Literarishe bleter · 1933-06-30 · 26 (30.6.1933) · p. Seite 415

זײט 415 ליטערארישע בלעסער נום. 26 י477) גאראנטיעס פון אינטערנאצ־ןנאלן כאראקטער. אפת, ןןך אין װײ װאם פאר א האפט און װאם פאר מאכט אםילו א;וינע גאראנםיעס האבן ביי היינטיקן מאג. אבער עפעס איז עם דאך און פאר אײניקע ײדישע קיביצים איז עם דאך גאר א סך. מיר מוזן האבן פון די רעכטלעכע אינטערנאציאנאלע און אונ• םערמלוכישע אינכטאנצן, װאס עם עקזיסטירן אין געגעבענעם מאמענט גאראנטיעס, אז: 1) די פארעידענע ײדישע קיבוצים פון דער גארער װעלט שמעלן מיט זיך פאר אײן געבונדענע קערפערשאנט און אײן פײל קען תמיד פזרםײדיקן די רעכט סון א צײייטן טײל. 2) די דאזיקע אינסערמלוכישע קערפערשאפטן ניבן די רעכט, ה י ל ף און ג א ר א נ ט י ע ס פאר דעם איבערבוי פון די סאציאלע יםודות פון דער ײדישער באפעלקעװנג אין דער ריכפונג פון אינםענסיװער לאנדוױרסשאנט און אינדוסכריע. דאס אלץ דאוף װערן א טײל פון דער אינטערנאציאנאלער ארבעט. נ יט דעם װארט ר ע כ ט מיינען מיר, אז די יידישע באפעלקערונג זאל נישט דארפן װארמן אויף דער גוטהארציקער בזװיליקונג פון יעטחעדער רעגירונג באזונדער און אויף איר דערלויבעניש אזא ארבעט אנצופירן. די ה י ל ף דארף זײן איבערהוינט א מאםעריעלע. 3) גאראנפיעס — אונזער גאנצע ארבעט דארף זיך גע• פינען אונטערן שוץ פון אינטערנאציאנאלע קערפערשאפטן. 4) צוזאמען מיט דעם רעכט פאר דעם סאציאלן איבערבױ, מוזן מיר אויך באקומען דאס רעכט צו לעבן אין אן אײגענער קולטור, זוײל — דא קומען מיר צום דריטן פונקמ פון אונזער פראגראם. און אן אײגענער קולטור, װאס זאל די ײדישע קי• בוצים פארבינדן, איז די גאנצע ארבעט גארנישט װערט און זי האט נישט קײן זין. אט דאס דאכט זיך דרינגט ארויס פון אונזער הײנטי• קער לאגע. אבער מי למי ההולכים; מיר זענען ביכולת צו מאכן פראטעכטן און דריױון, קלאפן מיט דער צדקה׳פושקע איז אונ• זער בארוף פון קדסונים. אבער פארמעסטן זיך אויף א גרוי- םער קזנסכרוקטיװער ארבעט און זיך אײנשפאנען אין איר, — דאם איז נישט פאר אונז געדאכט. מיר גלויבן נישט אין זיך מיר האלםן נישט פון זיך. סײדן די איניציאטױו זאל ארויס פון אנדערע, א דעמאלט װעלן מיר זיך אנכאפן אן דעם. און אפשר איז גאר א שאדן דאם פאפיר צו דרוקן אזוינע ארטיקלען: װאלט דאך אויף דעם זעלביקן ארט געקענט זײן אפגעדרוקט א שײנע דערצײלונג, אדער לידער פון א ױנגן פאעט. הא, װאס זאגט איר, ליבע פרײוט? עס לוינט צו שרײבן, צו טראכטן?. איצם אין נרויסן טומל מיט די נרויסע דוײװן אין אוץ-ישראל זיך אײנאודענען טויזנםער ײדן. אפשר אײן פראצענט אדער ביי דעם, נו, נו, אין װאם חײטער? און װי איז די ליאגע אין אנדערע קיבוצים? בלײבט דאך די אלטע קשיא — דאם פרא• בלעם פון ײדישער אײנארדענונג איז נישט קײן פראגע פון א לאנד, נאר פון דער װעלס. עם מוזן געפונען װערן לעבנס• כעגלעכקײסן אוכעכום, װו ״זן לעבן. און די פר*גע איז א דרײזײטיקע: א סאציאלע, א רעפטלעכע און א קולנורעלע. פל זמן עם װעלן אין יעטװעדער קיבוץ קײן גרעסערע ײדישע גרופעם כראדוצירער אין און ארוס לאנדװירםשאפט, װאס זאל קענען כאםש םײלווײז שאנן א סאציאלע צירקולאציע צװישן ײדן גופא. — פל זמן דאס וועט נישט געשען, װעט די יידן־פראנע נישט קענען גענעזט װערן און ערגעץ נישט. דאס װאלט באפרײט א טײל פון דער ײדישער באפעלקערונג פון זוכן קונצן, פון שטרעבן זיך צוצופאסן זיך צום געשמאק און צו די פארלאנגען פון דער ארוכיקער נישט ״דישער באפעלקערונג. דאס װאלט אױך אין א גרויםער מאס אפגעשפאנט צו קאנקו• רענץ-מורא פון דעם מיםלקלאם פון דער ,הערש,דיקער' נאציע לגבי ײדן. די עקאנאמישע זײט פון דעם ענין חאלםן ײדן גע• ק;נט דװקא ארגאניזירן מאזערן און אינטענסיװ. עס װאלט דא נישט געװירקט די רוטין פון פויעויב-שטאנד מיט דער גאנצער אנגעװאקסענער מראדיציע, װאס דריקט זא כמעט װי אן אינ• םטינקט און לאזט נישט דער לאנדחירטשאפט זיך אױפהויבן פון אירע פרימיטױוע פארמעס. בײ א געהעריקער פארבינדונג פון די פארשידענע ײדישע קיבוצים װאלט דער סחורה-אױס• טױש געקענט זיין ארגאניזירט גאנץ װײט און ברייט איבער די גרענעצן פון איין לאנד. מען חעט זאגן, אז דאס אלץ שמעקט מיט א נײער געטא. מילא. מען דארף זיך לגמוי פאר זעם װארט נישט שרעקן. הלװאי װאלטן מיר פון געטא נישט ארײס בשעתו און דאם געטא גופא רעארגאניזירט. יא, מיר שסייען פאר א נײעם ארט געטא־לעבן. צו מיר װילן צו מיר װילן װילן נישט. טא לאמיר אט דאס נײע נעטא שוין בויען פראדוקטיװ און מאדערן און לאמיר זיך נישט אפשרעקן פון ,שרעקעװדיקע״ װערטער ולי .כל ישראל״, ,געטא״ וכדומה. די צװײטע זײט פון דער פראגע איז א רעכטלעכע: אונזער נאנצע נײע רעארגאניזאציע״ארבעט, די איבערבױונג פון ײדישן לעבן טאר נישט בלײבן הפקר פארן קאפריז פון דעם אדער יענעם צופעליקן מושל דא און דארט, חארטן אויף זײער חסד און םילמוטיקער באװיליקונג, אדער שרײען אויף זײערע גבורות בשעת מענטשן פון נאך דער מלחםהיתקופה האבן זיך אויפגעהערט צו שעמען פאר גנשרײען און סאר מוסר. מיר מוזן האבן פאר אונזער ארבעט װאסערע עס איז פאבד פון די ״ליטערארישע בלעטעד״ פון ױסף בולןןװ אוןלױבע קאדיםיןן (ניױייןורקז. םון א •$רשמעלוננ דודך א. שומיאסשסר און י. וןפא־ כ$שו •- 25 דאלאר. עזרא קארםאן (דעכדא-ם) — 1. דאלאר. — ירם־הו סאפ־רא (װילנע) — 5 גילדן. — םשה עובד (לןןנד^ן) ה$ט צונעסיקם 1 ■ונם און ריפם ארוים װיליאם צוקערכאן, ש. קןןרידארכקי (לןןנד*ן). — י. הןןניג (לןןנדןןן) צונעשיקט 15 נילדן און רוסט ארוים םןורים םייער, א.'י. ליםק,י (לןונדאן/ ש. ד. זיננער (•עמערכןןן), ס. דלוזשנןןװסקי(ניצע), דזשאן יאפע (נױ־יןרק), ד׳ר ם. נ־נרעסעל (וזין). די אלע פרײנט, װזןם זענען ארויםגערופן געװןןרן צו באשטײערן זיך לטובת דעם פאנד װערן געבעטז דאם גלײד צו טון י