Literarishe bleter
- Journal
- Literarishe bleter
- Volume
- 9 (1933)
- Issue
- 46 (17.11.1933)
- Date
- 1933-11-17
- Page
- Seite 733 (sequence 9)
- Language
- Yiddish
- Belongs to
- journal issue
- OCR quality
- 67% known words query
- IRI
…/4795427-8804799-8804854--08949-4803926- Visual Library
- page viewer of the UB Frankfurt
OCR text
זײט 733 ב ו נ ן יפדעמיע פיעד?יסעד^עזד׳^?נדערע נאװעלן טרעם בונין ארוים, אלם רײנער ליריקער. פאר־ װאנדלנדיק די נאװעלע אין א ליד אין פראזע אויף דער זעלבי־ קער ליריש-פילאזאסישער טעמע װעגן דער שײנקייט פון דעם מענטשלעכן געפיל און זײן פאראורטײלטקײט אין די ערדישע באדינגוגגען. זייענדיק דורכגעדרונגען מיט אט די געדאנקען בא־ םײיט ער זײנע העלדן םון דעם שטײגער לעבן, און זוכט השארת־הנםש אין די געשטאלטן פין אמאל, ער שעפט זײ ארוים םון די אלטע רעליגיעז־ליםערארישע דענקמעלער יסון דער ביבל, פון די װעדעםו װי אויך פון די זכרונות װעגן דעם אמאליקן שטייגער לעבן פון דעם רוםישן אדל, װעלכער װערט אין זיינע לעצטע װערק אלץ מער אידעאליזירט באזונדערם מערקט זיך די דאזיקע אידעאליזאציע פון די ״העראלדישע׳ זכרונות אין זײן אײטאביאגראפישן ראמאן ,ארסעניעוזס לעבן׳. בונינם ארט אין דער געשיכטע םון דער רוסישער ליטע- ראטור איז זײער א באדייטנדיקס. בונינס שארף אויסגעדריקטע רעאקציאנערע אידעאלאגיע האט אן אומגעהײערע באדייטונג אלם כאראקטעריסטישער 'שטריך םון דעם אדל-קלאס, װעלכער האט אונטער בונינס פעדער באקומען זיין שלימותדיקן אײסדרוק. פין דער אנדערער זייט איז די אײםערגעװײנלעכע, אפילו פאר דעם קלאםישן פעריאד פון דער רוםישער פראזע, ריינקייט םון דער שפראך, די דייטלעכקײט פון דעם אינערלעכן געמאל אין די ביל־ דער און די שלימותדיקע שטימונג - אט די אלע שטריכן פון גרײםער מייםטערשאםט באזיצט בונין און זיינע נאװעלן קאנען דעריבער דינען אלם ליטערארישע מוסטערך אין דער פאעזיע איז בונינס באדייט א קלענערער. גע־ הערנדיק צו דעם טיפ פון די פלאסטישע פאעטן (דאם בעםטע לידער-בוך בונינס איז ״בלעטערפאל״, װאס האט באקומען די פושקין פרעמיע םון דער ליטעראטור-אקאדעמיע,' געהער צו דער פײזאזש-פאעזיעו. בונין אלס פאעט איז קאנסעמואטיװ, ער האט קײנמאל נישט נעפרוװט ארײנסירן נײע םארמען אין זײן פאעזייע. בונין האט אײך איבערגעזעצט אייניקע מוסטערן פון דער וועלט• ליטעראשור. (בייראנס ״קין*, .מאנפרעד׳; לאנגפעלאם ״דאס ליד פון הייאװאטא׳). פאר דער לעצשער איבערזעצינג איז ער איים־ געװיילט געװארן אלס אקאדעמיקער פון דער רוםישער ליטערא־ טור־אקאדעמיע. סון דער רוםישער *ליסערןטור *נגיקלןיעדיע״ ארויסנ*ג17ן דורך מןסקװער ,קןמיניסטישער *קןדעמיע״ — געקירגם, באםערק1ננ םון רערןקציע: די שםןקהןלמער *קאדעמיע הןס נןשםימם די הײין־ ריקע נןנעל־סדעמיע םןר ליסע-אסיר דעם נןװיםטן ריםישן שריססשםעלער אימןן נינין. שוין ן מעשה םין עסלעכע יןר, װי ס׳שסײם די קןנדידעסיר םון םןןקםים גןרקי םןר דעם גןנעל־סרײז. נישס געקוקם אויף רעם װיכםיקן ןרס, װןס *י־ װןן נונין סןרנעמם ווין דער רוםישער ליםערןסור, איז ןנעי־ מ*קסים נןרקי לכל הדעית מער בוןרעכסיקס םער דעס נ$בעל־ סרײז. עןליסיק הןס דן סיל מער *נסשײדס װי ריכסיקע ןפ־ שאבינג םון קינססלער םאנד פון די ״ליט,־פלעםעד״ מנשה אפענהײם (יאהאנסבורג) ענטפערט יצחק נאזשיק מיט 5 גילדן. ארכיטעקט יוסף שװארצםאן(בוקארעשט) ענטפערט אלעקם שםײן מיט 10 גילדן. ד״ר מ. מײזנער (װארשע) גיט ס5 גילדן. אברהם רײזען (נױ׳יארק) ענטפערט זלמן רײזען םיט 3 דאלאר. ש. צידעראװיטש נװארשע) ענטםערט מ. פורשטין מיט 10 גילח• ליטערארישע בלעטער נום. 46(497) ד.;זןדנז}(ג א ■ ו ו א ו (צס כיעקיפע/ די איװאן אלעקםעיעװיטש בונין איז אײנער םון די גרעסטע מײםטערם םון דער