Literarishe bleter · 1933-06-23 · 25 (23.6.1933) · p. Seite 400

ליטעראדישע בלעטער נים. 25 (476) זײט 400?עא פינקע?־2סײ/ / (?יעד׳שע אדאלף היטלערס ״חוידה״ װעגן פאלק און דאםע /א. ד,יס?עד א?/ זײ/ קררפ?יבןך ״סײן ק$סף",4 ״געפאר'. דורך באזייטיקן די ״געפאר׳, ד. ה. דורך אפטון א״- דאס בײז די כסדר אייסגעפונענע קעגנער, האט ערי באקומצן פאר זיך גופא א מין זעלבסטבארעככיקונג און אלײנבאפעסטיקוננ. די בילדער פון די ״שונאים׳ זענען שטארק פארגרעסערט גע- װארן, מען מוז זײ דורכויס קרײציקן. צו דעם איז נויטיק שוי־ שפיל: קרייץ און שײטערהויפן, עפעס א סינטעז פון םאדיזם און מאזאכיזם. דער גאנצער ״מיין קאמף״ איז טאק־ א לאנגע שנור פין טעארעטישע קרײצן און שײטערהויפנס. עס װערן דארט נעקרייציקט: דער ליבעראליזם, דעמאקראטיע, אינ־ טערנאציאנאליזם, מארקסיזם, ײדנטום א. ד. גל. די ממשותדיק״ שײטערהויפנס פון דע־ז 10 מאי 1933 זענען נישט מער - װי אפלאסטישע און ״מוזיקאלישע׳ אילוםטראציע צום ליברעטא פון דעם אפערעטע־בוך ״מײן קאמף׳. כאי קא־משמע לן אדאלף היטלער? מששתיימי בראשית איז שוין נגזר געװארן, כדי די בא־ שעפענישן זאלן זיך םערן, אז יעדע חיה זאל זיך פארן מים א ״גענאסע׳ פון דעם אייגענעם מין. ״מייז גייען צו מייז, פײגל צו פייגל, באטשאנעס צי באטשאנעס, פעלדמויז צו פעלדמויז, הויזמויז צו הויזמויז, װאלף צו װעלפיכע א. א. װ.' דאס אפ־ טרעטן פון דאזיקן װעג קען נאר געשען אויף דעם גרונט יפון א אויסנװײניקיסטן צװאנג. אבעיר דאס איז זיך שפעמער נוקם, דער מין װערט פארממזרט און זיין װידערשטאנדם-כוח בנוגצ פארשידענע חולאתן װערט דאדורך אפגעשװאכט. דאס זעלביקע דארף געזאגט װערן אויך בנוגע מענטשן. די ראםןי טארן זיך נישט מישן, װייל יעדע ראסע-קרייצונג װידערשפרעכט דעם װילן פון דער נאטור. דער שטארקער דארף זיך נישט םאױשםעלצן מיט דעם שװאכערן, װייל נאר דער שטארקער איז בארופן צו הערשן אץ נעװעלטיקן. מעןי דארף אויםמײדן אנטארטונג, דאס װאלט געקאנט, חלילה, דערפירן צו דעם משונהדיקן צושטאנד, אזי א קאץ זאל אי־ויסװײזן הומאניטארע נײגו.גען צו דער מוױ. דער מענטש מוז אויף זיין שטייגער זיך ריגרפון אויסהיםן. די געשיכטע באװייזט באשײנפערייך, אז קוים מישם זיך אויס דאס בלוט פון די אריער מיט דעם בלוט פון א נידעריקן פאלק, הערט אין דעם פאל דאס אדישע פאלק אויף צו זײן א קולמור־טרע- געריש. צפון־אמעריקע, װו די באפעלקערונג באשטייט על פי רוב פון געימאנישע עלעמענטן, װעלכע האבן זיך זייער קנאפ צונויפגעמישט מיט די פארביקע פעלקער, שטײם אויף א פי־ העכערער קולטוי־מדרגה, אײדער צענטראל־ און דרום־אמעריקע, װו די באפעלקערונג באשסײט צומערםט פין ראמאנישע איינװאנ־ דערער, װעלכע האבן זיך זײעד פול צונויפגיעמישט מיט דעס בלוט פון די דארטיקע תושבים. יעדער ראיסע־קרײצונג גיט דעריבער פאלגנדיקע רעזולטאטן: א> א ניװא־ירידה פון דער העכערער ראסע. ב> א קערפערלעכן אץ גייםטיקן צוריקנאנג, ממינא אן אנ־ הויב פץ א, אםשר פאמעליכער, אבער דערםאר זיכער פראגרעסי־ רנדיקער קראנקהײט (וזז11)ו1ס*ו5).' לאזן זיך אבער מיט דעם דאזיקן װעג, װאלט עס געהײםן זינדיק װידערשפעניקן א קעגן דעם רצון פון בורא... דאס קען חלילה, דעם מענטשן אומברענגען... ״דא, זאגט היטלער, װעט מסתמא קומען דער עכט יודנהאפט־פרעכער זיוי אויך נארישער פארוװרף פון מאדערנעם פאציפיסט: ״דער מעגטש איז סאקע גובר די נאטור!'