Literarishe bleter · 1933-07-21 · 29 (21.7.1933) · p. Seite 468

ליטעח<רישע בלעטער נום. 28 (480) זײט 468 שאפט און ספעציעלע קולטורן װי קארםאפל. טאםײנטאיעס, װאס װעלן געװאקםן װערן, צוליב וױרטשאםטלעכע יםודות אין םאר- בינדינג םיט דער פעלד-װירטשאםט םאר די בהמות און עוםות. די קאלאניסטן אלס א גרוםע קען געבן אנװײזונגען, מיט װעלכע די פארװאלטונג און די קאנטראל־קאםיםיע םון דער םי־ נאנציעלער״געועלשאפםלעכער אינסטיטוציע װעט זיך מוזן רעכע־ נען, אבער נישט זײן פארפליכטעט אלץ אנצונעמען. די קאלא־ ניסטן האבן אבער די אויסשליסלעכע רעכט צו קאנטראלירן *א *ע פינאנציעלע און געשעפטלעכע אונטערנעפונגען דורך א יערלעכן קאנטראלער, װעלכע זײ שטעלן אן און םירן דורך. נישט ארײנ־ גײענדיק אין װעלכע נישט איז דעטאלן װיל איך דא ואגן. אז אזא קאלאניע קען אויפנעבויט װערן מיט א קאפיטאל פון אן ערך סס^ טויזנט דאלאר. דאס מײנט, אז אויף יעטװעדערנס הלק קומט אויס אן ערך 75 טויזנט דאלאר. װען יעמװעדער קאלא־ ניסט זאל לםשל קענען האבן א חילק פון 3 ביז 35 טויזנט דא־ לאר אץ די פארם פון אקציעם אין דעם געזעלשאפטלעכן תינאנץ אינסטיטוט קען די איבײקע 35 3, 4 טויזנט דאלאר היפאטעק אמארטיזירט װערן פון קאאפעראטיװ אין משך פון 7-8 יאר געבנדיק די מעגלעכקײם 'יעםװעדער קאלאניםט צו קרינן פון 1000 ביז 1700 דאלאר נעטן יערלעכן אײנקונפט די ערשטע פאר יאר מימ א פרײער דירה, פאר װעלכע ער װעט נישט ■ ארםן ציאלן קײן זאך אויסער פאר עלעקטרישער באלײכטוננ. נאך די ערשטע פאר יאר װעט זיך זיין א־ינקונפט פארגרעסערן, און, װי שוין געזאגט, *נאך 7-8 יאר װעט ער זײן א לעבנסלענגלעכער שותף סיט אן אפנעצאלטן'חוב אין דעם װערט פון 7-8 טוױנט דאלאר (באמת וועט עם באט־עפן פ־ן 10 ביז 12 טויזנט דאלאס םיט אן אײנקונפט פון 1500 ביז סססב מים א בודזשעט פון עם־ לעכע טויזנט דאלאר פאר קהלישע הצטרכותן. און דא קום איך צום פונקט, װאם אײגיטלעך דארף בארעכםיקן מײן ארטיקל אין א זשורנאל, װו קולטור פראבלעמען זענען די הויפט-זאך. איז װער װעט װעלן באשטרײטן,' אז אין אזא גרופע קא־אניעם זאל אויסװאקסן עפעס אן אנדער קולטור װי א ײדישעז מיט די פיס אויף דער ערד װעלן מיר קײן זארג נישש האבן פאר דנר קול״ טור. זי זוכט א היים און א געזונטע היים, און א געזונטער לאנדװירטשאפטלעכער ישוב װעט עס לײכט קענען באוױיזן. זע נען מיר םא־טיק פא־ דעםז זענען מיר גרײט אנצופאנגען גע־ זונטע פיאנערן-ארבעטז װעגן דעם מענן סענטשן, װאט פ־עטענ־ דירן צו זײן קולטור-מענטשן, זיך פא־טראכטן. פארלאג ״טררעם״ װארשע ערשט דערשינען: איצילו םאנגעד לאמטעדן אץ װינמ (לידער און באלאדן) פרײז 4 עי?ד/ אדרעם םאר געלט : ,09\523ח3^\ ,0 ץ 2 5 11 ל ( £ .א .36 8}סו1ח6חז29 סז־ס .1ע מײן נײער אדרעם איז: 61)ס)1 <־<96ץםח03 .3 7 3)816131151 ,3׳\\523־31^ 550-75 .761 םעאטער אײ ק$נ*ערמ־איכםרעסארי$ י♦ דאבציגער דיויפט-ראלע, זײ װעלן געצוימט װערן פון דעם קאאפעראטיװן פריבציפ. אום עם זאל אונז קלאר װערן די פראקטישע זײט פון דער אנגעװארםענער טעארעטישער סכעמע, װעל איך קאנקרעט פאר אייך אװעקשטעלן א מאדעל, װאס איז מער צוגעפאסט פאר די אסעריקאנער באדינגונגען. איר װעט אין דעם נעפינען די יסודות פון דער םעארעטישער סכעמע. לאמיריזיך פארשטעלן - און דערלויבט םיר צו באהויפטן, אז אזא 'פארשטעלונג קען רעאליז־רט װערן ססו פראצענט, - אז אין געגנטי50-40 מײל אװעק פון די מעטראפאליטן צענטרן, וױ נױ־יארק, פילאדעלפיע א. א. װ. האבן מירי אין א ראדױס פון 15-10 םײל באקומען 500 אקערדיקעישטחים לאנד, אויף יעטװע־ דער אײנעם, פון װעלכע עם איז מעגלעך צו באזעצן 40 ביז 50 פאמיליעס אויף פאלגנדן אופן: פון דעם 500 אקצרדיקן שטח װערט אויםגעטײלט 40 אקערס - אײן אקער פאר יעטװעדער קאלאניסט, אויף װעלכע עס װערן אויפגעשטעלט 40 הײזער מיט אלע מאדערנע אײנריכ• טוננען: װאסער־לייטוננ, צענטראלע באהײצוגנ, םאניטארע פלאמ־ בינג (װאסער־לײטונג און קאנאליזאציע) און עלעקטרישע בא• לײכטונג. אין שכנות סיט יעטװעדער הויז געפינט זיך א מאדערנע הינער־שטאל, װאס קען אויפ־אלטן 1000 עופות. אט דער אײנצל־ נער אקער-לאנד מיט די צװײ געבײדעס און עופות שטעלן מיט זיך פאר די נויטװענדיקע קאנצעםיע, װאס דער פרינציפ פון געזעלשאפטלעכע אייגנטום גיט דעם אפגעלעבטן פרינציפ פון פרױואט־אײגנטום. עס װעט באלד קלאר װערן, װי אזוי די גע־ זעלשאפטלעכע זײמ פון דעם פראיעקטירטן מאדעל װעט אפטעמפן די שאיפקײט פון דעם פײװאט-אײגנטום פרינציפ. יעטװעדער קאלאניסט האט זײנע עופות, אויף װעלכע ער גיט אכטונג אינדיװידועל אונטער דער אויפזיכט פון אן עקפפערט, װאס די קאלאניע װעט מוזן אנשטעלן. יעטױעדער קאלאניםט װעט באארבעטן דעם גרעסטן טייל פון זײן אקער לאנד ארויס־ צוקריגן דעם מאקםימום פון פארשידענע קולטורן - גארטנװארג, יאגדעס קליינע פרוכטן א. א. װ. - פאר זיין אײגענעם געברויך און אויך מעגלעכן איבערפלוס פארן סארק. דורכצופירן די פיזישע ארבעט בײ די עופית און אין גארטן װעט יעטװעדער קאדאניסט מיט דער הילף פון דער פױי איון פאמיליע דארפן אפגעבן אן ערך 5 שעה א טאג - די פאמיליע געבענדיק דיי ארבעט נאר אין דרינגנדע ציײטן פון םעזאן. א פיזיש-געזונםער סאן קען ידי ארבעט אפטאן אליין אין די 5 שעה צייט. אײף די איבעריקע 460 אקער װעט זײן א מאדערנע מילך• װירטשאפט פון א 150 בהסות, א מאדערנע אויםברי-הײז מיט אלע נויטיקע אויםשטאטונגען צו האדיעװען יונגע הינער, װעלכע עס װעט נויטיק זײן צו פארבײטן' יערלעך די אויסבראקירטע לייגעדיקע הינער פון יעטװעדערנם אינדיװידועלע מחנות, װאם געפינט זיך אין זײן אינדיװידועלן באזיץ. אויך די געבײדעס פאר םאשינען, הײ־אפלאגערן, פאך-הײז, שפײכלער א. א. װ. די ארבעט אין דער מילך-װירטשאפט, אויסברי-הויז, אויף די פעלדער, װו עס װעלן געפלאנצט װערן די נויטיקע קולטורן פאר די בהמות און הינער, ױערט קאנטראלירט פון אן עקספערט, און יעטװעדער קאלאניםט װערט אין דוירכשניט דארפן אפגעבן אן ערך 4-3 שעה א טאג. די קאלאניע שטײט אונטער דער אויפזיכט פון א געניטן פארװאלטער, וואס װעיט אנגעשטעלט פון א געזעלשאפטלעכער א־נסטיטוציע - לאמיר זאנן אן אגראר-באנק, װאס די קולטור־ געזעלשאפם אדער אירגענד װעלכע געזעלשאפט ויועט ארגאניזירן דורך געוױםע װעגן, װאס קענען אויסגעארבעט װערן - װאס וואס פינאנםירט דעם פראיעקטירטן מאדעל. עס איז נישט אוייס• געשלאסן די מעגלעכקײט, אז א גרופע' פאטענציעלע קאלאניסטן זאלן שאפן אט די פינאנציעלע קאנטראל-אינסטיטוציע מיט אזעלכע סטאטוטן, װו די קאלאניםטן זאלן נאר האבן באגרענעצטע פרעראגראטיװן אין דער פארויואלטונג יפון 'דער ארבעט אין דער קאלאניע. יעטװעדער קאלאניסט גיט אפ די אייער, מיסט און אויס־ בראקירטע עופות ויױ אויך דעם ' איבערפלוס פון זיינע גארטן• פראדוקטן צו דער פארװאלטונג פון דעם קאןןפעראטיװ,'װאס םארקירט עס צוזאמען מיט ,די פראדוקטן פון דער מילך־װירט•