Literarishe bleter · 1933-09-08 · 36 (8.9.1933) · p. Seite 580

ליטערןןרישע בלעטער נומ. 36 (487) זײס 580 מײן װעלט איז קאלט און מרה-שחורהדיק, עם רעגנט און דער װינט קלאגם מוראדיק; נאך האלט זיך אן םײן זעל אץ דער פארגאנגענהײט, דאך פארװײט די האפנונג פון ױננט־צײט, און די טעג - זײ גײען מרה־שחורהדיק. הער אויף באקלאגן זיך, מײן ארעם זעל, די זון שײנט נאך אלץ נאך הינטער װאלקנס העל; דײן גורל איז דער גורל פון דעם כלל, אין יעדנם לעבן טרעפט א רעגן־פאל, עס מוזן מאנכע טעג זײן מרה־שחורהדיק. 77X0X0 / 1770X0 07777 װי א קאדוזעליע ..און ס׳פלענט די מאמע מײנע זאגן אט אזוי: װי אט די קינדער, װאס פארן שײנענדיק אין זומערדיקע טעג אויף פערדלעך הילצערנע פון א קארוזעליע — זענען מיר, דו און איך און אלע פון דער װעלט, אין טעג, ײאכן און אין יארן גייענדיקע פון אונזער לעבן. דרײען קינדער, אט אזוי זיך מיט לאכנדיקער פרײד אונטער העל־קאלירטע פאנאראמעם פון א קארוזעליע און שמײכלען מילד, צו דער בלויקײט פונם הימל צו דעם גאלד פון זון — נאר או ס׳טוט א פייף דער שרײענדיקער פאיאץ, — בלייבן שטיל די פערדלעך, װערן טרויעריק קינדערלעך, און גלעקלעך קלינגען, גלעקלעך קלינגען... — - - סרויער הויערט אץ דער טונקלדיקער בלוילעכקייט און װאכט בײם בלײכן שײן פון אײםגעשטשערפטן מולד־שארף. נאכט מיט װאלקן-שעפםן נידערט שטיל־הכנעהדיק אין טאל. שװארצע, טורעמדיקע מויערן טוליען זיך אין שױם פון קאדדיליערן. ס׳לעשן זיך, וױ לאמפן אפגעבליטע, פליענדיקע שטערן. נאכט מיט װאלקן־שעפסן דרימלט שטיל־הכנעהדיק אין טאל. ה. 77. צ וו ״ ל י ד ע ד פון עוך .סינף *ון עזועבעיק לידער-, וו*ס זענען *יגש דערשינען *ין דער *יעערזעגינג פון ו־ר *. * י י ס ע ן• די פ־־ל אח דאס ל־ד כ׳האב אויסגעשאסן הויך א פײל זי איז פארשיװנדן אין איױ װײל) צו פלינק איז זי פארבײ מיץ בליק — האב נישט געפונען זי צוריק. כ׳האב אויסגעזונגען א געזאנג, איז לאנג פארקלוננען יעדער קקאנג; װײל װער פארשטײט דען מיט זײן זין, אװי עס קימט א ליד אהיןז א צײט דערנאך האב איך דערוען די פײל אין דעמב, גאנץ װי געװען; און ס׳ליד מײנס האט אויפסניי געעײנט אין הארצן פון א טרײען פרײנט. רעגנטאג דער טאג איז קאלט און מרה׳שחורהדיק, עס רעגנט, און א װינט בלאזט מוראדיק; נאך הענגט דמר װײנשטאק אויף דער שימלדיקער װאנט, דאך פאלן פון דעס װינט די בלעטער נאכאנאנד, און דער טאג איז מרה׳שחורהדיק. 77?^ד'סל^77 700X7X0ױםש טאלםטאיס פאנזיליעי-טראגעדיע אויפגענומעיע אידעע, נצפאדצרט דעם גאנצן מענטסן. און אויף װיפל ער אלײן האט זיך נישט געװאלט רצכענען מיט סאפיא אנדרײעװנאן, װי ער האט זי נישט ליב געהאט, װיל די אידעע זיך נישט רעכענען דערמיט און האט בלויז זיך אלײן ליב, אפילו די אידעע פון ליבע צום נאענטן.' םאםיא אנדרייעװנא איז טאל• סטאיען געװארן וױיטער, אײדער פיל פון זײנע אמתע אדער פאלשע, אויפריכטיקע אדער שאלקהאםטיקע נאכםאלגער. אין משך פון יארן איז די קײט םון די פאמיליע-םיכםוכים געװארן אלץ לענגער-יםאפיא אנדרײעװנאם כאראקטער איזגעװארן ערגער. עס איז שװער צו זאגן װעלכע סיבה עס האט דאם גורם געװען - װי ס׳איז שװער צו זאגן, צי איר כאראקטער איז קא־ ליע נעװארן אדאנק די אלע סיכסוכים, צי אדאנק איר כאראק־ טצר זענען אנטשטאנען די אלע סיכסוכים. מסתמא איז נעװען אי דאס אי יענץ. איך האלט כלל נישט, אז טאלסטאי האט שטענדיק געקאנט ארויסװײזן די אומגעהײערע ליבעי צוםי נאענטן און יעגע גרײטקייט צי נעמען אויף זיך יענעםס לײדן,- וועלכע ער האט פון זיך געסאדערט. איך מײן אסילו, אז טאקע בנונע 11 די אלע קריגערייען צוליב דעד שטוב־פירונג, ערד־באזיץ, אויטאר-רעכט א. א. װ. זצנען בלויז געװען דער רעזולטאט פון דער גרונט םחלוקת, װאם האט זיך גענומען פון דעם, װאס סאפיא אנדרייעװנאן איז געשטעלט געוזארן א באדינג, װעלכצר איז נישט גע־ װען פארויסגעזען אין די ״תנאיס׳, װעלכע זי האט אנומלטן געהאט געשריבן. צי קאן מען זי באשולדיקן דערפאר, װאס זי האט דעם דאזיקן באדינג יגישט געקאנט אננעמען? צי קאן ימען זי יבאשוי־ דיקן דערפאר, פארװאסיזי איז נישט געװארן קײן טעטיקע נאכםאלגערין פון דער פלוצים־אנטשטאנענערי טאלםטאיאנישצר לערע' דערצו נאך אינדערצײט, װען זי האט, מער'פאריאלעמען, געזען די אלע אומצאליקע חסרונות פון דער דאזיקער לערע אין דער פראקטיק? פארקערט, םען מוז מודה זײן, אז, פארבלײבנדיק די זעלביקע, ווי זי האט עם לכתחילה פארשפראכן צו זײן, האט זי ארויסגעװיזן א גרוייסע מאראלישע מוטיקײט.' אבער טאלסטאי איז'אויך געװען גערעכט. די אידעע, װעלכעיהאט אים באהערשט, האט פונקט אזוי װי יעדע טיף