Literarishe bleter · 1933-09-20 · 38 (20.9.1933) · p. Seite 616

ליטערארישע בלעמער נומ. 38 (489) זײם 516 פרעמדנ סרייע, פלעגס דער ננין הןבן ןן אויסזין סין 9 סעןסער, נישס פין 9 סס*ד*לע ג װנמען הןס דער ננין צו ס*ררננקען, וזןס יער נארימם־געװןרענער *סלי■״ פין קאבדנסקי סעאםער איז פון נװײ מערער די גרײם סןרשמעלס ניזן מינימים? — א יוילישן טאןסער. װעמען רןס דער ננין ני סארדאנקען די ססײפילן נינע־ראם מיסן הערלעכן •רןסצענױם? — א ■ײליסן סעאכעד מים זעלװעראיײשסן נראס. איך קאן אײך אזעלכע פאקסן אויכרעכענען אן א עיעיר און איך נין אויםן דערמיס סעססעישסעלן, אז מיסן סארדיננען דעם גנין א ■ויליען סעאשער װעט נישם באר די ײדיסע קילסיר נישס לײדן, נאר םארקערט# װען עס װעט אין א נײס ארום װידער אהין ארײן א ײדישע סרוסע^ װעס זי געםינען א נאקװעמערן און עססעסישן ננין. און עים סוף א רײן-#ראםעסיאנעלער ארגומענס: אוינ דער ארםיסטך םארײן האס נשוס אוסן נישט געתאלם פערלירן אן ^אײנגעסיבדעװעםע סעאסער ■אזיניע״, האס ער נישס געסארם דערלאזן עםענען דעם .גאװאסםשי־- טעאטער: װען די סראגע איז נשעו/ו בערירם נעװארן אויף א זיעינג סון דער םאיװאלסונג, נין איך דער ערשסער געװען םארן דערלײנן ני עפעגען דאס ״נאװאשסשי׳/ כאסש איך נין געװען אין קאמינםקי-סעאסער א גוגע נרבר. איך האנ ע■ מאםיװירס אפן אין ערלעך — אוינ דער ײדישער אקסיאר האס א מעגלפכקײס נו ש*ילן אײף א נעסערער נינע, גרימירן זיך אין ליםסיקערע גארדעראנן און ארײנלאזן דעפ עולם אין א נאקװעמ?רן זאל, דארף איס דער ארסיםסן־פארײן ניעס אסנעמען די מעגלעכקײס, װען אסילי עס זאלן לײדן דערםון די אלסע .״אײגגעפונדעװעסע *אזיניעם־ ן די פארװאל- סינג האט דאן מסניפ־געװאז מיס מײנע ארגיםענםן אין ארײסגעגעבן א קאנװענץ םארן ״נאװאשטשי״־םעאסער. זי האס גערארםס כארײסזען, אז יאס װעס זײן א סויט־קלא■ פארן קאמינסקי־סעאסער ן דעריבער איז מיר אזוי איםפארעסענדלעך דער איבסיקער סימל ארוס דער האנדלינג םין די באלעבאסיס פון קאמינסקי-סעאסער, װעלכע קענען םוף כל כיף פון די גוסע געשעפסן אין .נאװאשסי׳* ג*שם עאלן זײערע שםײערן, דירה־נעלס (פארן ■לאץ), ■ראסאקאלן פאר נישס רעמאנפירן דעם בנין אין פיץ בײס בו בײס אויך אסעסן א מיסאנ. מים דאנק און גרום װ'יני צנ סעיטענינעי 1933 זרגםזגט םןרקאװ פאון פאנד פון די ״לים. בלעטעו״ װ. ב. (װארשע) — 50 גילדן. ל. ם. שטײן (שיקאגע) — 5 דאלאר. מיבדעד־זשודבאל רעדאקטא': ש. גיגער 14-טעױ יא־נאננ דער קינדער-זשדרנאל ייערט נעניצט אין <<לע שילן. דער קינדער־זשדרנאל דדיקם יעדן חודש לידער, נייעט, נ^טן, שאילן ב־^נראט־עס א א.יד. *־י־־י־י יע= קינדונריזשזרנאד 2 דאל. א יא- 1זחס:>56 133 מ£סא1א .ד .א אמסץ-ז*\£א װילנער פארלאג פרן 3. קלעצקין - א נײ בוך - ש. מילעד דיי שמאלץ־ גדוב נאורעלן - 16^ זײטן א י נ ה א ל ס : גאלד״פאסיר; אויסן לײסער ן אז ישיר; א*עסיט ן דער םערק; אין סאסנס פיםסריע; א םסאנבינ; בװישן אײגענע; דעי םײערסאנץ. םרײז 10.40 ג'?