Literarishe bleter · 1933-11-10 · 45 (10.11.1933) · p. Seite 714

ליטעחןרישע בלעסער נום. 45 (696) זייט 4ו7 ע ר הײזער שטייען שסיל דױ אין א שסיגל. ם׳איז װעלט נעבוים פץ גלאנץ און נישס םץ גיגל• אײנגעשפאנם אין לײבן פינם ליכט — לויסן מיר, שטאפעםן םון נאטס געזיכט. אונזערע פנימער — װי שטיקער גאס, יעדער בליק — אן אויםגעזאגטער םוד; אלע װערטער. טרוים און ליידנשאםם - װידערקול פון גאסס א בענקשאפם. אויף גאםן אויםגעםלאםטערטע מיט אײדלשטײנער דאם ליכט ליגט מאדנע מיד םון װײםן װעג. א, שײנקײט, װאם איז נישם םון אונזער רוים: חושים ליכטיקער ווי גאר א טרױם! בײמער זענען ביישטידלען פון די םירן - — — נאר אין הײמען װיל מען אונז נישט פירן• מיט אויםגעשםרעקטע אויגן כ׳שטײ אויף שװעל, װיל בעטלען װונדער דרײםט בײם רײכן גאס. פלוצים פלאצט א שוידער װי באפעל, כאפט מיך האםטיק אן בײ הןןרץ און זעל, דיײםט מיך צװישן מענטשן׳שורות לײענען, אין הײזער גיין דורך אײפגעמאכטע טירן —• דאן פעלן חושים אלץ צו שפירן: ־ס?זס 'ססעדי/ / סז^בסדע^? אוונםי?! װען איבער אלעמען אויף רו׳שטולן און בעטן נעמט זיך אװנםיק, אומעטיקע שטילקײט אויסבעטן, — טום איזין א צי צו זײן םאנדעלינע, און דין און נאננדיק צעציטערט זיך א ליד: אין א װײםער פארװארפענער מדינה געװען איז אן אײנזאםער זיננער. פײנט האט ער געהאט די אײדעלע ריטער, ליב געהאט דאם ארעמע פאלק און די קלײנע קינדער. פאר זײ םלעגט ער זײן פײן אויםזינגען, טרייםט און אנזאג מיט זיין ליד ברענגען. נאר אײנמאל און אײנמאל: װען לבנה האס אױםן טײך, אויסנעשנורט א ווײםן שליאך. איז בײם ברענ דער זינגער געבליבן ליגן, און איבער אים האם ציטערדיק זיך געבראטן זײן בעםנדיקער ניגון — װערט איזין דאם ליד אזוי צױבערריק. װאר, פליט ער אװעק אויף א גאלדענער םור, און לײגט צום זינגערם םיס זײנע איבערגעבראכענע יאר. רירט א ליכטיקער טרױער אלעמענס הערצער. זיצן אלע און שװײגן, לויםער, אדורכגענומען. און עס פינקלען טרערן אויף זײערע הענט װי טראפנט רעגן אויף גאלדענעם זאמד. ג י ל ד יאבדד׳ס ד׳ע׳ס? / ת$רשט דויף דודל נעכט*) א הײזער מידע דרעמלען אײן זיצנדיקערהײס, קראנקע מענטשן מענטשען זיך אץ זײ שטומערהײט. לעבעדיקער שארבן אויף א ראג קוקלם נעבעכדיק־פארשײט, זאגט דיר פאר א טאלער צו נענוס און לוםט און פרײד. און א לאנד גײט אום אומעסום, לאכט און זאגט: — אלרײטי. אויםאמאבילן בילן, בילן... און טראמװײען, װײען, װײען... און געשרײען אויס אזילן: צי װעט נאך אונזער װילן אמאל א האפענונג פארזײען, צי פארגײעןז טויטע טראטוארן אויסגעזאלצענע מיט שניי. װי גאםנפרויען ארעםסםע צימערט טײך פאד קעלט. היםלען ױײנען אץ מײן ברוסט, זינקען, פינצטערן: א װײ! און װינט רופם און װאיעט: הילףז גלײך גאם אלײן װאלט זיין פארבײ. פארװאם העלפםםו נישט — דו, דוז ב איך הער מיך, װי אין נעכט אן שלאף א זײגער גײן. דורך שטיקער שטארבנדיקע גאסן — פארבענקטע טריט אלײן. לאםםערן פעדעסט שטראין, בענקשאפט אײן דורך מידע שלעפעריקע װיעס. מײן ברודער שכור הוידעט, װאקלט זיך, װי װאקסן־ליכט אין האנט דערשװיצטער, שרייבס מיט פיסשריפט סינוםאידן אױפן פלאסםער א דערהיצטער, גלײך ער װאלט צום שעכסהויז צעלאזטע מחנה גענז געמריבן, אץ אפשר בענקט ער נאר נאך מיר, צי נאך הײם, װיל אין מענםשן זיך פארליבן און װיל ציגאר מסוכן־גערן םאררויכערן בײם לאםטערן. און הירזשעט א לידל: .ם׳האט פרוי נאכט מיך אױםגעשפיגן, פיגן, פיגן, פיגן... טאנץ איך מיט די געלע םלינקע פליגן, ליגן, פליגן, ליגן...״ וױ בעל־יסורים אינמיטן שרײען איז װעלט אין שלאף אײננעשװיגן. פון װילדן װייטיק א קאבארעט האט לוסטיק זיך צעשריגן. א דיכטער, א מקובל האט גאט .־ערהערט ליכטיק װײנען אץ א נגון. אװנטן אץ שטאט ערנעץ דרײט א פילם זיך אינם הימל און װארםט אראפ דורך שטערן בילדער, אװנטן אץ שטעט. *) סין בדך לידער *דסר שס-הםסור*־מ*נס*־, װןם ד*רשײנס די ס<ג אין װןרסנ.