רוסישער נאװעלע און דער באדײטנדםטער פאעט. ער איז געבוירן געװארן אין יאר 1877 אין װאראנעזש אין א פאמיליע פון קלײנע גוטבאזיצערס, װעלכע שטאםען פון גאר אלטן רוםישן אדל. אין 1911 האט ער פארעםנטלעכט זײן ערשטע גרויםע דערצײלונג ״דאם דארף׳״ װעלכע האט אים גלייך אריינגעםירט אין די ערשטע רייען'פון די װארט־קינסםלער. פון יענער צייט אן װאקסט זײן מײסטערשאסט אלץ מער און מער. די קינסטלערישע און געזעלשאפטלעכע פיגור בונינס צײכנט זיך אוים םיט איר פולקאמער גאנצקיים. דאם, װאס דער אויטאר האש געהערט צו רעם אמאל הערשנדיקן, און בעית זיין געבויירן װערן, צו דעם דעגראדירנדיקן אדעליקן שטאנד, װעלכער האט זיך נישס געקאנט צופאסן צו דער קאפיטאליסטישער סיסטעים, װעלכע האט זיך אננעהויבן אנטוױקלען אין רוסלאנד םוף ניינ״ צנםן אין אנהויב צװאנציקסםן י. ה. האט געלײגט א שםעמפל אײף זײן גאנצן שאפן, װי אויך אויף זיין נעזעלשאסטלעכער אנ־ שויונג. לויט זײן קינסטלערישער ריכטוננ קאן בונין נישט צוגע־ רעכנט װערן צו קײן אײנער פון די ליטעירארישע ריכטונגען, וזעלכע האבן עקזיםטירט םאר דער רוםלענדישער רעװאלוציע. פין די 'םימבאליסטן אונסערשיידט ער זיך מיט זײין אוםן פון רעאליסטישן שילדערן די דעטאלן, דעם שטײגער און פסי־ כאלאגיע פון דער געטילדערטער סביבה, פון די רעאליסטן־נע־ זעלשאפטלעכן-מיט זײן עקםטרעםער אינדיװידואליזם און דער אונ־ טערגעשטדײכטער עסטעטיזם און דעם טראקמירן די רעאליסטישע טיפן. דאם אלץ צװינגט אינז צוצורעכענען בונינען צו די ״נצא־ רעאליסטן׳, װעלכע זענען אנטשטאנען אין יאר 1910 און האפן געשטרעבט נישט בלויו אויםצוהאלטן די טראדיציעם פון דעם קלאסישן רוסישן רעאליזם, נאר זיי אויך איבצרשטעלן צו די נייע, נאענטע צום סימבאלױם, אנשויונגען. אין די מער רײפערע נאוועלן זײנע (אנהויבנדיק פון זײן ״דארף׳ און ענדנדיק מיט זיינע לעצטע שאפוינגען ״מיטיאם לי־ בע׳ ״ענין קארנעט יעלאגין״ און דעס ראסאן ״ארסעניעײס לעבן׳) װײזט בונין בולם ארויס זיין ליטעראטור־גענעאלאגיע: מיר טרעפן ביי אים מאטיװן פון מורגעניעװן, טאלסטאיען, לער־ מאנטאװן, דעם פראזאיקער, םאלטיקאװ־שטשעדריינען 'און אקסא־ קאװן.' דאך איז די אײנשטעלונג ביי אים אן אנדערע. בײ בונינען מערקן מיר א קלארע און בולטע סארבינדונג מיט זיין אדל־קלאס און אדל-קולםור, װעלכע האט געשאפן אט די טיפן און גע- שטאלםן, סון װעלכע ער שטאמט. דאס שפירן דעם אומקום םון זײן קלאם, די בענקשאפט נאך זײןי אפ:טארבנדיקער קולטור, ברעננט ארויס בײ בונינען נישט די פשיטע איבערחזרונג פון דעם, װאם עס האט געגעבן דער קלאסישער פעריאד פון דעם רוסישן 'רעאליזם, נאר א זעלבסטשטענדיקע װידעראויםלעבונג, װעלכע איז צוגעשפיציט און באלעבט מיט א נײעם אוםן פון טיף אינטימער טראקטירונג. אויב אין די םריסטע שאפונגען זײנע (למשל אין זײנע ״אנטאנאװע־ עפל׳ 1901> ניט ער איבער דעם אוםקום םון דעם אדל *איין אביעקטױוע, לירישע און רויקע טע־ נער, מערקן מיר אין ״דאסידאיף׳ דעם מאטױו פון דעם אומ־ קום פון דעם דאזיקן קלאס איבערגעגעבן *אין טראגישע טענער און אין ״םוכאדאל׳ שוין אין האלב מיסטישע טענער. א וױיםערער שריט אין דער' הינזיכט זענען זיינע נאװעלן ״דער הער פון סאן־ סראנציסקא׳ ״טשאנגס חלומות׳, ״ברידער״ (1914-1917). און אין זײנע לעצטע נאװעלן, געשריבן אין זיין עמיגראנטישן פער- יאד, (מיםיאס ליביע, ענין קארנעם יעלאגין, ״איבערגעשטאלטוננ׳ און אנד.> דערשײנט דעם מיאםיװ פון טויט אין מער נאקעטער םארבן און דער קינםםלער גים זיך אונטער דעם אומםארמייד־ לעכן םוף, און באזינגט דעם טויט, װעלכער שטייט העכער םון דעם ״בתםאלן לעבן׳, אט די דאזיקע טעמאטישע אײנשטעלונג איז בײ בונינען סארבונדן מים די קאמפאזיציאגעלער, בילדערישער און סטיליםטישער סארם םון זײנע נאװעלן;*אין א גאנצער רײ