Literarishe bleter · 1933-07-14 · 28 (14.7.1933) · p. Seite 455

וײם 455 ליםערארישע בלעטעד נומ. 28;479) מארס שװאוז אװ זיינע װײטעווי^ע סלענעו װי אזנזעדע ל־יענעד איז בא־וונם, ד.ן)ם םןז-ים שזאדין םאדענדיקם דעם ע־םןולנ״ ד־יכן םעז*ן אינםיםן ײני. ע־ ד>ןש נעיןוים קיםען קין •ײלן אױעעיס-דן ד>ו ,יעשע קאלב*. עס זענען שײן גע־ ס-דט נעװןןדן אינםערהאנד־ לוננען ם־ח צינײעשטעלן אין װא-שע אן עדסטקרא־ ם־קע טדיסע סא־ דער ס-עםע, אץ םא־-ם ש-יארץ האט נעזאלט רעזשיםירן און שי-לן די ראלע סון ר׳ םלך נ־שעװער. אעעד א־נענט-נע האש .אײםגעבאטש׳ םא־־ם שדא־אן ב-י אייראסע. דעם 17״םן ױני איז טארים שדאד׳ן אדױשנעסא־ן קיין ביענאם־איי־עש םיט זיין ש־וי. נאך םיט עטלעבע םעג ס־יע־ האש שזארץ א־ײםנעשיקש קין ביענאש־אירעש זיין בינע־םיםשע־ םן־עױן קאץ ם־ש סא־שידענע ערעקש־ישע און טעב־ נישע אסא־אשן, װי אויך טיש א שיר דעקא־אביעם, װאש זארן טענ־ לעך טאבן אויסונישי־ן ,יאשע קארב• א״ף דעם ששינע־ סין אםע־ ריקע. עש יענען א־יך א־ײםגעסא־ן סץ דעש אנשאםבל — די ש"־ ״#ילעד ראזאד ס־־ד (יאשע קאדבז אץ שאדראש נארדששין (םרבהלעז. די סא־ששעלוננען סין .־אשע קארבי האבן זיך נעזאלש אנהײבן דעם 7־שן יידי. אץ ביענאש־אי־עש װעש םא־ים שדא־ץ ש#-לן עשלעבע װאבן, אץ דערנאך - אין אנדע־ע •זנקשן סין אד־ נענשינע אין ב־אי־ל. ־ ב■ װעם םא־יש שזאדץ קיסען קין א־דאסע הינש־ק; ױםע-א־ז א-םבאקאנש ־ע־זיר. דעם ניעם םעזאן אץ ניי־יא־ק האש םא־ים שדא־ץ בדעה אנביהויבן רעם 21־שן שעסשעםבעד. םשםעוה - םיש .יאשע קאדב*״ װאם װעש גין עשרעבע װאבן. דעדנאך דעש ע־ אויסירן אהרן ביט־ לינם ,כעלםעד הבם־ש*, װאש איז שײן נעדען נריש זנו ש*ילן דעם סארנאננענעם םעזא;, נא־ צ׳ריב דעש אײשערנעװינלעכן ע־סאלנ סק .יאשע קארב*, אױ די ■־עםיעװע אר-ן אסנעדענט געזארן. םארים שדא־ץ האש אין זין יעסע־שיא־ נאך איניקע ניע •יעםעם: ה, םעקלעדם ,דער װענ צי גאש*, ר. םלאבש ,די היליקע םויד*, של־ם־עליכםם .װען איך בין ראששילד*, ל. סייכשדאננע־ם ,יאזעסים*, עדםוני סלענם ,דער יד, אץ דעד ■״•שש*. דעד שעאםע־, װי םא־ים שדארץ שס־לט אין נױ־יארק, װע־ט איצש איבע־נעבויש. ער װערט איננעא־דנש א דרי־בינע םיש א ניעם ססעציעדן סאיהאננ. ־־ הי־יא־ װעט זין א ױבילי־יא־ סץ קינםש־םעאטעד. עם איז דעד 15־שער יא־ סץ דעי עקזיםשענץ ס־נם שעאשע־, װעלכער האש אזעלכע קאלאםאלע סארדינםסן סא־ דע־ ידישעד םצענישער קונםש. - דערשינען א נײ ביך: ד. טו״סט^ד די שטילע סצג איו (ראמאן) סרײז 4.80 גילדן לײענער פזן די ,ליש.-בלעטער* 2.90 םאר די •ןרסן בןך ס$ גרןוסן. : 7 ■ומ 24 ,ס־*מ32־)מ^\ *דרעם •*ר געיטז ״יז •יייז •יקיוי ניפ• 639■ .א צום ארטישל ״מיר שטײען פאר א גרױסער געפאױ װאס מנן דאמי טון? זײן ארםיקל .מיר שטײען םאר א גרױםע נעםאר״ װעגן דער געפאר אנצוװערן דעם יידיש׳לײענער. װיכאלד קיין נײע ביבעד ײערן גישט ארויםגעגעבן, ענדיקט נ. מײויל מיט א פרא■ גע ,ױאם דארף מען טון?* דער ריכטיקער ענטפער דארף זײן — מען מײ עפעס טוןן און װאם זאל מען טון? א מאביליואציע פון די אקסיװע ײדישע ביבליאטעקןי. לוים מײן מײנוגג, דארפן די ביבליאטעק• פארװאלםונגען גלײך אפהאלטן עקםטרע־זיציננען, געוװדמעט אט דער אײנאונציקער םראגע _ װאם צו סון, מען זאל גאראנטירן א נײעם גוסן ײדישן בוך א מער װײניקער לײטישן טיראזש, כדי מפגלעך צו מאכן םען זאל ארויםגעבן נײע ביכער פון ײדישער און װעלט־ליטעראטור. אויף די דרינגענדיקע פארװאל• טונגס-זיצונגצן פון די ביבליאטעקן דארף אנגענומען װערן א רעזאלוציע — צו קויפן יפדן נוםן נײ׳דערשינענעם ײדישן בוך. די ביבליאטעקן דארפן װערן אבאנענטן פון גושע יידישע ביכער. אדאנק אט די זיכערע אבאנענםן עקזיסטירם דאם העברעישצ פארלאגם־װעזן אין ארץ־ישראל. אט דאם לאנד םיט יידישע אײנוװינער, װאם זייער צאל איז א האלב פון דער ײדישער באפעלקערונג אין װארשע, קויםט די לעצטע יארן מער העברעי־ שע ביכער, װי די מיליאנען ײדן פין דער גאנצער װעלם (אוי׳ סער דאטנפארבאנד, װאם דארט װערן יידישצ ביכער לעצטנס געװאלטיק פארשפרײט!). דער אײנציקער װענ איז - גאראנטירן דורך אבאנענטן דאם ארײסגעבן נײע ײדישע ביכער. ס׳דארפן דך מעלדן פעסטע אבאנענסן פון יעדן גוטן ײדישן בוך! - זאלן די .ליט. בלעטער״ נעמען אויף זין די איניציאםיװ! י*יז• י. װעל^װטלםק' וװ זענען די ײדישע ביבליאסע^ן? אין אײער ארסיקל אין די .ליט. בלעטער׳ נום. 27 דער■ צײלס איר, פ׳ נ. מײזיל, אז ,עם איז םארשװינדן םון ײדישן ביכער׳מארק די ײדישע ביבליאטעק״. איך גלײב, אז דאס איז איבערגעבריבן. ײדישע ביבליאטעקן עקזיםטירן נאך און זײ זענען געװיס םארבונדן מים דער ײדישער ליטעראםור און מיסן ײדישן בוך. זײ קויסן געװים ביכער און װעלן קויםן. אמאל, געדענק איך האט מען געזאגם, אז אין פוילן אלײן זענען דא א סנ>5-ס60 ײדישע ביבליאטעקן. זײער צאל איז געװים נישט שטארק םארקלענערט געװארן. אבער צו װאס דארף מען רעדן אין דער װעלם ארײן: מיץ פארשלאג איז — מען דארף מאכן א רשימה סון אלע עקזיםסירנדיקע ײדישע ביבליאסעקן אין םױלן. זאל יעדע ײדישע ביבליאטעק גלײך צושיקן א בריװל, אין װעלכן זי זאל מיטײלן פון װען זי עקזיסטירט, װיםיל ײדישע לײענער זי פאדסאגם, װיסיל ײדישע ביכער זענען בײ איר פאראן, װיפל ײדישע ביכער זי האט די לעצטע יארן גע• קײפט׳ און דאס װיכטיקםטע — צי זי קאן און װעט אויך אייף װײטער קויםן ײדישע ביכער. ײײני• ח. לזזװ