Literarishe bleter · 1933-09-15 · 37 (15.9.1933) · p. Seite 598

ליטערזרישע גלעטער נומ. 37 (488> זייט 598 י. '^שןבסק, /??))רשע גלגולים פון אי איבטערבאציאבאלער אסאציאציע אכאציאציע אויף צו שטודירן און באנינסטיקן הומאנע באצױנגען און געזונטע ארבעטם־באדינגונגען אין דער אינדוסטריע. די }!סא־ ציאציע האט געזאלט װערן א ׳גטודיען־איגאניזאציע, ױאס זאל פארשפרײטן אירע אידעען דורך װארט און שריפט, דורך קאנ״ גרעםן און צוזאמענפארן, דורך בינער אין בראשורן א. אז.'װ. קאפיטאליסטן און ארבעטער, סאציאלע טוער און אלע, װעלכע סיכפאטיזירן מיט די צחעקן פון דער אםאציאציע, האבן געקענט װערן אירע מיטגלידער. די אסאציאציע האט געזאלט טראגן אן איבער־קלאסן-כאראקטער, און פיט קײן שום פאליטישע 'םראגן האט זי נישט געטארט זיך אפגעבן. עס איז געװען א קלונע זעלבסטבאגרענעצונג, װאס די אסאציאציע האט זיך געשטעלט אויסשליכלעך צװעקן פון'שטודירןיאון ב-ארשן,'און דער דאזיקער װעג האט געבראכט צום װײטערדיקן װוקס פון דער אסאציאציע. דער צװייטער קאנגרעם אירער, אפגעהאלטן אין קעמברידזש וענגלאנד) אין יאר 928*1, האט שוין געהאט א סך א טיפערן און ברײטערן אינהאלט. ער איזיגערופן געװארן אויף צו באהאנדלען די פונדאמענטאלע באצױנגען צװישן אלע באםײליקטע אין דער אינדוסטריעלער משפחה. דער גײסט פון זיםלעכער פילאנטראפיע האט זיך אויסגעחעפט, אנשטאט אים איז געקומען אן ערנסטע פארמילירונג פון םאציאלע פראבלעמען. די פארמולירונג איז גע־ װען אויסגעהאלטן שטרענג אין גײםט פון אן איבער־קלאםן־נײ־ טראליטעט. די אםאציאציע האט מיט איר קאנגרעס און מיט די דיסקוסיעס אויפן קאנגרעס געזאלט אפטאן אן אײפקלערונגס־ ארבעט, און די דאזיקע אויפקלערונג *האט געזאלט ברענגען צו א פארשטענדיקונגיצװישן אלע באטײליקטע אין דער אינדוסטריע, צו א שלום אין די שצפער. דער קאנגרעס איו גצװען בארופן צו װעקן בײ אלע גרופעם באטײליקטע אין דצר אינדוסטריצ דאס באװוסטזיין פון זייער אינעװײנקסטער געבונדנקײט און צו פארשפרײטן פארשכענדעניש פאר אזוינע מעטאדן, װצלכע זענען מסוגל צו שאפן א הארמאנישע צוזאמענארבעט*. דאס איז געװען דער לײט־מאטיװ פון דעם קעמברידזשער קאנגרעס. דאס איז װידעראמאל געװען א נאיװער צוגאנג צו די סאציאלע פראבלעמען, אבער די אפװענדוני פין דער נעבעכדי־ קער פילאנטראפיע האט פארט געגעבן גוטע רצזולטאטן. נייע טענער האבן זיך געהערט אויפן קאנגרעם פון יאר 1928, עם האט זיך געפילט דער פולס פון דעם וױרקלעכן סאציאלן לעבן. מען האט גערעדט װעגן פארשטענדיקונג צװישן אלע גרופעס אין דער אינדוסטריע, װעגן דער הארמאנישער צוזאמענארבעט זײע־ רער, און צו דערזעלביקער צייט האט מען פארשטאנען, אז אין דער סאציאלער װירקלעכקייט קען נישט געמאלט זיין קײן אב־ םאלוט נײטראלע און פארעװע הארמאניע. די פארשטענדיקו.