Literarishe bleter · 1933-12-15 · 50 (15.12.1933) · p. Seite 817

זײט 817 ליטעראייטע בלעסער נום. 50 500) אן אװנט לכבװ ײװ״א-םוער אין װילנע דעם 9-טן דעצעמבער האט ד׳ר צ. שאבאז/ אײנער םין די בויער םון יידישן װיסנשאסטלעכן אינםטיטוש און מיטגליד פון אויספיר-בױרא, אראנזשירט אן אװנט .לבביד דעם גאםט ה. גי• לישענסקי, װעלכער האט געװײלט אין װילנע אין די אינטערעסן סון ײױא, און לבכיד מיכאל שור, װאם פארט אויף דער אײנלא- דונג םון דעם אמאפטייל פון אינםטיטוט קיין אמעריקע. עס האט זיך םארואמלט אין דעם הויז סון ד׳ר צ. שאבאר דער אקטיוו פון ייװא, די טוער און מיטארבעטער, און ביי א גאסטפרײנטלעך גענרײטן טיש פארבראכט עטלעכע אנגענעםע שעה. אדװ. יוםף טשערניכאװ האט געמוזט נאכגעבן דעם באפעל פון ד״ר צ. שא• באד איבערצונעמען די טאםט-םײסטערשאפט פון דעם אװנט, װעלכע ער האט אנגעפירט מיט גרוים געניטשאפט, דורכסישגדיק מיט הומאר און פארשידענע אמוזירנדיקע עפיזאדן אייך אן ערנםטן אריינבליק אין די פראביעסען. װאס פײניקן איצט אזוי שװער יעדן דענקענדיקן ײדישן מענטשן. אין צע.טער פון דעם טיש-שםועס איז פארשטײט זיך געשטאנען דער יידישער װיסנ• שאפטלעכער א־נסטיטוט און די הײפט-מחותנים פון דעם אװנט, די פ׳פ ה. גילישענסקי און מ. שור, אויף װעלכע עם איז אײם• געפאלן די שװערע םיםיע אין דער קריטישזר צײט, װאס דער ײװא לעבט איצט איבער, אונטערצונעמען די אנםירונג פון די אקציעס פארן אינסטיטוט אין אויסלאנד. אלע רעדנער, װי ד׳ר צ, שאבאד, ז. רײזען, אדװ. פנחס קאן, ד׳ר ה. קאווארסקי. ב. בהן-װירגילי, ב. קלעצקין, י. שאפירא, ד. קאפלאן-קאפלאנםקי, האבן כאדאקטעריזירנדיק די אפפארנדיקע יױוא-דעלעגאטן, אוים• געדריקט די זיכערקייש, אז נישם קוקנדיק אויף דעם שװערן קרױיס, װאס פײניקט אזוי די יירישע ישובים פון נאענט און וױיט, װעלין זיי דאך זייער װיכטיקע מיםיע אויספירן סיט דעם געהעריקן דערפאלג. מיט התפעלות זענען דערמאנט געװארן די אויפטוען פון ה. גילישענםקי םאר די ײדישע קולטור-אינסטיטוציעס פון רומעניע און די פרוכטבארע ארבעט פון מ. שור ■כ.לם מיט• בויער פון דעם ײדישן שולװעזן און אלם איינע־ פון די װיכ- טיקםטע טוער פין ײװא. ג. פלודערמאכעי האט מיט זײנע פאר װערמער אנגערעגט צו א פארבינדונג צװישן דעם ייװא און די יידישע שולן, װאס לעבן איצט איבער אן אימגעהײערע פײן, און אלע רעדנער זענען געװען מסכים אין דעם, אז מ. שור, װאם איז אזוי אינטים פאר• בונדן מיט דעם ײדישן שול-וועזן, װעט נישט פארםעלן מיטצו• װירקן אין אםעייקע פאר דער הילפסאקציע לטובת די ײדישע שולן אין װילנע. מיט א שפאנענדיקן אױטערעס איו אויסגעהערט געװארן די רעדע פון נאסט ה גיידישענסקי, װעלכער האט מיט שטילן הומאר און פייגעם שארפזין כאראקטעריזירט די שװערע ראלע פון די ײדישע קולטור־טוער, װאס זײ קומס אויס צו וױרקן און צו מאנען אין א םביבה, װאס גיט זיך אפט נישט אפ קײן חשבון אין דער גרויסער וױכטיקייט פון די ײדישע קולטור-פאזיציעס. ח, יעװזאראװ, דער געטרייער ביבליאגראף פון דער יידי• שער ארבעטער.באװעגונג האט נישט פארגעסן אויפמערקזאם צו מאכן די ײװא-דעלעגאטן אויף דער װיכטיקײט צו זאמלען מא• טעריאלן פאר דער ביבליאטעק, ארכיװן און מוזײען םון ײװא. נאך דער הארציקער געזעגעניש־רעדע פון מיכאל שור, יהאט דער טאסט־מײסטער און דער גאנצער איבעריקער עולם זיך װיא• רעם צעזעגנט מיט די דעלעגאטן. ז_י כלוש־נעפעסן או־ף א נערװעזער באױס). אראנק רעי־ באםװננ םון די װינע- #-))שעסאױן, איז ם־ן ק־אנקה־ינז אינגיכן געה־ילס נעוהןײץנ אזוי אז איך ב״ן נעװען בבוז -ירכםאבן א ש—נע איבע- נאנץ שעוע־ כאםלאװאק׳. א־צש -עזשיםי- א־ך א צ־ש לאננ אין םשאניטלאװער גןןלרשארען־שא—ן• וװ איך נריש א-צם צי א יעוױע. אלוצלינג ױע־ איך געװױר ■ין דער ״דישעד אין *״לישער ש־עםע די בבא<םעשה װענן א שארזשאװערשן ניןנד־ אין םין בלום־שש אםײשירשן שים. ־־ איך דאנק איך שארױס אין שא-בל-ב טיס גדױם דרך-ארק רוסף קאםען. טעדעגראפישע באגהיסוסגען ליטערארישע בלפטער, װארשע. מיר באנריסן דעם םרײנט נחמן מײזיל צום ס50־ססן נומער פון די ,ליטערארישע בלעטער׳, - דער זאםלפונקם םון די ײדי־ שע שרײבער פון דער גארער װעלט. װ. 7אבק'-בערסא7ד', ם. גער״ץ-ם#[7ש$({'סש, 6. ק'ם))'. — ריגע, ד. 4־סן דעגעמנער 1933. פרײנט נחמן מײזיל. מײן הארציקםטע באגריסונג צוליבן יום־טוב. איך װינטש די ,ליטערארישע בלעטער׳ װײטערדיקן דערפאלג. נײ־יייק• ד?ד הערם$ן. נעערטער םרײנט נחמן פײזיל י איך באנרים אײך מיטן 500-םטן נומער פון די ,ליטערא־ רישע בלעטער׳ און װינטש אייך װייטערדיקן מוט און ענערגיע, כדי איר זאלט קאנען פארװאנדלען די הונדערטער - אין טויזנ־ םער. װ*רש*, ד• 7 ועצעמנער גגי1• א-יע- א7■ שםײן ליבע- שד-נש נ. ם-ױל. א־ך שאיזיכע- א-ך, אז איך װאלש אין דעם ש*-ה־םלערטן בערלין נישט געקענש שא־בל-בן *זוי לאננ׳ יוען נישש די ,לישערא• רישע בלעטע־'/ װאם האבן םיך װאךא-ן װאך-אוים נעהאש שאר־ בונדן ם־ם דעד קולםוװ-װעלש אין װאך-א-ן װאך-אוים געב-אכש םיר גרוםן שון שד-נט אין קאלענן. און איך שםעל ז־ך םיד גןןרנישם שא־/ װיאזוי אינזע- ס בעד-םש*חה װאלש ב- רער גדויםער צע־ןו-שנק-ש אונזעדעד נע־ קענש או־םקיםען *ן דעם דאזיקן שארבינדונגם־ןןרג*;, װאם דעינענ■ שע-ם און דעדװארעםש אונז דע־יבער םאקע קוםש א גאר נדויםע- -שד־בוח שאד א-ע- םום אץ עקשנות׳ חזק׳ חזק! נעױנטעדה״ם צז זען זיך םיס דעם שױזנשםסן ניםע־ ,ל־ם. בלעשע■״. י'גע■ א-ער ד. םשארנ' צו רי ,ליש. בלעסער׳. װי א-ך איז באקאנם שוין, איז לוים ס-ן איניציאשױו א-נגע- א-דנם נעװאוק ב- אונז אן אוונש לבבוד רי ,לים. בלעםער׳, צו דער נעלעננה-ט שינם 500־םםן נוםע,-. דער אװנש איז אדוװך םיט א גרויםן םאראליסן ערשאלנ. ם׳זענען ב-נעװען קנאפע 300 םא;. טען דאדף קענען דא אונזעדע באדיננוננען׳ בדי אסצ־שאצן׳ װאם ה-םם דא אזא צאל אויף א ליטעראדישער אינסערנעםונג. א סך האט נעהאלשן די ■־אשאנאנדע. ײאם םיד האבן נעםאכש דודך אינזער צײטוננ יטעקסיקאנער -דישע שםים׳. דער אװנס איי געײען א טא־ נישעםםאציע שון סים*אשיע שאי־ די ,ליס בלעטעד׳. ם׳איז נעווען א ױם־סובדיקע שטיםוננ. ־־ םיר האבן אויך נעסאשן א קל-נע בוםע 10 דאלאר. נעסם אויף אינזער באשם-ערוננ אלם צ-כן שון אױשריכםיקער םיפשאשיע צי א-״ ערע־אונזערע ,ליש. בלעםע־'. ־־ ט־ם ם-נע בעםםע גדיםן צו א-ך, און ײינששענדיק א-ך נרוים דערשאלנ אין א-ער נרויםער א-בעש שאד דעד ידישע- םאדע-נעד קולםור׳ שארבל-ב איך א-ער י. ג7אנץ טעקםיקע ד. 13 דעצעטבער 1933. בדיוו אין רעדאקציע חשובער שר-נט נהםן ט-ױל! איך בעש א-ד א*צודדוקן די ■אד װעדםער. בםעס אין דעד נאנצעד ידישע־ װי אויך ■וילישע- *רעםע אױ דעדשינען די שאלשע ידיעה װעגן ם-ן ש־אגיש־אטפישירטן שוס. איך בעט א-ך צו באריכסיקן, אז אזא שאל אױ םים םיר נישם שאדנעקוםען. בעת ם-נע שאראיאריקע אוישםרישן אין װין, בק איך אין ױער אמחן קראנק נעװארן אויף א שום (א סארקלעםונג שק די