Literarishe bleter · 1933-09-15 · 37 (15.9.1933) · p. Seite 594

ליטערארישע בלעטער נים. 37 (488> זײט 594 און איבער זײ שטײף, װי אין שלאף — אויםן שטריק גײען אנדערע מענטשן, גײען אוים צי דײן גליק. אין דער פערטער מרגי,, ײאם גרוים איז זײן צער פאלט אראפ אויף די קני: א, קעניג! א, הארז זײ מוחל דיין קגעכט אין פארגיב אים זײן בליק, װאס געװאגט האט צי זען דעם װעג צי דײן גליק, װי א פשוטן, פעלדישן שטויביקן װעג — מיט מענטשן, װי צלמים צעשטעלט אויף זײן ברענ, און אלע אין אלע, תי פילגער צעשפאנט — שפאנען צלמים א מחנה צו דיר, אין דײן לאנד!... און אזוי אויך דער פיכטער, דער זעקסטער םיט שרעק געזען האט א יעדער אנדערש דעם װעג צום גליק פון א קעניג מיט לעגדער אין צאל - פון הונדערט און צװאנציק און זיבן מיטאמאל. נאר דער לעצטער מרגל, דער זיבעטער אין רײ, דער בעסטער פון קנעכט און דער עלטסטער פון זײ, האט א הויב זיך געטאן פון דער ערד, װי א ריז — נאך אײדער דער קעניג בארירט האט זײן שפיז. א קעניג! א האר! א הערשער פון קנעכט: װאס זעכציק פון זיי היטן אפ דײנע נעכט און זעכציק מאל טויזנט היטן אפ דײנע טעג און קײנער פון זיי שטײט נישט גרייט אויפן װעג. װאס פירט צו דיין לעצטן, דיין זיבעטן גליק! א קעניג, מײן האר! דערװארג עס, דערשםיק, כל זמן ס׳איז אין האלז נאך דאס װארט, װאם איך גרײט צו דערשלאגן דיין לעצטע, דיין זיבעטע פרייד!״ זיבן װעגן, װאס פירן צום גליק דיינעם, האר! זענען זעקס פוו זײ נויט: זענען זעקס פון זײ צער: און דער זיבעטער, האר: און דער לעצטער פון זיי — שטייט ואך הפקר און װיסט, שטייט נאך אפן און םריי!... זוי א בײט גישט באפלאנצט ווי א פעלד נישט באזייט. װי א שװערד שוין פאראסט אין פארזשאװערטער שײד פון אן אלטן, אמאליקן, ריזיקן ריז — װאם האט נישט געװוםט נאך פון קעניג, זײן שפיז. א קעניג! א האר נ װאס גרויס ביסטו און שטארק! ס׳איז דײן קנעכט דאך ניס שולדיק. װאס הארט איז זײן קארק און ער קאן שױן נישט שטײן םגר אין דרײען געבוקט אויף דעם זיבעטן װעג, אויף דעם לעצטן צום גליק!... און דער לעצטער מרגל, דער זיבעטער אין ריי, דער בעסטער פון קנעכט און דער עלטסטער פון זײ האט א הויב זיך געםון פון דער ערד, װי א ריז — און געטראפן דעם קעניג מיט זײן אײגענער שפיז. הינדעד־זשודגאל רעדאקשאר: ש. ניגבר 14-טער יאי־נאנג דער קינדער־זשורנאל װערט געניצפ אין אלע ־יד. שולן. דער?ןינדער־זשירנאל דרוקש יעדן חודש לידער, נ״עם, נאשן, שאילן ביאגדאםיעס א,א.װ. *כאנירס דעם קינדעויושוירנאד 2 דאל. * יאר 6״ח6ע\/ 1>תסס56 133 .£\/אקט0^ .־זו.א אמסץ.ע\£א א זינד, צו שרייבן איצט לבנה-לידער, א זינד, א זינד צו דיכטן איצט פון זון און פרײד, - אז הבל בלוט פארציטערט שרײט פץ טויזנט גריבער, און קץ שטשירעס אלץ די װילדע חיה׳צײן! אן אנדער ליד מען דארף אין איצטערדיקע צײטן, אן אנדער װארט מען דארף אין איצטערדיקן סאג, — א ליד א פייערדיקס פון בליציקן ישעיה, פון עמוס דונערדיקן א געשמידטן װארט. אז אנצינדן דאס ליר זאל אין מיליאנען הערצער דעם דראנג דעם מורדישן נאך פרײהײט און נאך רעכט און, וױ א דונער, פאלן זאל דאם װארט דאס פעסטע אויף קאפ אויף נינסטערן פון פוילנדיקער ױעלט: בבר שג&פבר /?עםבערג ד■ ויבן מדגל־ם זיבן מרגלים האט דער קעניג צעשיקט אויף די זיבן װעגן, װאם פירן צום גליק. צום גליק פון א קעניג מיט לענדער אין צאל — פון הינדערט און צװאנציק און זיבן מיט א מאל. האבן זיבן מרגלים פון די בעםטע קנעכט זיבן טעג זיך געזאמט און זיבן נעכט און אויפן אכסן טאג געקומען צוריק פון די זיבן װעגן, װאס פ־רן צום גליק. פאלט דער ערשטער א מידער צום קעניגס פיס, רירט אים דער קעניג או מיט דער שפיז - הייבט ער זיך אויף און גלײכט זיך אויס און ברענגט קוים די ווערטער פון זיך ארויס: א מאג, א קעניג! — א טאג מיט א נאכט האם דיין קנעכט אויפן װעג צו דײן גליק פארבראכט. צים גליק פון א קעניג מיט לענדער אין צאל — פון הונדערט און צװאנציק און זיבן מיטאמאל. איז דער װעג, װי א לײטער, װאס ציט זיך אן סוף. און די לײטער אן שטאפלען — נישט אראפ, נישט ארויף. און לײטער די מענטשן צעלײגט אין דער ברײט, װי שטאפלען, װאס פירן צום קעניג, זײן פרײד. און איך, א קעניג! — זאגט דער צװײטער נאך אים פארשמײעט און מיט א געבראכענער שטים — און איך האב געזען דעם וועג צו דײן גליק, װי א לאננע, א װייטע, אן םופדיקע בריק!... און די בריק, נישט פון האלץ, נישט פון אײזן און שטיין, נאר פון מענטשישע גופים — פון פלייש און פון ביין. און דאס בלוט און דאס בלוט פון די גופים — א טײך רינט אונטער דער בריק צו דיין קענינרייך. און איך, א קעניג!—זאגט דער דער דריטער פארשמאכט, האב געװאנדערט א טאג, האב געװאגלט א נאכט ▼ ־ ■ד - אויף דעם וועג אויף דעם דריטן, װאס פירם צו דיין גליק— איז דער װעג, װי א לאנגער, אנםופדיקער שטריק!,,, און אויף שטריק הענגען מענטשן — די פנימער גרא, די אויגן ארוים און די צוגנען שױן בלא.