יג, װעלכע מען האט געפריידיקט אויפן קאנגרעס, האט ביי א טײל רעדנער באקומען א באשטימטע באפארבוננ. מען האט גערעדט װעגן דעם, אז נישט בלויז די קאפיטאליסטן, נאר אויך די אר־ בעטער און דאס ״פובליקזם׳, ד.ה. די קאנמומענסן דארפן האבן קאנטראל־רעכט איבער די ארבעטס־באדינגונגען. מען האט אונ־ טערשטרײכט, אז מען טאר זיך נישט באגנוגענען מיט טעכנישע דערפינדונגען, אז מען מוז לײגן די גרעסטע אויפמצרקזאמקײם אויף די מענטשלעכע באציונגען אין דער אינדוסטריע. מען האט זיך אויפגעהויבן אויף א נאך העכערן שטאפל און מען האט אײנגעזען, אז אין צענטער *פון דער װירטשאפטלעכער טעטיקייט דארף שטיין די פראדוקציע. װאס אנבאלאנגט דער ראציאנאליזי־ רונג פון דער פראדוקציע, מוז מען גוט געבן אכטונג, אין װע־ מענס הענט ליגט*די אנפירונג מיט דער ראציאנאליזירוננ. מען האט אפן גערעדט, אז די ארבעטער־ארגאניזאציעס זענען גערעכט, װען זיי באקעמפן די ראציאנאליזירוננ, װעלכע ליגט אין פרעמדע הענט, אוי אז דער טעכנישער פראגרעס האט געבראכט מיט זיך גרויסע געפארן םאר די ארבעטער: מאנאטאינע און מעכאנישע ארבעט מיט אלע אירע שאדנס, נישט זיכערקייט פון דער בא־ שעפטיקונג און הויכע נאמינעלע ארבעטס־לוינען, װעלכע שטעלן מיט זיך פאר אין דער ווירקלעכקייט נידעריקע רע5.לע לוינען. (םוף קיםט) .1 1925-1922 אין ױלי 1922 איז אין דעס אריסטאקראטישן שלאס אר־ זשעראן, אין פראנקרײך, פארגעקוכען א קליינע קאנפערענץ. פאר־ שטײער פון 9 לענדער זענען זיך דארטן צוגויפנעקומען, בדי גע־ מײנזאם צי באהאנדלען פראגן פון הומאנע באציונגען אין דער אונדוסמריע. ס׳איז געװען א קלײנע קאנםערענץ, און אידעיש איז זי געשטאנען אונטערן איינפלום פון אמעריקע. די אמעריקאנער פראקטיק און די אמעריקאנער טעאריעס װעגן ״פערסאנעל מענע־ דזשסענט׳ האבן באהערשט די קאנפערענץ, און די אנטיילנעמע־ רינס אירע, - עם זצנען זיך צונויפגעקומען אין ארזשעראן מע־ רער דאמען װי הערן, - האבן ארויפגעלייגט אויף איר א בא־ זונדער שטעכפל. די אמעריקאנער פילאזאפיע פון מענטשן - װירטשאפט האט דא נאקומען אן אויסגעשפראכן פילאנטראפישע באפארבונג. מען האט באהאנדלט אלערהאנט פראבלעמען פון ״װא״פארטפפלעגע׳ אין דער אינדוסטריע. און די צוזאמענקונפט װאלט מכתמא פארגעסן געװארן און קיין זכר פון זיך נישט אי־ בערגעלאזן, װען עס װאלט נישט געפאלן א ריכטיקער ארגאני־ זאציאנעלער באשלוס. די קאנפערענץ אין אדזשעראן האט גע־ לייגט דעם גרונטשטײן צו אן אינטערנאציאנאלער שטודיר־אסא־ סאציע פאר פר<גן פון שלום אין דער אינדוסטריע, און די דאזי־ קע ארגאניזאציע, באקאנט אונטער דער פארקירצטער באצײכע־ נונג'.