Literarishe bleter · 1933-12-08 · 49 (8.12.1933) · p. Seite 777

זײט 777 ליםערארישע בלעםער נומ. 49 <סס5) פונדהא דפיכתא : : * : ד דרײ מאל, און זיך געםרעגט בײ איר: — זאל איך ארײנגײן אין דער ,פונדקא רטיבתא״, צי זאל איך נישט ארײנגײןז פון הויף, װי די חױת זענען געשטאנען אויםגעשפאנטע, איז אנגעקיסען דער באלעבאם, א פארשײן אין די יארן. ער איז געװען ברײטער װי העכער. ם׳באװאקסענע פנים חישך אין די אויגן, שיקלדיקע, האבן יעדן געשראקן. מען האט גערעדט, אז פון רויבערײ און םון זײן ײנגסטער װייב, פון דער שיינער נעמה, האט עד אנגעקליבן אן עשידות. אין דער פינסטער האט דער באלעבאם דערקענט דעם זקן, ר׳ יצחק םחורה, װאס איז נעפארן םיט פערל פון ירושלים קײן לוד, פון לוד קיין קיסריה און קריק. דער באלעבאם *ױ אנטקעגנגעגאננען דעם אלטן, אים באגריסט און געגעבן שלום: — א גוטן אװנכ, ר׳ יצחק םחורה: װאס עפעם צופוסז — א גוטן אװנט, מתיא, א גוטן אװנט — האט דער זקן זיך דערפרײט, װאס ער געפינט זיך צװישן יידן — כ־האב אנגעטראפן אויף אן אײזל-טרײבער א טיפש, װי אלע בבלער, האט ער מיך אראפגעלאזט א האלבן מײל פון דאן, װײל א שלאנג און א פוקם זענען אים םאולאפן דעם װעג. און דא אין אזא פינםטערער נאכט, גײ איך און ציטער כ׳זאל נישט בלאנדזשען. — איר זענט שוין לאנג אין װעג, ר׳ יצחקז — האט דער באלעבאס ארײנגעלאזט דעם אורח אין הײף ארײן — װען בין איך נישט אין װעגז — האט דער זקן זיך צוגעזעצט מיט א קרעכץ, געװארט מען זאל איס ךערלאנגען װאפער — פון קלײנערהײט אן האלט איך זיך אין אײן ארומ- שלעפן, פאר אהין, פאר קריק. נישט אומזיסט האבן מיר מענטשן א נאמען געגעבן ,סחורה׳. יא, מתיא, און װאם מ אכט עפעם דײן שײן װײב, די ײנגסטע, נעמהן מײן איך. געזונט? און מכח א נאכט-לעגער, םתיא, למען-השם זאלסט מיר נישט לײגן אין אײן חדר מיט דײנע .ארחים-פרחים״, מיט די שלעפזעק. — אונטערװעגנס, ריצחק, קען מען נישס זיין איבער• קלויבעריש — האט מתיא אים דערלאנגט א בעקן װאסער אפצװואשן די פים — ס׳איז קײן עין-הרע אן אנלייף, איבער• געפאקט מיס אורחיס. מײן אײגן בעט איז שוין אײך פארנומען. נאר נישט גע- זארגט, ר׳ יצחק, םיר װעלן זיך װי עס איז אן עצה געבן. אויסבעטן פאר אײך א געלענער. פאר א שטענדיקן אורח םון ,גרינעם-גאסטהויז״ האט מתיא תמיד פלאץז — און מיט װאם איבערצוכאפן ס׳הארץ איז דא? הא, מתיא? — האט דער אלטער ארײנגעשטעקט זײנע מידע םים אין װאסער און איז זיך פארגאנגען פון תענוג — כ׳בין טויט-הונגעריק! >* *— איר קריגט בײ מיר םון .בל• טוב״, ר׳ יצחק — א געשמאקע חתיכה פיש פון טייך גיניסאר, רינדערן און שעפסן פלייש, א שטיקל געדעמפטן װידער, גע• בראטענע עופות און אפילו ,פיםױנין״ (םאזאנען) — האט מתיא פארםאכמ אײן פינגער נאכן צװײטן און אז ער האװ אויםגע• הארב צװײ גע• קויש האס דער אין צװײטן, זײן מיס דער נאכס איז דאס ,גרינע• גאםטהויז״, װאס ראט זיך געסונען פיר שעה גאנג פונם קיםרישן פארני, געװארן איבערגעפאקט. מען איז אנגע־ קוםען אויף אײז׳ לען. אױף קעמ• לען, אײף פערד. פוסגײערם האבן אראםגעװארפן םון די קעפ לאגלען װאםער, זעקלעך ניס, געבראטענע זאנגען. זיי האבן םארשטעקט אין גארטל די פארבײגענע פאלעס פון די לאננע, ברײטע מאנמלען און גענומען רײניקן די םארשטויב• םע שיך און סאנדאלן. פאר דער אכסניא, װו א שמאלער שטײנערנער בארג- ארויף האט זיך געקנופט מים א בארג-אראפ, איז אנגעריטן א קעמל, װאס האט געשלעפם סון בײדע זײטן םלאכםענע, פיר׳אײערדיקע קױשן. אין איין םוחר געפירט זײן װײב מיט די קינדער—און םםחר — זעקלעך שמעקעדיקע בשמיס. די מורא פאר רויבער, פאר מערדער, פאר פיראטן, איז אנגעקוםען מיט דער נאכט. און אז ס׳איז געװארן פינסטער, האבן די אונטערװעגלײט אראפגעדרײט פון די שמאלע שסעג• לעך, פארלאזט די מדבר און גענומען ציען צו די גאסט-הייזער, דװ מען האט געקענט איבערבײסן און דורכשלאפן בשלום א נאכט. א זקן, א פוסנייער, האט געהויבן אין דער פינסטער זײן אױסגעהוילטן שטעקן, זײ נים זענען געװען אנגעשאטן. ער האט געקלאפט םיטן שטעקן. געקלימפערט מיט די ניס, געװאלט דער• םיט פאריאגן מזיקים און בײזע רוחות, װאם זיצן אין יעדן ששײן, אין יעדן בױם, קענען אראפפירן פון װעג. דעד זקן האט זיך נעאײלט צו די פייערלעך, װאס האבן אויפגעטיקט אין דער פינםטערניש. ער האט געבעטן גאט, ס׳זאל כאטש זײן דאם .גרינע-גאכםהויז״— די אײנציקע ײדישע אכסניא, װאס האט זיך געפונען אין דער גײשער געגנט פון קיסריה. אן אײזל האט זיך צעהירזשעט. א צװייטער האט אים געענטפערט, און אין דער נאכם האט דאס געשרײ זיך געצויגן לאנג און אומעטיק. ןפלי יי דער זקן האט זיך אפגעשטעלט. ער האס א הױב-נעסון זײן שטעקן, װו פון אײן זײם קאפטשיק איז געװען צוגעשלאגן א םזוזה, און אין דער אנדערער זײם, ײאם האט זיך קונציק געעסנט, זענען געלעגן פערל און אײדל- עשטײן. ער האט א קוש-געשון די מזוזה אײן מאל, צװיי מאל,