Literarishe bleter · 1933-12-08 · 49 (8.12.1933) · p. Seite 778

ליםערארישע בלעטער נום. 49 (500) זײט 778 — ם׳װאקסס טאקע אץ יםז — נײן, טײערער, נ׳װאקסט אץ פעלד - האט דער מאטראס זיך צעלאכט, א נעם-געטון דעם ײנגענמאן סאר א הןןנט און געטראכט, אז דא האט ער א קונה — װער װײסט דאם נישט, אז קאראלן וואקסן אין ים? — אז זײ װאקםן אץ ים, טןן װי נאך נעמט מען זײ פון דארט ארוים? — אצינדערט האסטו קלוג געפרעגם — האט דער מאמראם א נעם־געטץ א רויט שטיק קאראל און זיך צערעדט — מען נעםט א שיף, מען שיט אין איר זאמד אזוי לאנג, ביז זי הויבט אן זינקען. און אז די שיף איז שוין אויפן דעק םון ים, לאזט זיך אראפ א טײכער מיט די שטארקסטע שטריק. איץ עק שטריק פארװארפט ער ארום די קא■ ראל-בוימער, װאם װאקסן דארט, און דעם צװייטן עק בינדט ער צו דער שיף צו. *ון אז מען הויבט אן אויסלאדן דאם זאמד און די שיף נעמט זיך צוריק אױם־ הײבן, רײםן די שטריק םיט יי קאראל־ בוימער, דעקן־אפ גאנצע אוצרות און די שיפער װערן רײך. עולם האט געעפנם מויל אץ אוי־ ערן, אפילו נישט באמערקט, װי די יונגע באלעבאסטע אין איר רויטן װענוס׳נארטל, װאס האט זי געמאכט יינגער און געשיק־ ט:ר, דרײט זיך צװישן זיי. אירע שװארצע פלעכםן, דורכגע־ נוםען מיט זילבערנע און גאלדענע פעדעם, האבן זיך געשארם איבער די בויגיקע אקסלען, איבער די שטייפע, איינגעצויגענע ברוסטן. זי האט דערזען ר׳ יצחק םחורהן, װאס פלעגט פינף זעקם מאל דורכן יאר פארפארן צו איר מיט א מתנה, איבערלאזן דא א בײטשל בורשטינען, דא א שנירל קרעלן, דא א סאפיר. דא אן עמעראלד. פון פרײד, אז ס׳װארט אײף איר א נײע מתנר״ האט די באלעבאסטע א כאפ-געטץ א קליינע בייכיקע קרוג צװישן ארעם און דער ברוסט און א ױננע מיט ד ר י י שטייפע ברוםטן האט זי זיך א שטעל געסץ פארן זקז־ — א גאםט אין דער אכםניא! װאס מאכט איר, ר׳ יצחק? — און דו, נעמה, װערםט אלץ יינגער — האבן די אויגן בײם זקן זיך צעפינקלט. א שװארצער פרוש אין א טלית, װו אלע פיר עקן זענען געװען פארהעקלט, דער טלית זאל נישט אראם פץ די אקם־ לען, איז אויםגעװאקסן צװישן דער באלע־ באסטע און דעם זקן. ער האט זיך כמעמ געבײזערט: — װי לאנג איז דער שיעור צו װארטן, באלעבאססע? כ׳װארט פון םריער! — נו, גיב אים, נעמה, גיב אים װאס ער ױיל — האט דער זקן זיך ארײנ־ געמישט — איך קען צוװארטן. נישט צו-אלט — האם נעמה באטראכס דעם — װאם װעט איר עסן? ארעמען פרוש און געשמײכלט. רעכנט אלע מאכלים, האט ער מיט א פינגער א קיצל-געטון דעם זקן אונטערן גארטל — אץ אויב ר׳ יצחק איז א בעלן אויף א לעבעדיק ״הינדל״, קען ער עס בײ מיר אויך קריגן! — כ׳בין צו־אלט פאר א לעבעדיק ״הינדל״ — האט דער זקן טראפנװײז ארײנגעלאכט אין זײן גרויער, קיילעכדיקער בארד און געטראכט בשעת-מעשה, אז דאם מײנט ער, דער םנװול, זײן אײגן װײב נעםהן. — א געזונטער מאנםביל איז קײנמאל האט מתיא געהאלפן אפװישן דעם זקן די נאסע פיס. ר׳ יצחק, אן אפגעפרישטער, האט פעסט געהאלטן זיין שטעקן און איז נאכ־ געגאנגען דעם באלעבאס. דאם גאסטהוח, װאס איז געשטאנען צװישן געדיכטע בײמער, האט זיך כמעט נישט ארויסגעזען. עולם האט זיך געשסופט אין פעדערהויז, איז גענאנגען פון מאנם׳ בילשן טייל אין װייבערשן. קײנער האט נישט געשטערט. — לאזט דורך, מאכט א װעג! — האט דער באלעבאס ייך דורכגעשטופס צװישן עולם, ארײנגעפירט דעם זקן אין דער אבםניא. בוימל האט געברענט אין צװײ ער• דענע שיםלען, קוים באלויכטן ס׳גרויסע חדר, וװ די ארעמע אורחים זענען גע־ זעסן בײ דער טיר אויף שטיקלעך פעל, אויף צונויפגעלײגטע פלאכטעם, אויף דעם ליימענעם דיל. טייל האבן ארויסגעגעסן לינזן פץ ערדענע שיסלען, טײל האבן געהאלטן ברױטלעך, גע■ קנײפט שטיקער און געקײט. מען האט ערגעץ דערטאפט א לאגל פרישן װיין. עולם האט אנגעשעפס פולע קו־הערנער, אראפגעשװענקט די שטאפיקע םאכלים, װאס זענען געשםאנען אין גרגית, נישט געװאלט אראפגײן. פון די װינקלען האבן ארויםגעברומט שטילע ניגונים. אױבן־אן, צווישן די פעסעד מײן, צװישן די פאריקע סעפ, װאס האבן פארשאיפט דעם אפעטיט, האבן זיך געדרײט פארמעגלעכע אץ רײכע געסט. משפחהױײז און חברהװײז האבן זײ זיך צעזעצט אויף לאנגע בענק איבער געבראטענע זײטלעך פלייש, איבער בלעכן פיש, איבער עופות, ײאס מען האט נאר װאס אראפגענומען פון פייער. קרוגן װײן האבן זיך געשוימט. אין א װינקל, אין שאטן, האט א הויכער פארשוין, א האלב־נאקעטער, אוים ■ געשפריים זיין האריקן מאנטל און אויס- געט נצט װאס מען האט אים נאר נע׳ הייסן. געצאלט האט מען אים מיט פיש, םיט פלײש און מיט וויין. א בארװעסער מאטראס, מיט א טא־ טוירטן אנקער אױפן האריקן, אפענעם לײב, האט צעלײגט אויף א באנק שטיקער קאראל און געויארט ס׳זאלן או.טערקומען קונים. עולם האט זיך ארומגעשטעלט, בא־ סראכט אץ באםאפט די סחורה. א ױננערמאן האט זיך א פרעג געםון: