Literarishe bleter
- Journal
- Literarishe bleter
- Volume
- 9 (1933)
- Issue
- 28 (14.7.1933)
- Date
- 1933-07-14
- Page
- Seite 452 (sequence 8)
- Language
- Yiddish
- Belongs to
- journal issue
- OCR quality
- 62% known words query
- IRI
…/4795427-8804799-8804835--08647-4803641- Visual Library
- page viewer of the UB Frankfurt
OCR text
ליטערארישע בלעטער נומ. 28 (479) זײט 452 ד ע ד ישדא? ר#3$] 1 ל#דזש א ל ו י ד׳ דרײצן הערן אין בילינדערם, הארטע װי בלעך, אין לאק-שיך, װאס זענען שװארץ, װי טינט. אין װײםע האנדשו און מיט פאמאדע דער שרינט, גײען נאך א לװיה, א שטילע לײיה. א רעגן קלאפט אױף דרײצן צילינדערס הארטע װי בלעך און שװעגקט אפ דעם פודער און וױשט דעם פאמאד. די דרײצן הערן װערן אין פעם און ג־ין און בלאם, װי קרײד. טריט ביי טריט גייט די לוויה, אן טרער, אן שארך, אן װארט. א גאס אהער, א גא.. אהץ — דאם גוטע ארס. דער מת — א גראבער הער, א בויך, א גוידער: פעט, שמאלץ. פינף טויםן-ײדלעך קומען אן, כאפן אים דעם הינטן, נאפל, האלז. פינף טויםן׳ײדלעך, פלינק װי מייז, אין כאלאטלעך טאנצףאום. קנייפן, װארפן, דרייען ציפן דעם מת ארום. די דרײצן הערן אין צילינדערם שטײפע װי בלעך בויגן ביז אהעלפט זיך אײן. און יעדער נעםט אראפ פון אויג א טרער און ױארפט זי אין דעם גרוב ארײן. דער מת — דער ריז, די װאגסעם פארשפיצט, די האר — פארפוצט. דאם פנים — פריזירט, ראזירט — ער ליגט און שמייכלט זים: — ד א נ ק ע ש ײ ן!׳. ׳. ל י?יליען ר#ב,נסא1-ז$נג{7י?') צו דעד נאכס מיט א שװארצער צויבער־פראכט װיקלםט אײן די װעלט, נישט בלענדנדיק װי הײסע זון, איז קיל לבנה־שײן. דו שיכורסט אײן און ניכטערסס אוים, פלעכסט אוים פון נאכטיק בענקשאפם א נײעם דור. װי א פארכישופטע געליבטע טוט די נשמה אירע םודות אױם, אץ דו — מיט דעם ױנגען פרימארגן — אנטלויססס. םוטער אײביק ברענט א ליכטל בײם שװעל פון מײן בענקעניש נאך דיר. מײן הארץ איז שטענדיק גײציק נאך א קלאנג, אן עכא, — װאס אנטהאלט א שפיר פון דיר. אין דאכשטוב פון םײן טרויער לויכט א בלאם געדולדיק פלאם, װארפט א לאנגן דינעם שײן אויף אלע שטיינערדיקע װענן. בײם שװעל פון מיין אומעט שטייט א פאלאץ פין װאלקנשטיין- דארט קליננען דײנע נשמה׳געזאנגען. אײביק פינקלט דארט א שטראל, װען אין דרויםן הערשט א בלינדע נאכט.* *) א ײנגע ײדיש־־אמעריקאגעד דיכשעיין. געבוירץ א*ץ *מעי־יקע, איץ אין?מאה*, נענראסקא ששאס, אין פיטל״כיעיב םון די פןרײניקסע ששאסן. םערעסנסלעכס לידער אין ענגליש אין ס*־־שידענע *םעריקענער ע׳יטוננען. םיס עסיעכע י$ר עיריק נ$ך איר קימען קײן נײ-יןרק״ גענומען לערגען ײדיש. שסודירס איעס אין לעיער-סעמיגאר. די צװײ לידער זענען אירע ערשסע פרוװץ אין ײדיש. _ ז7םן זי?33ר713ײג /?7י?נע באטיצז ודעבי ליטעראריש היבםטלערישע עניבים איבער די ה־יזער סון די אננעזעענסטע לייט און איםעטום פןןרגע־ שםעלם דאם שטיק. אין אנהייב האכן זיך עשלעכע פדוםע לײט נעשראקן, טאםעי- װעש די םרופע עוכר זיין אויף .לא ילכש נכי שםרית אשה׳ (אז א פרױ זאל זיך באשײליקן אין שפילן, איז נאר קײנעם נישט אײננעפאלן), אבעװ נאכדעם װי ז״ האננן נעהעדש, אז אין פעדםאנאל פון דעם שטיק פינוהירן נישש קײן פיױיען, האבן זײ זיך נעעאכם *װעקקוקן פון דעם;יעד זאך. ד■ טלבושים האכן זיך די שם־לע- געבארגט פון די קאװאםן בײ די קאנםילן, װעלבע זענען געװען אננעםאן נדאד אין אײרןןפעישע םלבושים... םיר הןובן דערי־ בעי נעזען ױםפן און ■רעהן אננעטאן אײראפעיש םיש קרוינען אויף די קעפ... ״א דראםאטישער םאםענם אין דעם שטיק איז געװען, װען װעגן פורים־שפילן אויף ײדיש אין ארץ־ישראל אין 6־טן באנר ״רשוטדת׳, (תל-אביבו שילדעװט אבװהם בהן• רײם אין זײנע ובױנות פון אלטן ירושלים פאלננדיקן עס-זאד אין סײכ־ת םים םי־־ם־שיילן אויף ײדיש אין א־ץ׳ישדאל: ״באזונדערם אױ בײ םי־ נעװען באליבם דער ױם־טוב פידים און דאם פײע־לעכע געפיט, ־אם האט אױםגעניטען דעם נאנק קװאדטאלן די װעלכע האבן זיך פארשטעלט אין םאםקעם אין די, װעלכע האבן זיך נישט פאדשטעלט. באזינדע־ם נליקלעך בין איך נעװען, װען איך האב דעדזען צים ע־שטן םאל אין םײן לעבן א פאדשםעלוננ פץ ״םכידת ײםף׳ אויםגעפי־ט דודך א טרוםע אײםנעצײכנטע אםאטאוץ... די דאײקע םרופע םיט א־ר אנפירער דוד שטײנהא־דט איז אדוםנענאננען