ן .ק .ן<>, האט זיך דערװארבן א ל;ם אין דער װעלט. פון דעם קלײנעם אנהויב איז אויסגעװאקסן א װיכטיקע קערפערשאפט, און די גלגולים, װעלכע די ארגאניזאציע האט דורכגעמאכט אין פארלויף פון די צען יאר, זינט אײ גרינדונג, זענען אויסערםט אינטערעסאנט. אין יאר 1922 זענען די השגות פון די איניציאטארן געװען נאך זײער באשיידענע. דער געדאנקען־קרײז זײערער האט אריינ־ גענומען אין זיך נישט מערער װי די אויפגאיבן, מיט וועלכע עם האבן צו טאן אין לער מאג־טעגלעכער פראקטיק די ״פערסאנעל װאירקערס׳ אין די שעפער. אזא פראגע, למשל, װי די צװעק־ מעסיקע אויסנוצונג פון דער פרײער צײט ביי די ארבעטער, איז געװען א צענטראלער פינקט פון די באטראככונגען. שפעטער זענען אפנעהאלטן געװארן נאך צוזײ קאנפערענצן, און אין יוני 1925 איז פארגעקומען דער ערשכער אינטערנאציאנאלער קאנגרעס, צונויפגערופן דורך דערזעלביקער גרופע סאציאלע טוער. דאס מאל איז די פראנראפ שוין געײען ברייםער. מען האט באהאנ־ דלט פראנן פון סאציאלער געועצגעבונג, ארבעטער-רעפרעזענ- טאנץ, פארפולקאכונג אין בארוף, אינדוכטריעלע פארמאטערטקײט און אנדערע. מען האט אויסגעהערט באריכסן פין 18 לענדער און ברײט דיסקוטירט די אלע פראגן. די פראגראם איז געװען באדייטנד ברײטער, װי מיט דריי יאר פריער, אבער דער פי־ לאנטראפישער גייסט האט זיך נאך גענוג שטארק געלאזט פילן. אפשר איז דאס װידער געװען א רעזולטאט דערפון, װא*ס די אי־ בערױיגנדע צאל דעלעגאטן צו דעם קאנגרעס האט געהעיט צום שײנעם מין. װען מען לײענט דעם אויםפירלעכן באריכט פון יענעם קאננרעס*;, קען מען זיך נישט באפרייען פון דעם איינ־ דרוק, אז עם זענען דארטן געװען גוטע מענטשן מיט גוטע כוונות, נאר איין גרונט־פעלער האט אונטערגעגראבן דעם װערט פון זײער ארבעט. זײ האבן געשאפן' ארום זיך אי קינסטלעכע סביבה, זײ האבן זיך קינכטלעך אפנעצוימט פון דער װירקלעכקײט און נישט געװאלט װיםן פון די כאציאלע קאמפן אין דער אינדוסטריע. 2. 1925 1929 דער קאננרעס פון יאר 1925, װעלכער איז פארגעקומען אין האלאנד, האט זיך איבריקנס נישט באגנוגנט מיט טעארע־ טישע דיםקוסיעס. ער האט געגרינדעט אן אינטערנאציאנאלע 1) .תס11ס1ס550\/ 5תס1811סמ 31!ז151ו4ח1 31חסו31תז£>ת1 — .1 .מ .1 2) -1ז51ט4ח1 91חס!31ח-ו6!ח) 186 1ס 3את11)66סס*1ק 6ו)1 1ס!זסקסמ .קק 491 .1925 6חס4 .1058108? .655זן)חס0 (61-500061?) 6*31>61ע\ 31