Literarishe bleter · 1933-10-27 · 43 (27.10.1933) · p. Seite 683

זײט 683 ליסערארישע בלעסער נום. 43 (694) גײט ער דורך די בײמער שטיל, נישט גרעםער, װי זײן שאטן גרויס, ראשע װאסערן אץ טייך, לויםן — אץ יןןגן דורכאנאנד, דאס זילבער, װי די פערלען פאלן. אויפצושארן מיט דער האנט, גײט ברוך בער ערשט איצט פון דארף, טראגט דעם שװערן זאק אויף זיך, נישט געאיילט און נישט געיאגט - און װאס איז דען צו אײלן זיך? די שטוב, די טונקלקייט, דאס װײב — װעש צעהאנגענע אויף שטריק, עס הענגט א לעמפל אויף דער װאנט, צינדט עס אן זיך פאר זײן בליק... זעט ער איצט, אין מיט פון פעלד : די שטוב, ד• טאכטער און דאס הויז — — — א גרינער טײך, װאם לויםט און לויפס, רעדט םאר אים זײן הארץ זיך אױם. װאסזשע מײנט מימ זיך דער װינט, װאס נײגט זיך, בײגט זיך פאר זײן אויער? אפשר איז אים אויך נישט גוט — דערצײלט ער אויס פאר אים זײן טרויער. און ברוך בער, װאס הערט זיך איין, הערט די אלע טענווז אויס שפעט אמאל אין טונקלקײט, דערציילט ער זײ ביי אונז אין הויו: דאם זילבער, װאם אויף נראזן ליגט, אויף בײםער, װײס געהילט, איז אפשר נאר דער װעלטס א סרער - םארגליװערט ד און םארקילט... אץ אפשר אויך דאס גאנצע גאלד — דער שפעטער הארבםט פארבענקט, איז אויך נישם מער דער זונם א טרער, פון סרויער, אויסנעברענגם... *ץ ײי עם זאל נישט זיין דאם פעלד — מיט ײנגע בײמלעך — העל, איז אונזער הויז נישט װײט סון טײך — נאר איבערגײן די שװעל. גיים פארן, מיט טראטװעם האלץ — אץ הײזעלעך — םיט שטרוי אץ מיטן סײך - א קוימען רויך און ס׳װאשט דארט װעש א םרוי. א קינד איז אויך מיט זײ אין װעג, װי אונזער קינד די גרוים, און ם׳קומט מיר םאר פון װײסן ברעג, אז ם׳ציט די הענטלעך אוים — — — אנוםלט װען, עם גײט דער םײך — און שיפן גײען מיט, בלעםער פון די ביימער פאלן, פץ װעג אויף װעג צעשיט, נײט פלוצים אן סון װעג א ײד, םון נרויםן װעג אהער, דאס פנים גרוי, די בארד אין װינס - װער זאל דאם זײן דען װער? ם׳איז ברוך בער דער דארפסגײער מיט זײנע שװערע טריט דאם פנים גרוי, די בארד אין װינט — א ייד װי יעדער ײד ״מענטשן אויף דער ערד איז סול, און יעדער טײך האט זײנע פיש, אויף איינעם װארט א מוז אץ שטוב, איינעם — א געגרײטער טיש... אײנעם — דאס פנים איז נאך ײנג — װערן אים די האר שוין גרוי, און אײנעם — אויב עס טוט נישט װײ - װײנט נישט קײנער סתם אזוי... אץ ברוך בער, האט מעשהס פיל — איז ערשטנס הויבט ער אן פון זיך: ״איך אלײן פון אלע יאר, װאלט קײנמאל נישט געאײלט זיך גיך, װײל װו אץ װו די זאלסט נישט גײן — אפגעמאסטן איז דײן װעג, און מער נישט — װאסער פארן טײך — םראגן מענטשן פולע זעק... זאל װערן זאט — לויסט מען אויג נישט דאס מער שםײן, איבער שטאק אץ אט אלץ װאם װעט אדורך■ לויפט מען און לויםט ײױ• דא אײביק זײ — דאס לעבן, װאס עם לויםט מיט װינט, — דער ו װאסערן, גרינע פערד, לויפט עם אויך ײנגע װי אין סטעפ די אין׳ דיין אויג פארביי... איז װאסזשע מיינט דער טײטש דערפון? זאגט ער אין דער שטיל סארקלערס, אײדער װאס... און אײדער װען... און לאזט אראפ דעם קאפ צו די ערד״• באר עפעם מער, װי יעדער ײד, װאס קומט דא װען אהער, איז טרויעריקער, פארנומען איצט, מיט זיך ר׳ ברוך בער... װאם טראכט א ייד, װאם קומס פון װעג, װאס רעדט אלײן מיט זיך? איז אפשר םון דעם װאםער׳לויף, װאס יאגט אין טײך זיך גיך... איז אםשר, װאס די ערד איז ײנג, און װערט נישט קײנמאל אלט? םץ װינטעלעך — מיט הירשן׳טריט, װאם לויפן אן םון װאלד... װאם םראכט א ײד, װאם קומט פון װעג, װאס רעדט אלײן מיט זיךז את אפשר פון זײן טאכטער גאר, װאס זיצט אץ שטוב אן שיו- װאלקן, װאלקנדלעך — זײ ציען, װי שעפםעלעך צום דארף, און די סונקלקײט קומט רוען צו פײכטע פעלדער טארף... די וײד פון ו׳ בװך בעו לויפן װינטן אין װײםן פעלד, לויפן — יאגן זיך ארום, ם׳איז װינטער אויף דער גאנצער ערד, און װו איך קום און קום, הײזלעך טונקעלע - און קלײן, די פענצטער אויםגעקלעפט מיט לײם, װי װעמען ם׳זאל נישט טרױעריק זיץ האט דאך יעדערער זײן הײם. און ברוך בער דער דארפס-נײער, איז נישט אײנציק אויף דער ערד, װאס סיט גײן מיט די דערסער װו, װעט אים אײביק זיץ באשערס. נאר וױנטער, אז די נאכם פאלט צו, און שטערן םינקלען אויס,