Literarishe bleter · 1933-09-15 · 37 (15.9.1933) · p. Seite 599

זײם 599 ליטארארישע בלעטער נום. 37 (488) םאדים שװאדץ אץ ארגענסינע (םין בייװ) ״..םןזדים שװאדץ וזאם *י אינז געה*ט נרויםן טױיוםף. עם א־ז נעװען אן אבש װאבנדיקעד יים־שיב ״דים אים. ע־ האט געבראבש נישש נאי קונםש, נןזי אייך קוד^םים. םיש זיינע שרדם■ עריבםישוז־שםעלוננען האש ע־ נעב־אבם םםש א ששיק חםבית שץ בעםע־ן, װאם דע־ שד־עדדיקעד דו־ האש שא-םאגש. יאשע קאלב איז א םשעקשאקר שון נױיםן שאדנעם, אויםעד דער דביםד אין נראנאװםקין אױ אויף רע־ ־דישעד בינע נ־שש נעװען אזא נעשרין שענע אץ דיבע שארששעלוננ. ד• ש־^אםשיק, די רישם־ק זענען א■ קונםש, א• קילםודיהיסשאדיע. ש־א—ן א־ז נעקוםען ם־ש א נאנב• ששאב: ראזאד ש־יד, װאם א־ז אר־ן א ש־נע קינםשלעדישע שע־ן זענרעבק־ש, איז, לידע־, ק־אנק נעדארן און האש נאך גזי ־אב■ שש־רן געםוזם אװעקשא־ן. ש—ד איז א ש־דר אבארשעד! די צװ־ ױנגע אקשדיםעם שאדלאם גאלישם־ן אין ידידית אב־בנאר דאבן באש־נש און באשוינט די םשעשאקלען. שװא־בם נישאװעד איי א ק־עאציע ם ש א־ן אוישש־יש נ־ם ארץ, װאס י. '. זי:גער אין נאנבן ראםאן. ש. אשם ^,אנקל מאזעם• אין גא־רינם ״נאש םענשש אץ ש־ד׳ זענען םיע־טאקדען נעשעענישן! די שיאנישע צ־שוננען האבן באזוננען ש־אדזק אויף י־ העכםשע שענע־. ששאנישע שײששירע־ האבן אים נעםאבש באנקעשן. ששאנישע ש־יששששערעד האבן נעםאגצש א־ום אים. ש־אדץ דאם נעשענקם אװנשס שאד קודשיר־אינםשישיציעם. עס איז נעװע דע־הויבוננ אין ױם־שוב. גראשז-ביבליאטעק שײן דערשינען וױיטערדיקע ס3 נומערן ,גראשן-ביבליאטעק־ סלאװעקס אבענסאס אויף א נאײישעד <א:ק ק. מאשקאװיסש: 101 10 םעג״ װאם האנן אויםנערודערם די װעלס (נאדימסער רענארסאזש םון רער נאװעםנער• דזשאן ריד: 102-6 אינערקערעניש) דער נלום־נלגול אין דמשק ק. נעכעמיעזאן: 107 די סױםט סין כינע (נאקסערן־אייסשסאנד) ד• קאיעלמאן: 108 װייהעים 11, רער נײסיקער ק־זער נ. ק*ר*ײן: 109 דעי־ גרעםטער םא-עסער אין דער װעלס־ י. ק סימכאװיםש: 10-1 נעשיכמע (םישע) מסה סענרעלסאן ש. װײס: )12 היטלער א*ז שיץ געװען ן ק. נעכעמיע־אי: 113 װאלסער ראטענוי ק. נעכעמינזאן: 114 ײדיסע נייעי סון דײטסער קילסור ק. מאשקאװ־סש : 115 ד.ם יעבן שון קזורי יינקנעבם ק*ײ דו*: 116 ■ילםודםקיס אגםאל או־ף א נאריטן נוג גײ ש. םלאװכקי: 117-8 נעזראני געהײמנישן סון ענגלישן שעיאנאזש ד. קאועלמען: 119 סשארלז דארװין (#ון װאנען סטאמען מיר) י. קאסעל: 120 װי אזיי גערינג האט אוגםעייגענונדן דעם ק. םינגעררײך: 121 רײכםסעג. ד׳זראעלי, דער ײדישער ■רעמיער סון מ. קאראלץ: 122 עננלאנד. איריאל אקאססי, דער ״סרויםער םץ נעסא/ ישראל זאניװי־ל: 123 די לענסע געג סין לעצסן נאר. ק. מאשקאװיסש: 124 נים העכסטן שסיץ סון דער װעלס ) ד. סארנסאן: 125 םידנסי רײלי״ די גרעםסע םארשװערוגג 126-7 *. קזיסןן: קעגן די סאװיעסן. װיקסארגרץ, דאס שיעקנעשסענס םון װארשע. נ״יין: 128 ליאי ■אססעד, דער גאקעםפער פון סויס. .*י וע קרי*'ןז: 129 דנר שאם אײף #עסיורנן. ק. מאשקאװיסש: 130 װײטערדיקע ביכלעך דערשײנען יעדע ױאך. - צו באקוםען ביי צײטונגם-סארשפרייטער - יעדעס ביכל האלט 64 זייטן און איז אילוםטרירט ־ פרייי נ?י 30 ניאשן נ־יכער — 20 זל. אײסלאנד : 40 גראשן אן סג ניכעי־ ־־ 5 זל. ן 100 עקיעמיי>ר — קזושאלאגן ביז נר. 100 — *ימזיסש. אדרעס םאר נריוזג 178 ■)גססק .2,)ז1§ "ז€1)ס[1ג1ו8״ח031€׳ו0., .ס .א.ק ״ נעים : 25.449 ״ בדיװ אץ דעדאקציונ צל די ,ליטעי־אױיסע בלעטער״! אויג םיר איז דערלויבם $ו שטיקל •ראץ װעגן זינגעד• גלאזםען ענץ,^ י. י. זינגעי־• דעױםןןנם א באױיםטע בריױ־שרײבעדק. איך בין דאט די זעלביקע, כ׳װיל טאױעטנטלעבן ם־ין נאםען, װאם עױ האש נישט געװאגט צי ש*ן. דפי־םאנען נ^וך עטעם, װ$ט איז נעעזטאנען אין ם־ין בדיװ בו אים אץ דע־קלעדן ם־ין בדיװ-ליםע״אשו״: נ) ם־ין נאםען איז, יענטע םערדאבקי. 2) אין יענעם בריװ ה*ןב איך דערבײלם מ-׳ זיננעדן, אז איך טב־־יק א־ן ,*טןןױױעדטם״. אז םיש א־בעי ע־לף יןני־ *•ריק. װעז דעױ ״ט>ןר.לעישם״ ה>)ט זיך נזנבאדן אין נ>)לױ, אץ אױבעטעי־ אין װויל־ טאכ האבן באנאבמע י׳ידישע שרײבעד נעהוננערט. בץ דןן-ט נעװען די *םטאר״* םים א געהאלט שץ דדײם־ק ד$לאר א װןןך. ה*ב דאם ג ע ט ײ ל ם ם־ט ק*לענן. ה?ב איך סאױלאננס טץ אב. קיוהא;, עױ ז*ל נעבן טא־דינשט צו די ■אד קןולענן ןודער םיר א הוםטה, איך זןול ה$בן װאם צי טײלן. הןוב נישט אױםנעטירט• געםחט אמטעדנעסען א צדאנציק יןן״ ײיקן שםיײק. אבעד נאר איבער עלף יאר זענען שוץ אױיבע־־. טון ••עםאלם אן האלט איך סאר םײן חוב לאזן װיםן טץ םײן שטרײק צי די, אץ דעםען דעױ סאױדעײטם;ױםיקם זיך. טאױאן אזעלבע. ־אם האבן זיך צוגעחעײט אץ זײ װעלן טאײ קײן ■־ייז נ־שט דדוקן אץ ״סאהיע־םם/ נישט טיל טץ זײ, אבעײ נענונ צדיקים, אז םדום זאל נישט חײוב װעדן. האב דאם י. י. זינגערן אויך נעלאזט װיםן. דאס איז אלץ. 3ו דענן םײן בדיװ שױײבן. איך נעטץ דאם טאד נאםירלעך: סײן באדוף איז דאס נעשריבענע װא-ט. אז איך האב געױא״טט נ־ײבן די לעזעױ, האב איך דאם געלאזט דריקן. אײנצעלנע ■עײזא״ נע; א־ז דאך נישםא ק־ין אנױעױ דעג צו דעײנױײבן. אין עם דערײ גיײבש ן די אםחן, דאם איך זאנ זײ אץ די בריד, קױיצט זיך אײן אץ ז-עד םוח. דאס אלץ דאם איך זאנ איז דעגן די נױ״יאױקעױ שױײבעײ. ם־ש די ש־־׳־בעױ םון א־יעױ זײט, האב איך נישט קײן טא־בינױינכ אץ קײן תעיוט־ת אדדאי ניסש. םיט אבטיכנ יענטע סערדאצקי לינער ח׳ רנד*קיזארן איך ננט אנדרוקן די םאלגנדיקע טורות: םין סארפידענע סרואעם אץ לאנד און אץ אײםלאנד באקום איך אנ- פיאגן װעגן מײן קאמעדיע ״כעלמער חכמים״, װאס דארף אין אנוזוי! םון הײנםיקן סעאהער-סעזאז אין אמעריקע געשיילס װערן נײ מאריס שװאייען אין?־::ס־סעאסער. נימס קאנענדיק עגםםערן אין יעדן םאל כאזונדער, װיל איך דא אינ־ סאיימירן די אלע, װאם קאן זײ אינסעיעסירן, אז מארים שװןרץ אין נײ-יאיק האס די אויסשליסלעכע רעכס םײ סאר אםעיײקע, סײ םאר א״־ראםע. גלײכעײנױק געםין איך סאר נויסיק אויםמערקזאס עו ס>כן, אז אץ רער םץ דע־- *ײס״ װאם דאס שטיק װעם געשםילס װערן אין מ. שװארעם קױססיםעאםער, האס ק-נער קײן רעכם גישש אייסניםירן אין אמעריקע װעל״ כע סיאח םיעסע, װאס סראגס םײן גאמען. םיס חבר-גדים ״ײי״י אהרן צײםלין תשובער סרײנס רעדאקסא-ז איך נעס מ*ר דערלוינן ני םארעסנםלעכן סאלעדיקע דערקלעריגג: אין לענםן נומער סון ■איייזער *הײנם״ האנ איך רערזען ןנאנסירם מיינע גאססשייין נוזאסען םים ר. זאסלאװסקי אין דער םיעםי .חסידים״■ *יך ססעל סעםס״ אז איך האכ אין דער ■יעםע .חםידיס״ קײנםאל נישס גע־ ס5*י*ס און האג נישס נדעה ני שםילן; דירעקסאר לאכסיקער האס מיך ןנןנםירס אין א ■יעסע, װאם איז םיר לחלוסץ סרעכד, נישס םאײשסענ־ דיקנדיק זיך מיס םיר װעגן דעם. דאס איז * קיריאז״ װאס ה׳ום נישס זײנס גי-כן אין דער נעשיכסע סון הםקרות אין ײדישן סעאסער. דאם אויננרער• רןנסע און נכלל די געננע םארם סון דעם אנאנס אח ויך סותר םיסן אםמאך, איך האנ מיסן דירעקסאר לןכסיקער געמןכס און איך האלס אים ם*ר גײיאכץ םנד דעם לינסן. מיס ראנק און גדוס יילנע, י ם״טמנצי 1933• װגםונם םורק$װ