Literarishe bleter · 1933-08-18 · 33 (18.8.1933) · p. Seite 536

ליסערןןרישע!לעםער נומ. 33 (484) זײס 536 בדיװ אץ דעדאקציע ליבער חבר רנדאקסןד 1 דערלויגם מיר אויםעודריקן א דאנק און הארעיקן ײסר-נות יי ״ליסע־ רארישע נלעםער״ איןידי אניערע ץארסעױער *ײסוגגען, װי אויך די קןלעגן פאר זײער װאריכמר חברשאסס, װןס זײ רןנן מיר ארײסבעװיזן. ס׳איז א גרויכער שןד, װןס עוליב די הײבע חדשיס, הןנן א בך קןלענן און חבריס זיך נישס נעסינען אין װארשע און איך הןנ נישס נעהאם די געלעגגהײם מים זײ בו םארברענגען. כ׳באדויער שסארק״ װןם זוליב פארשידענע םעמים הןב איך געמוזס סורקירבן םײן באזוך אין ■וילן און נישם בעהאס די מעגלעבקײס װ באזוכן א נאגבע רײ קהלות, באזונדערס װילנע, װו איך הןב געװןלס זיך בןקענען פין״די ןרםיקע ײדישע קולםור־אינסכיסועיעס, װי מיט די קןלעבן־שריםס- שסעלער אין קולסור״סוער. איך הןף, אז נעת מײן בװײסן^װידם אין םוילן, װעל איך דןם אלץ סארריכסן. בערס-זו מײנע הארעיקםסע גריסן. אײער אי 9 ל מ י בריסל, נעלגיע, 2-סנר אויגוסם, 1933. אלע צײטשריפנון, װןם װעלן נעודיזן װעדן אויף דער אויססשעלוננ. די בענםדאלע פאדװאלמוננ פון דעד ײדישער קולשוװ־געזעל״ שאפמ און דעד םפעציעלעד א־אנזשיר״קןםימעם דהןם;׳ אז אלע ײד־שע שד־פכשכעלפד, זשידנאליםם;, רעדאקשןק אין קןלעקצ־ןנעדן װעלן מןן זײער חובנ און זען, אז די א־יסשםעלונכ זןל אלי אײננע״ ןדדנט װעק, אז זי זןל באםוז נעען א םול בילד פון דעד ײדישעײ פ־עסע און איר געשיכבע אין אמעדיקע. אלע עקםפ:ןנאמן םאד דעי־ אויםשמעלוננ, בעם מען צו שיקן אויםן םןלגנדיקן אדרעם: .ז1זסץ *סא 1)חססס5 147-149 יץ1ס1סס5 6־ז11)1)01 צענש־אלע םאדװאלמונג׳ ײדישע קולטור״געזעלשאםט. דעד אראנלשיד״קןםיטעט: ב. י. כיאלןכטןצקי, ב. צ. גןלדבעדנ, ם. דיננןל, אלכםנדר הארקאװ/ פ. װיערניק, דײ. חײם זשיטלאװסק/ ט. ח. טויזנעד, ד. ב. מידקעל, ש. ײדםןן, יעקב לעװץ, דרי ש. מאדנןשעס, דד. א. םוקדונ/ א. די םלאבי, ש. םענדעלםןן, ש. נינער, רדי ם. סןלמעפ, ם. פלקין, דוד םינםק/ נ. םײנערפאן, יסקם ם־שםאן, דר. יעקב שאצק/ ־ א. שולםאן און משה שמארקםא;. אן אויסשטעלונג פון דעו ײדישעו פועסע אין אמעויקע (א רוף פון דער ײדישער קילטח־׳געזעלשאפט) כײ עו סאיצ-כענען אין ױ-ק דעד ױעלם די דעו־גרייכוננען םין דעם םזדח־א-ראסעאישן ידישן יעױכ אין די פאױ״ניקסע שםאסן און קאנאדע או־פן נעכיט פון;שירנאליזם און פ-עסע, ןןדנאניזירט די עענטראלע םאר־אייטיננ פ.ין דעד ״דישעד קולטוד־געזעלשאפט אן אויםשםעלוננ םון דער -דישעד ם־עטע אין אטעדיקע׳ זינם דער ע-ט פון א-ױ אנטשש-יננ א־ן 1870 כױן ה-נט־קן םאג. די אוים־ שטעלונג ױעט זיך עטענען אנהויכ האױכםט. צוליב דער אויטשטעלוננ דעט צזם ערשטן מאל אויפנעזאטלט און ױעגיםטרירט װעױן *לץ, ױאס די טז-ח־א-דאםעאישע -דן אין אםעריקע האבן געשאפן אויפן נעביט פין *ױעטע און זשורנאליזם אויף דע- -דישער שפױאךאון אין העברעיש א כאזונדער װינקל אויף דער אויכשטעלוננ ױעט פאדנעטען די אםעױיקאנער פרעכע אויף דאדינא (שפאניאל־ש), ־־ די ש*-אך פון די םפרדישע ״דן. ד■ אויכשבעלוננ ועט האבן אי א ױיטנשאעטלעכן װעדט, אי א נעזעלשאעבלעך־דעדצ־ע—שע כאד-טוננ. די דאזיקע אויםשטעלוננ װעט זיכעױ באזוכט ױעדן פזן כויזנסע- דע-ױאקכענע און שול־קינ־ דעו־, און זי ױעט ױעױצ-לן פון אינזע-ע א־־םםוען און דערנד-כונגען אויפן נעכיט פון פ־עטע און זשו־נאליזמ דא א־ן לאנד. די ״דישע קולטורינעזעלשאםט און דעד קאטיטעם פאר דעד פ־עםע־או-טשםעלוננ װענדן זיך דעריבער צו אלע -דישע שריפט־ שטעלער, זשוױנאל־טטן און ױעדאקטא-ן, צי אלע ואםלעד פון צ-ט״ ש־יפט;, םים דעױ בקשד, ציצושיקן צוט אר־גאניזיױ־קאםיטעט ז-עױע אויםנאכעט פאײ דע- אײכשטעליננ. איבילעכעי־, ױאם װעט עכ׳ נא- םאױלאנגען, װעט נאך דעד א־יסשםעלוננ כאקיםען די עקכפאנאםן צו-יק. און אויכ עכ ױעלן ז-ן עקזעכפלא־ן, ױעױכע װעלן נישט נע־ םאדע-ם ױעױן צוױיק. ױעלן;יי אױעקנעשענקט ױערן יענע צכנטדאלע בי־ליאטעקן, ױעלכע פא-םאנן זײ נישט, א-ן דעױ ערשטעױ ר״ — דעכ פ־עכע־אדכיױ, פון ״דישן ױיטנשאפטלעכן אינסטיבום. אײף דעױ פ־עטע־אײטשטעלוננ ױעלן נעװיזן ױערן: 1) טענ־ לעכע צ-םוננען; 2) ױאכנשױיפטן; 3) צױ״־ױאכנכלעטער; 4) חודש זשורנאלן; 5) פעױטל־יאױ שריפטן < 6) אלםאנאב;, יאדביכע־;7) בױ• לעטינען פון אױנאניזאציעט אין אינכטיפיצ־עס; 8) אוםפעריאדישע אײםנאבעט; 9) זאטלב־כע־; 10) ױם־טיכ כלעטער א. ד. נל. אלע ד־י, -אם ױעלן א״סבא־נן אדעד שענקען דעד אויט־ שטעלוננ פארשידענע צ״בשױיפט;, זענען נעבעםן אויך צוצושיקן (אויב אזעלכע וענען נעדען) ד■ כפעציעלע :וםעדן פון די באטדע־ םנדיקע אויפנאכע־, ױ■ ױביל״־ניטע־ן, ב״לאנעם, ױם״טוב נוםערן. לככוד דעױ אײטױטעליננ ױעט א־ויסנענעכן ױעדן אן אלבאם סיט פאטאנ־אפיעכ פון זעלטענע און אינטעדעכאנטע ״דישע צ־מונ־ נען און זשז־נאלן אין ױעם אלבאם ױעדין א״ך באשױיכן ױערץ די אםערימעם פאריסםע אפערעטן־ארםיםםז אוידװינג דזשייקאבםאז אין מעי שעהנפעלד -- ־'" ־־־'־־־■־־ײ״״־י;וץ^. סטוסשקאװ מײיק — שלום סעקונדא