Literarishe bleter · 1933-11-17 · 46 (17.11.1933) · p. Seite 735

זײט 735 ריטערארישע נלעטער נום. 46 (497) בידדער פון ט. האבער;1^ קן״יסןזיעיע מימ אײשןיןיםרעט .ייי^• אץ יזעגק -<**<״־* .־<״<■ ■*י^■ איז געװען נריק עינע־ן סען שלום׳עליכם און דאם ײדישע טעאםער — דאם ו * ▼ איז א ריזיקער מאטעריאל, און מען דארף אים װי עם נןןדארף צו זײן אויסזאםלען און באארבעםן. די לענטע צען—נװעלף יאר :ײט ש׳יע נישם אראס סון דער ײדישער בינע. בײ מאריס שװארצן זענען אויםגעסירט געװארן םאלגנדיקע זאכן: מענטשן, טוביה דער מילכיקער, שװער צו זײן א ײד, אן עצה. דאס גרויסע געוױנס, גאלדגרעבער, םטעמפענױ, בלאנדזשענדע שטערן. — עס איז גוט באקאנט די װונדערבארע גראגאװםקי׳אויפירונג אינם מאםקװער מלוכה׳םעאטער .200,000', װאס גײט שוין אי׳ בער 700 מאל, און דער אינסערעס צו אט דער סארשטעלונג איז נאך אלץ נישט געםאלן. ש׳עס דראםאטישע װערק זענען אויך געשפילט געװארן אין אלע װעלט׳טײלן דורך פארשידענע טרופעם אויף סארשידענע אופנים, — און עס װאלט געװען ביז גאר א דאנקבארע טעמע צו געבן א פארשםעלונג פון שלום׳עליכמען דעם דראמאטורג. אהער דארף אויך צוגעגעבן ײערן ש״ע אין דער ״הבימה׳ - ״האוצר״ און ״עמך׳. מען ־ארף אויפקלײבן די בילדער פון די אלע פארשטעלונגען און םון אײנצעלנע סיפן, א. אז. װ. שלום׳עליכם אין פילם — עס זענען םארםילמש געװארן ״ײדישע גליקן׳ (מנחם׳מענדל — רעזשי גראנאװסקי מים מיכאעלם אץ דער הויפט׳ראלע) און לעצטנס—מאטל פײםי דעם חזנס.-דארף זיין א װינקל װעגן דעם אויף דער אויסשטעלונג. שלום׳עליכם אין בילד — אויך אויף אט דעס גע• ביס איז די לעצטע יארן פיל געסון געװארן (דאס בוך םון נ־ארקום שאליט א. א.) דאס דארף זײן אומגעפער דער פלאן םון דער שלום• עליכש׳אויםשטעלונג, און דאס זענען אויך די טעמעם םון די אפהאנדלוננען און רעפעראטן, װאס דארפן געגרײט װערן צו די פארשטײענדיקע שלום׳עליכב׳פייערונגען. די שלום׳עליכם-פײערונגען דארםן בארײכערן דעם װיםן פון דעם ברייטן מאםן-לײענער, באקענען אים מיט די גרויםע אײפט־ען אויפן געביט פון ש׳ע׳פארשינג, און באלײכטןדי נײע אויפאסונג פון לעבן און שאפן פונם קינסטלער׳גאון שלום׳עליכם. דעו ײבל־פנןס פון דעו עוששעו ײדישער פאללןס־שול אויפן נאמען ״דבװה?ופעושטײן״ 1 די טעג דערשײנט אין װילנע א נײ װערק װעגן דער ײז־ישער שול׳באװענונג אין װילנע: דאס איז דער פנקס פון דער ע־שטער ײדיש-װעלםלעכער שול, פון דער באװופטער קופערשטײן• שיל, װאס דער שול-קאמיטעט אירער גיט ארוים לכבוד איר 20• יאײקן יובל. אין יובל-פנקס קומט אן אפהאנדלונג װענן די גע• זעלשאסטלעכע, קולטורעלע און פעדאנאגישע דערנרײכונגען םון װילנער שול-װעזן םון זײנע אנהויבן ביז צום הײנטיקן טאג, א נענויע געשיכםע פון דער קופערשטײן-שול פאר די 20 יאר פון איר עקזיסטענץ. אויםער דעם קומט דארט אן אויסםירלעכע ביא• נראםיע סון דער גײנדערין םון דער שול פון דער בלינדער 1 ליבט-םארשפרײטערין, אויף װעמעס נאמען די שול רוםט זיך אן. דבורה קופערשטײן געסינט זיך איןי קיעװ, און נישט געקוקט | *ו־ף איר סא-יאריקער עלטער, נעמם זי א טיכטיקן אנטײל אין וארטיקן קולטורעל-געזעלשאפטלעכן לעבן. אויםער די אויבנדער• 1 באנסע אפהאנדלונגען, װצלכע זענען םארפאםט פון סארװאלטער פון דער שול נרשון פלודערמאכער, גײען ארײן ארטיקלען םון |ײ־ צ. שאבאד, ב. האלפערן, ש. באםטאמסקי און זלמן רײזען. אין פנקם געםינמ זיך אויך א באזונדערע אפטײלונג םון 1 זס־ונװז םון די עלםערן און אביטוריענטן םון דער דןןזיקער ײססטער ײדישער םאלקס-שול, װי אויך נעקראלאגן םון א גאנצער יײ באקאנטע לערעריאון שול-טוער, װעלכע זענען אין משך םון י די פארגאננענע 20 יאר געשטארבן. .,מן מײזיל