דן נו ועו ײדישעו עפנטלעבלןײט עס איז געשען אן אומדערהערטע ארן מיאוסע זאך! אידא קאמינסקי, די מאכטער פון אונזער אומשטערב• לעכער און נישט־פארגעסענער גרויסער אסתר-רחל און פ. קײלע סולמאן, די שװעסטער פון אסתר׳רחל קאמינסקי, האבן פאר• שװעכט דעם פבוד און אנדענק פון א. ר. קאמינסקי, װעלכע איז פארערם דורך דער גאנצער ײדישער אקטיארן־משפחה פין דער גארער װעלס און דורך די צענדלינקער טויזנטער ײדישע טעאטפר־באזוכער. די יידישע טעאטער׳געבײדע אין װארשע, װעלכע טראגט דעם נאמען פון דער גרויסער א. ר. קאמינסקי און װעלכע אח דורך איר געבויס געױארן פארן געלט פון ײדישן טעאטער• באזוכער, .דער טעאטער קאםינםקי״, װאם איז אויסגעהאלטן געװארן פון צענדלינקער יארן מיט דעם שװײם און ארבעט פון ײדישן אקטיאר, בײ די ערגסטע באדינגונגען, אפטמאל, בײ דונגער־פארדינסטן. איז די טעג דורך די מאטעריעלע ױרשים פון א. ר. קאמינסקי — ק. סולמאן און א. קאמינסקי. פאר• דונגען געװארן פאר א נישט׳ײדישער טעאטער׳אונטערנעמונג. דעפ ײדישן טעאטער אין פוילן, װעלכער געניסט נישט פין קיין שום סובסידיע אין שטיצע פון דרויסן, דעם ײדישן טעאטער, װעלכער איז פארמשפט אויף זעלבסטאויסקום, איז מיט דער דאזיקער אומדערלאזבארער, שענדלעכער האנדלונג פין אומפאראנטװארטלעכע יחידים, װעלכע האבן געהאט דעם מוט א־בעדצוגעבן אן אײנגעפדנדעװעטע ײדישע טעאטער-פאזיציע אין נישט-יידישע הענט, געשען אן או&דערהערטע עװלה, װעלכע װעט קיינמאל נישט פארגעםן װערן. דער ײדישער ארטיסטן׳פארײן אין פוילן טראגט ארוים זיין שארפסטן פראטעסט קעגן אזא האנדלונג און האפט, אז אויך די ײדישע געזעלשאפטלעכע עפנטלעכע מײנונג ױעט װי געהעריק רעאגירן אױף דער בגידה קעגן דער ײדישער קולסיר און ײדישן טעאטער. פ^דװ^לםזגג פזן ײדרשן $רם'סםן-'פ$רײן אין פױלן איז עס $ בגודה קעגן ײדשע קולטות (א פררװ ארן רעד$קצרזג) חשובער סרײנם ה׳ רעדבקסןר ן ביליב דעם סימל, ײןס איז ןנסששןגען ןןריס דעם קןמינסקײ״סעןסער, זאל מיר, אלס א סענםשן, װןס איז יאינלאגג געששןבען נןענס בי איס דערלויבס זײן זיך ארייםבוזןגן װעגן דעם עני;. לןסיר נאסראכסץ די *רגוסענסן סון דער װענדינג סונס ארסיססך פאי־ײן אין סאקע אנהויבן פיץ דער -בגידה קעגן דער ײדישער קילסור״. װעלכע קולסור מײנס איר, חשיבע חברים? די ,״יאנקעלהך־ מיס די ״כןן־ קעלעך׳*, פיס די ^בןסיאקעס׳* אדן ענלעכע הייפנס שמוץ און שוגד, מיס װעלכע דאם סעאסער הןס יןרנלאיג מהנה געװען דעם ערלם? װײל נישם אסמר רחל קאמינסקא הןם מיס איױ רעסערסיאר געקןבס עקזיססירן אין דעם ננין *ון איז געװען געבװונגען אלע אירע יארן ארומבישלעאן זיך איגער שסעס אין שטעסלעך און איר לעבסע סןרשסעלינג בו גענן אין םעזריסש ן נישס די װילנער סרוסע׳־ הןם געקאנס ײך אויםלעבן דארס איץ רער *ײיקס״ פימ דער זעלכער אידא קאמינסקא נראש איז נןך אין סעזאן ש*ילן ארוים םיס א דעסיביס םין בעגדליקער םויזנסער זלןסעם. איד װײסער: בי האס איר פארגעםן ח׳ חברים, אז דער ננין קאפינסקי־סעאסער איז שוין נישס אײנסאל סארדינגען געװארן סרעמדע סעאסעד אין נאך בײס לעבן פון אסאר רחל אין א. י. קאמינסקי סלעגן דארס יארנלאננ שסילן רוםישע, דײסשע און סוילישע סעאסערס? און בו אובזער גרויםער חר*ה מוזן מיר פעססשסעלן, אז די ײדישע קילסיר האט בוליב דעס נישט נאד נישס געליסן, גאר פארקערס, נעהאס א גרויסן גובן, װײל װען עס סלעגס דארס עגריקן 9