Literarishe bleter · 1933-08-25 · 34 (25.8.1933) · p. Seite 542

ליסערארישע בלעםער טמ. 34 י.5*4> זײט 542 א. טשעריקאװער, די אנהויבן םון דער םאציאליםטישער באװע• גונג צװישן די יידן אין רוסיאנז/ פוילן,' עננ׳אנד און די פא־ רײניקטע שטאטן ביזן יאר 1900) - סעקרעטאר פון דעי• סעקגיע איז ד״ר רפאל מאהלער פון װארשעו, 9) מיליטערישע געש־כטע, 10) פעאדאליזם, 11> הומאניום, 12) געשיכטע פון יידן <דער פ־אפעסאר פון קאלומביא-איניװערזיטעש אין ניו״יארק סאלא באראין' װעגן ײדן' און ײדאאיזם, שמעון דובנאװ :' די הענע־ מאניע־צענז־ן אין דער ײדישע־ נעשיכשע, ד׳ר *רפאל מאלער: די טעאריעם פון דער ײ־ישער קולטור־אנט־ױקלוננ אין דער יידישער היסטא־יאנראפיע, ד׳ר ע. ריננעלבלום: די סאציאלע און װירטשאפטלעכע לאנע פון די סײלי&ע ײדן אין דער צװײ־ טער העלפש צין י׳ח, פראז. מאיר בלוי פון בוקארעשט: די השפעח פון פוילן אײף דעפ רוסענישן ײרנטום (אין 1ו׳\\ אין 111׳\\ י'ה>, און ד׳ר י. שיפערם פראבלעמען פון דער ײ־י־ שער װירטשאזשס־געשיכטע, יעקב לעשטשינסקי: די קאנצעי־ טראציע אין פ־ארוקטיװיזאציע פון ײדישן פאלק אין לעעטן יארהונדערט. ד־ר י. שאצקיס ביבליאגראפיע פין דער ײד. גע־ ש־כטע אין אמעריקע, עס װעלן פזרקלםען צ וײ נאכמיטאנ־זיצוננ פון דער זיצו:ג געװידמעש דעי געשיכטע פון ײדן, פארױצערם פון דער סעקציע זענען פראז. דובנא־ו אין פראפ. בײראן, סעקרעטארן: א. דוקקא־ פין נױ־יא־ק אין ד׳ר ע. רינגעלבלוסו, בעת מיר שרײבן די דאזיקע שורות איז נאך נישש באקאנט, װער ם׳ ועט קומען צוט קאננרעס און װער נישט. אײניקע רע־ פעראטן װעלן צוגעשיקש װע־ן געשריבענע און װעלן געהאלטן װערן דורך פארטרעטער). די דעלענאציע פונם יירישן װיםנש.פשלעדן אינסשיטוש איז פארגעזען פון: ד״ר י. ברוצקוס, פ־אפ. ש. דיבנאװ, רחל װישניצער, א. טשעריקאװער, יעקב לעשטשינסקי, ד״ר ר. מאלער, ד״ר ע. רינגעלבלום, ד״ר י. שאצקי אץ ד׳ר י. שיפער. דער אנטייל פון דער יװ״א דעלעגאציע דארף זײן אן אג־ הויב פון אןי אינטענסױוער ארבעט םון דער היסטארישער סעק־ ציע. עס דארף אבער אויך זײן אן א־מפולס צי װיייטערדיקע בא- מױגגען, אז אײך די אנדערע סעקציעס זאלן פארנעמען דעם געהעריקן אי־ט אין די אינטעינאציאנאלע פארבאנדן און אינ־ םטיטוציעם. דאס האט נישט בלויז א גרויםע באדײטוננ נישט בלוױ כלפי חוץ פאר דער אינטערנאציאנאלער װיסנשאפט, עט האט אויך א גרויסע מאראלישע באדײטונג כנפי פנים, פי;ר דער איגאניזירונג פון דער מאדערנער יידישער װיסנשאפט און פאר זײן אינםשיטוציע דעט י.1״א. $ קלאםיקע ^אעד^אציע גימנאזיע (רזזא^גייםנאזיזז) מיט ײדישער לערנשפראך ב״ס צענטראלן בילדונגס-ןאמיטעט מיט רעכט פון מלוכה־נימנאזיעם אין װילגע, האנםהע 3, טעל. 78-£ סיװערן אנגענוסען ־סי?עד ס/י/ ק?$סן 11 פזן גיסנאזיע און ארן די קלאםן פז/ דעד ■1 פ$?סקשז? בײ רזזר גיםנאזיזז. אױםער די אלנעטיינע דיםודימ אץ דער סארנעם םון דער םלוכה-פ־אנראם, באקוםען די שילער אין דער ניםנאזיע נרונםלעכע יריעות אין דער ״ר. שפראך און ליםעראםור, תנ׳ך, העברעיש, נעשיכטע םץ יידישן םאלק און ייד. דעםאנראםיע. דער עװלה, װעלכע װערט באגאנגען לגבי דער ײדישער װיםנ• שאפט דערמיט, װאס זי װערט נישט אנערקענט אויך פארמעל און װאס זי םוז ערשט דורך דער פארמיטלונג םון לאנד-דעלע- גאציעס און מיט זײער חסד אנקומען צו די היסטארישע קאנ־ גרעסן. אויםער דעם קאנגרעס זענען טעטיק פארשידענע ששענדיקע אינטערנאציאנאלע קאימיסיעס בײש אינטערנאציאנאלן היסשארישן קאמיטעט. דיי ײדישע' זױסנשאפש זזעש זיך אין דידאזיקצ קאמיסי־ עס נאר דעמלט קענען באשײליקן, װען זי װעש אניערקענט װערן אויך 'פארמעל, װײל עם איז זיך שװער פארצושטעלן, אז די לאנד־דעלעגאציעס זאלן גוטװיליק אפטרעטן ז־יערע ערטער לט־בת דער ײדישער װיסנשאפט. א1יף דעם היםשאריקער-קאנגרעם װעלן זיך אײםער די היכטאריקער פון ײװא באשייליקן אייך אנדערע ײדישע הים ■ טאריקער. דידאזיקע נעלעננהײש דארף אויסגענוצש װערן אויף ארומצורעדן איגאנצע רײ װיכטיקע פראגן פון דער ײדישער גע־ שיכשע-װיסנשאפט, װעלכע קען זיך נאר אנטװ־קלען בײ א צױא■ מענארבעט פון די ײדישע היםטאריקע־ פון אלע לענדער. נישט דא איז דאס ארט אויםצירעבנעןידי אלע ארבעטן, װעלבע װאלטן געדארםט יגעטון װערן דורך אזא אלװעלטלעכע פא־ײניק׳נג פון יידישע היסטא־יקעי־.♦) גענונ אנצוװײזן אויף צװיי געפיטן םון ארבעטן װי ביבליאגראפיע אוןי ארויסגעבן מקורים צו דער גע■ שיכטע פון די יידן, כדי צו פארשטיין װי נויטיק עש איז אזא צװאסענארבעט פון די יידישע היסטאריקער. אויפן קאנגרעס זענען טעטיק 15 סעקציעס: 1ו סעקציצ פאר ה־לפםי געגנשטאנדן, ארכױון און ארגאניזאציע פון היםטאדי־ שער ארבעט, 2> פ־עתיסטאריע און ארכצאלאגיצ, 3) אלטערטום, 4) מ־טלאלטער אין ביזאנץ, וצ־וישן אנדערצ: ד״ר י. ברוצקוס: די בוזרים און דאס קיעװער רוסלאנד) 5> מאדערנע און קעננ־ זוארטסגעשיכטע ודא איז כדאי צו דערםאנען דעם רצפעראט פון דעם מאסקװער פראפעסאר פרעאבראזישענסקי ױעגן דער רוס־ש־יאפאניטזער מלחמה און איר השפעה אויף דער אנטשטײ־ וננ פון דער אנטאנט), 6) געשיכטע פון רצליגיעם און די קירכן־געשיכטע (צװישן אנדערע א רעפעראט פון פראפעסאר פון דער סארבאן אדאלף לאד: האט דער יידישער מאנאטעיזם גע- האש זיין פארל״ויפער אין אלטן מזרה?">, 7) געשיכטע פין רעכט אין פ־ן אינםטיטוציעס, 8) עקאנאמישע און סאציאלצ געשיכטע, 9) געשיכטע פון אידעען און פון דער ם־לאזאפיע, 10> געשיכטע פון װיםנשאפטן, פון ריינע װיםנשאפטן און םון מעדיצין, 11) לי־ טעראטור־געשיכטע, 12> געשיכטע פון קונסט (צװישן אנדערע א רעפעראט פון רחל װישניצער־בע־נשטײן: װעגן די העברעישע מיטלאלטערייעכע אילומינירטע כתב־ידןו 13) געשיכטלעכע מע־ טאדע און טעאריע פון געשיכטע (צװישן די רעפצראטן: נ. בו־ כארין צו דער פראגע װעגן דצר היינטיקצר מעטאדאלאגיע פון דער געשיבטע־דערקענטגיש, אלס קאררעפערענט האט זיך גע־ מאלדן... א העראלדיקער פון פויזן*, 14 דער לימוד פון געשיכטע 15) די געשיכטע פ־ן מזרח אײראפע (צװישן אנדערצ: יעראזא־ לימסקי אונױזערזיטעטם־פראפעםאר סון מאסקװע װעגן דער פא־ ליט־ק פון צארישן רוסלאנד אײפן באלקאן יצום ס־ף פון און אנהויב פין י״ה). אויםער די םעקציעם װעלן נאך פארקומען 13 זיצונגען געװידמעט פארשידענע פראנן סעחססע): 1) די פראגן פון היסטארישער געאנראפיע, 2> נאציאנאליזם און נאציאנאלי־ טעטן (צװישן אנדערע: דער רעפעדאש םון דעם פרעזידענט פון דער װייסרוסישער רעפובליק גארין װעגן דער קאלאניאל־פאלי־ טיק פון דער רוסישער אײטאקראטיע אין פוילן אין דער צוויי- טער העלפט פין אין אין אנהויב פון אא י״ה> 3) אויפגע־ קלעיטער אבסאלוטיזם, 4) געשיכטע פון גרויםע אנטדעקונגען, 5> קאלאגיאל־געשיכטע, 6> םארגלײכנדע געשיכטלעכע דעמא־ גראפיעי 7) געשיכםע פין באנקן און פון אויסטויש, 8) געשיכטע פון כאציאלע באװעגונגען (לענינגראדער געלערטצר װאלגין: פון באבעפן ב ז מארקםן, זשארזש בורנין םון פאריז. װעגן די םקורים צו דער געשיכטע םון דיער פאריזער קאסונע פון יאר 1871 און *) ר־ר ם. סרײמ*ן הןס *ין 1>|5'ינס1)^2 :!!חנס^וצסח^ (נ־ר 3) *ננעז-כנס * נענויעם ס**ן סין *זן םין *יומיםיסמ *יידיסי היםסןריק*— ס*רײניקינג.