. דאס איז אבער א יידישער אומזין, װאם מיל־ יאנען אריער פלאפלעין עס מעכאניש נאך. קעגן דער נאיטור איי אוממעגליך זיך צו בונטעװען. אלע נרויםע קולטורן פון עבר זע־ נען אונטערגעגאנגען נאר דערםאר, װײל זײ האבן זיך געלאזט פארגיפטן פון פרעמד בלוט. אלץ, װאם מיר באנעגענען היינט אין דער מענטשלעכער קולטור אויף די געביטן פון קונסט, װ םנשאפט און טעכניק, איי ב. א ביםל פעלרזער-פםיכאלאגיע דער איבער נאכט געקיוינמער ״פירער• איז אין זײנע ״טעארעטישע׳ באמראכטונגען פול מיט חוצפה. ער רעדט װעגן אלץ און א־עמען מיט פארשײטער זעלבסטזיכערקײט. אומעטים, אויף יעדן געביט, װיל ער דורכויס אנגײן אלס מומחה. מיט א לײכמער האנט ״װארפט׳ ער אדורך כלערלײ סאציאדאגישע פעל־ קער־פסיכאלאנישע, קולטור־פילאואפישע און עםטעטישע פראב- לעמען... װען מען כאפט אויבנאויפיק די קעפלעך פון די באזונ־ דעוע קאפיטלעך, ױי א שטײגער: ״װעלטאנשוױנג אץ פארטײ׳ ״מלוכה׳, פאלק און ראםע׳, ״פע־זענלעכקייט יאון פעלקישער מלוכה־ געדאנק׳, ״װעלטאנשויונג און ארגאניזאציע״, ״מזרח־אריענטאציע אדער מזרח־פאליטיק״ א. א. װ. - שאפט זיך דער אײנדרוק, אז אן ערנםטער פאישער האט זיך עס אפגעזונדערט פון דעם מארק־ געטומל, זיך פארקליבן ערגעץ אין זיין קאבינעט־אבםערװאטאריע, פונװאנען ער באמיט זיך מיט א װאך א־יג אביעקטיװ נאכצופאלגן דעם גאנג פון די געשעענישן. קיים באקיענט מען זיך אבער נענטער מיט דעם אינהאלט פין די פײן-באטיטלטע קאפיטלעך, פלאצט גיך די אילוזיע, מען דערזעט באלד דאס אויפגעריםענע םויל פין א צעיאכמערטן העצער, װאס דע־־מאנט יאן דער אײביקער שנאה פון דעם עם-הארץ צום תלמיד-חכם. אלץי פארשרײען און דערמיט, אגב, פארדעקן די אײגענע נאקעטקײט. דעליקאטע ענינים, װאס פאדערן אן אײדעלן צוגאנג, סובטעלע באהאנדלונג און אינטעלעקטועלן אויסדויער, װערן דא ״אויפגעקלערט׳ אויף א מאניאקישן שטייגער, מיט א ציניש־בלוטדורשטיקן אויסבליק. היטלערס אפענע אומפארשעמטקײט דערמאנט אפטמאל אן דעם קלאסישן ציניקער נ י ק א ל א מ א קי א װ ע ל י, מיט דעם אונטערשיד, װאס מאקיאװעלי איזיגעװען גײםטרייך. רער דורכ- געטריבענער מאקיאװעלי װאקלט ױך אין זײן ״פרינץ׳ מיט דער דעה: צי א הערשער, בכדי צו פארשקלאפן די מאסן אין גע־ הארכזאםקייט, דארף נושא-חן זײן ביים עולם מיט ליבע און דערבארעמדיקײט, אדער גאר אפשרעקן מיט מורא?... נאך א לאנגער שקלא וטריא קומט ער צום אדיספיר, אז דער אײנצ־קער װעג, װאס פירט צו מאכט איז - די מורא. קוים װיל מען די מאסן געױינען דורך ליבע, װערט דער הערשע- אפהענגיק פון זיי, עס ױענדט זיך פשוט אן זײער גוטן אדער שלעכטן װילן צו ליבן אדער צו האסן דעם הערשעי־. בכדי אבעי ארויסצורופן ביי די מאסן װאם מע־ פחד, װענדט זיך עס שוין אויסשליסלעך אן דעם הערשעיר אלײן. װאס־מער אכזריות און רציחות, אלץ־ מער שרעק און מו־א יאגט מען אן, ממילא קומט שו־ן די שטומע געהאיכזאמקײט. די פאליטיק פון יגוקס און לײב האבן אויפסנײ אויפגעלעבט... היטלערס לאגע איז אבער אן אײסטערלישע. ער האט קודם כל זיך אליין צי זיך גיפא פארשקלאפט. דעי ״םענסיבלער׳ שיקעלגרובער (היטלערס פאקטישער פאסיליען־נאכזעןו האט זיך דערשראקן םאר דעם ״אינטעליגיבלן׳ היטלער... עי איז במשך פון צען יאר כםדר געשטיגן איבער דעם לייטער פון םאכט און איז סארשכורט געװארן פון דערפאלג. זײן קאריערע איז לכתחילה געױען אויסגערעכנט אויף א װיייטער מעטא און דע- ריבער האט ער אפעלירט צו די םאסע גי־עבםטע שנאה־א־נם־ טינקטן. די אומאויסהערלעכע נצחונות זענען פאר אים אלײן גע- קומען אומגעריכטערהייס, און דאס איז דער שװערפונקט פון דעם רעטעניש, הלמאי ער האט יואם א מאל האסטיקער אנגעהויבן שפאנען *זסומתז״תסוזג־ג(. דעיר איניטעליגיבלער היטלעריהאט אנ־ נעהויבן װעקן שרעק און שוידער בײ דעם סענסיבלן היטלער, װעלכער האט טאקע אין קנעכטשאפם אננעהויבן ציטערן פאר אים. ער האט אזוי ארום פארלוירן דעם באין אונטער די פיס און גענומען ציען א שםריק ארום דעם אײגענעם האלז. בכדי אין זיך צו פארטויבן די שרעק, האט ער אויף א דאן־קישאטישן אוםן גענומען זיך אויםםאלן וױנט־מיילן־בילדער פון לויערנדיקער