Literarishe bleter · 1933-10-27 · 43 (27.10.1933) · p. Seite 684

ליטערארישע בלעסער ניס. 43 (494> זײס 684?עיע?עס / גי7־יז}דק פון דעו פאעמע ״צו דױ - צו מיױ 1/\א גוט — ראנגלען זיך מיט װארט, װאס איז עקשנות, װאס צײלט בית״עולםם און באפעלט: פארגעם! גוס — ױארפן אין דעם פיסק פון װעלטם א־קאנעם די קללה ײדיש און דעם ײדיש׳נס. מען זאגט, דער נם באדארף שוין איצט רחמנות, פארמשפט פאבױם לינדס פארקלערםער פערז. זאל זײן... ביז ם׳הוםטן אוים זיך אלע װראנעם, קאן אויכעט אונטערגײן דער אוניװערז. 1]/\א צו שרײבן ײדיש איז צי — טרעטן זײםיק בײ עװענױס אין נאסן פון דעם לאנד. מיט פולע טישן קלוימערשט פול באדײטונג רוישט דארט אין פרעמד, װו שטענדיק גרוים און גראנד. אין ײדיש׳לאנד איז װאך. װי לאנגער פרײטיק — קארטאפל, הערינג און א דאנק דערפאר, א װארט צו צװײ דערמאנונג אין דער צײטונג, װער רעדט צװײ קאלומם — און ס׳איז הויכער שכר. די דיכטער׳גאס די ײדישע — אומיסטן האט עמעץ זי אזוי אװעקגעשטעלט. דארט װימלט מיט בעל-שמס און יעזוסיםטן, עס שטורמען קריפל הײליקע א װעלס. מישיחים טראגן זיך מיט אמעטיסטן, א ס׳גײט א שטרײט פאר גראדסטן װעג צום קץ. הויך טרובן פראלעטארישע כאריסטן — צעקלעמטער זיפץ אין קאזשעלקעס פון לץ. \ו\. פון מינסק ביז װארשע, פון נױ־יארק ביז באלטע - עס דאכט זיך נאר א משונעים׳הויז. נאר נישט געאײלט — עס איז די אלטע, אלטע, בעל׳חלום —, לערנער — און מארטירער׳קלויז. פונדאנען אמתן, װי טויערן צעפראלטע באװײזן װעגן דורך באנײטן פערז. ביז גרייין װעט די לעצטע האנט, די קאלטע, קאן יידיש אויפרײםן דעפ אוניװערז. אויסגאבע םון די,ליטערארישע בלעטער״ יעקכ באטאשאנסקי פאדטדעטן פון ײדישע שוײבעך פדײז ד גילדן. םרט באשםזנקונגזנן זרך ןךטנדן;ין די . לרםזנראררשזנ בלזזםזנר״ דעו טאטע גײט און איל גײ מיט שפילט א פידעלע, שפילט און װיינט, װינטער װי א זקנס קול, יארן דאכט זיך קינדישע און ס׳פאלט אויף זײ מײן טאטנם עול... דער טאטע גײט און איך גײ מיט — נאענט פאר אונז ־־ די זון פארגײט, די הײזער דאכט זיך, קלענערע איצט, דאכט זיך קלענער — און פארשנײט. און װידער כ־קוק זיך גוט ארוס ־ ליגט דער אװנט בײ 1 דער ערד, נאנט פאר אונז ־־ און איבער אונז - הענגט די לבנה װי א שװערד... ציטערט אין מײן טאטנס האנט מײן קינדיש לעבן, װי א טויב, ציטערט, פלאטערט, פאר א שטוב, און וױל ארײן דורך יעדער שויב אײלט מיין טאטע צו די טריט. װי ער װאלט אויך מיין שרעק דערפילט — א פויגל פון דער קרום פון דאך פלאטערט מיט די פליגלען — פליט איילט מיין טאטע צו די סריט, און פירט מיך פאר דער האנט — און גײט, בײמער, הײזער - און דער װעג — צעלאפן מיטן װינס — פארשנײט. פלאטער איך מיט שרעק ׳— און זע: מײן טאטנם פנים — גרין פארצערט, די אויגן מיט מײן קינדיש הארץ, פאלט פאר אים ארויס אויף ד׳רערד... גלעט ער מיך און נעמט מיך אײן, און זאגט מיר עפעס שטיל אין אויער גײען שטערן, גײט די ערד — אץ מיס זיי גייט מיט מיין טרויער... נעמט מײן טאטע מיך ארום: דו ביסט דאס ליכט, דו ביסט די שײן — ביז סײן קאפ װעט פינצטער זײן — װעסטו דאס לעצטע ליכט מיר זײן - - - קאםרםזנם ■אויף ארוייסצנגזנבן א. שםײנב$רגס שררפםן, ם-סזנרנאהרק פאדבליבן נאך א קלײנע צאל עקזעמפלארן אליעזד שט״נכארג: מעשאלים, םאגד מיט 14 האלצשניטן פון א. קאלניק און א צײכענונג פון געארג לעװעידאל. 320 זײטן פראכטפול געבונדן פרײז: אויםלאנד ס25 לײ, וחוץ 40 לײ פארטא). פאר ביבליאטעקן 10 פדאצ. ראבאט מיט באשטעלונגען זיך װענדן אייפן אדרעס פונם ״שטײנבארג׳קאמיטעט״: ,!)ט&תחפס ,ו1סס3חח56סמ 161חנ1ס0 .ז0 13ח3תזסמ ,סתױוסםט^ .\\'$ 3113111ז6ע1ת11 .ז81