ׳.... איך שטײ שױן געגרייט װי א װײסע לאם, איך גיב זץ אװעק מיט בלוט םון מײן שטאם. אסתר ׳ש?עיי#ס׳עעד / ניי־יז^דל/ א 1 1 א פחד״געװײן רײםט מײן דינעם שלאף: אץ_װינט װיגט זיך נעגער־לײב, גוף נאך גוף. די םעטליע סארצויגן; און שלײף נאך שלײף ברענט אץ מײן גוף, װי א בליענדע רײף. םיט מארד אין די אויגן ברענט דער המון - אץ אײן העמד שטײ איך אין גלױוער פון שטיץ. איך םארברעך די הענט און פארקריץ די צײן און רײם דאם העמד אױף םײן לײב און שטראף זיך אליץ־ װי לבנות םארקרימטע װיגט זץ פנים נאך פנים אין דעם חיהשן דורשט סץ די װײסע שונאים. ,ברידערלעך טונקעלע, — איך רוף, איך רוף — אויף פעטליע םון שטריק נעמט םײן װייםן גוף״! צינדם זץ דער װאלד אן מיט םלאמיקן כעס; דער הםץ רעשם אױף מיר, דער ױײםער מרשעת. עם סליקט זיך דער צארן, און בײלן די הענט: כ׳האב המץ אויסדערװײלטן — ױין גבוד געשענדט. ־עם הויבן זץ רירלעם, עם בלאנקען העק — אץ שטעק מײן האלדז אנטקעגן חלםס שרעק. אץ סארווארף דעם קאפ און שטײ װי א קינד — ־'־ דעד המון — וד שטורם, צעהיצט און בלינד: