Literarishe bleter · 1933-08-18 · 33 (18.8.1933) · p. Seite 530

ליסערארישע בלעטער נומ. 33 <.484} זײט 530 גײט דא אין דעם, װאם דאס םײדל איז גראד נישט קײן ײדישע. עם קענען זיך אנהויבן מיאוםע רעדענישןיאין דארף... איך םײן עס אויף אן אמת. עם שםעקט מים נאצ-פאליטיק*. איך װעל עס אים איצטער זאגן, דעם ,יאט׳. אױג ער *װעט נישט אײסהערן״ װעלן מיר מאכן אײף אים אן עפנטלעכן געריכט. מירן זיך דא נישט צערעמאניען?... און ער האט בײז געלאזט הירזשען דעם טראקטאר. חבר שטײן האט געריטן בײם זײם. צוזאמען זענען זײ ארײנגעפארן אין הויף' פונם איבערװאנדערונגס-פונקט: אײנער - מיט א פלאן װעגן א שפאגל־נייעם ישוב אין דער טייגע נישט װייט פון םי• כאנקע, דער אנדערער - מיט א פלאן, װאס האט א שײכות צו אײסגעהאלטענער פארטייאישער נאצ־פאליטיק. ס׳איז געװען א װאריםער און לויטערער םוף־אויגוםט טאג. בירא־בידזשאנער היםלען - אויםנעמאלקן, אײסגעלײדיקט םון נאך לאנגע רעגנס - האבן צעלײגם זײערע העלע בלויקײםן טריקענען אויף הײםער לויכטענדינער זון. ע ר כ׳קום פון גראםעס, כ׳קום םון הײלן, װיפל אײנער קאן נאר נעמען, מעיער קאן איך נאך צעםײלן. אויב ער װעט װײטער מאכן אזעלכע שטיק - ער קען בײ אונז ארויםפליען אי פון קאנטאר, אי פון בירא־בידזשאן, אי פון דער גאנצער בוכהאלטעריע... קום, זאג איך. ער האט פאלאשי״ן קויפ מיט צרות אויפגעזעצט מיט זיך אויפן טראקטאר. װען ער האט אנגעהויבן אריינצופארן אין דארף, איז פון דער זייט רייטגדיק אננעקומען חבר שטיין. ביידע האבן זיך אפגעשטעלט. שטײן האט נעקענט ארקען פון זיין םריאיקן זיין אין טיכאנקע - ער האט בײ ארקען געפרעגט ױעגן פארשידענע זאכן, װאס האבן א שייכות צו דער היינטיקער נםיעח קיין ביר־פעלד. ער' האט אויך געדארפט אהין פארן. ער האט נישט פארשטאנען: - װאם איז עם פאר א מײדל בײ דיר אויפן טראקטאר? - ניין, גארנישט - האט געענטפערט ארקע, - אט דער ליפע, װאם אין קאנטאר אין דער בוכהאלטעריע - זיך אונטער־ גענומען ליקוױדירן מיטן מײדל איר עם־הארצות... גו, װיל ער, אפנים, פאר אײנווענס שוין ליקװידירן נאך עפעם. און ביי אונז 9 י ד םיסה דזד עיסעד / בןענאס אײרעס מארימבא (ציגײנער־טאנץ) כ־בין מארימבא! כ׳בין מארימבא! די ציגײנערין, די ױנגע, א פארשאלטענע פון פײדן, םאר דעם טויט פון זײ׳רע יונגען. א פארשאלםענע סון מאמעס פאר דעם טײט פון זײ׳רע זינען, אלע קומען זיי צום האניק פין מארימבא, װי די בינען. נעם איך לאכן. לאכט א יעדער, נעם איך טאנען פליען רעדער. גלײך א סןןקאל װןןלט געפלויגן, טראג איך םיך, ױ• םײל פון בויגן. * אײננעשרוםפן, אלט, געבויגן, איבער רוישנדיקע נאסן — םיט צעטריפטע, מאםע אויגן — א ציגײנערין, געלאסן קריכט און שלעפס זיך, מורמלט אונטער, כ׳בין מאייםבא, כ׳בין םאריםבא ו... אויף זײן ברוסט די װונדן גליען, אין דער טוים אין זיינע אויגן. פריצים, סודותדיקע קניען. קעפ אנטבלויט און שװער נעבויגן. העי. מאריםבא! העי. מארימבא! דו. ציגײנערין, מכשפה; גאגצע האריזןזנטן ברענען אץ א גליענדיקער שרפה. — גאנצע האריזאנטן ברעגען — זאל אלץ ברענען, העי, טײװלאניס: װער עם װיל מיך איינמאל קענען, מוז א קנעכם זײן צו מײן פנים. שװארצע זענען םײנע לאקן, און מײן בליק. איז אומדערשראקן, לאך איך װערט מײן יוננ נעלעכטער, װי א װירערקלאנג צעשאטן... כא. כא, כא, כא, - װילדע פיײד, װערט אויף אלץ אין אלץ צעשפי־ײט. כ׳קום פין טיפע, שװארצע װעלדער, הסף ד,־\,?דעד / ב^ד^פעשס פאדן טונקעלן טויעד הײבט אן שפארן ארוים נעװײן, נעם איך דאן זיך װידער גיץ, פא־ן טויער אהין און אהער, מיט אפגעמאסטענע טריט, אן א שום באנער; כ׳װײס װויל; קיינמאל כ׳װעל נעװאר ניט װערן, נײן, צװואם סויג אזויפיל נרױע יאר דןן שטײן. עפעס שטײ איך פאר א טונקעלן טויער, יארנלאנג שיין אויף דער װאך. ס׳קומען נשמות װײםע, גאר א סך, טובלען זיך אין טרױער. הער איך פון יענער זײט װעמענם א לאך, לײג איך צו אן אויער — צו דער קאלטער, סודותפולער מויער, דערנאך א צי מיט די פלײצעס, מיט דער האנט א מאך... כ׳בין מארימבא, כ־בין סארימבא! רי ציגיינערין, די יונגע! ס׳פנים ברוין פון זון אינגאנצן און םײן שמײכל מאכט םיך זיכער, ־וען איך הויב א פיס צים טאגצן, סאנצט מיט מיר אין סטעפ דער װיכער. פויקל, פײקל! פייקל, פויקל! ס׳װעם דיר פײקל גא־נישש שאטן, האבן פריצים פארנענינן. װארםן זײ זיך םים דוקאטן. טרינקען װײן, זיי פין די קריגן, בליצן שדלעך אין די אויגן, װערן פון די קרוםע שײדן, שװערדן בלאנק, ארויסגעצוינן. העי, מארימבא ו ביסט געפעלן: םראנ דיך, טראג אין טאנץ, אין שנעלן, שטאלצע פריצים שפילן איצמער מיט די שװערדן אין דועלן, פערלם שװײם אויף יעדנס שטערן, ברוסטן העשן, שװערדן פאכן. אײנער םוז דערהדגעט ווערן — און אם ליגט ער שוין דערשטאכן... העי, איר, פײצים! העי, איר. שליאכטע! מיט די שםײכעלעך געמאכטע, קוקט און שסוינט, און פליעםקעט אינטער — האנט צו האנט דעם פײקלס ניגון: העי, מארימבא! מאך אונז מינטער, לאז די היפטן דײנע װיגן!