Literarishe bleter · 1933-06-09 · 23 (9.6.1933) · p. Seite 375

זײ 375 ליסערארישע ביעטער נומ. 23 (474) בלויז ליטעראטור. דער אמתער בויער און הערשער פארטראגט נישםקײן ליטעראטור. -•ו6י1ס״8.. *חו6>1 *161>1״1> חס&וסקכא״) י."ו1סוג וחט "•ו*(11*ז>1ס5 די פרייםישע אינטטינקטן האבן זיך אדורכגעשיאגן זנו אן אײגענער ,דאזײנכםארם׳ און אין דעם זעען זיי זייער גליק. דער מארקסיזם איז אן אבסטראקטע אידעאלאגיע, װאס פארלײקנט די פרײםישע װירקלעכקײט און ברענגט' מיט זיך אומגליק. >דוג1י1 )נ*>1ו1ס11>1זו׳)\ *חו* .)*)!סז*״ תס)*•)*)).) *ח|£ .•וס)יז*)ו-1 — )15 .")<1זו)5 ז*1>ס )}*!ג דאם לעבן איז דאס ערשטע און דאס לעצטע; דאס לעבן לאזט זיך נישט ארײננעמען אין קײן קלעם םון א שכלדיקן פראג״ ראם אדער כיסטעם. םאביאליזם אדרבא, אבער רײן-פרײסישער. דער װירקלעכער ״אינסםינקטױוער׳ סאביאליזם איז אן אויסדרוק פון אלט־פרייסישן װעזן. שפענגלער דערקלערט עס אפן: ז)׳*■,. 135> ז*<11) ))ח1>מז*(\ ז*1> )ו1ס*זי1 *11> חס זו1*חז 1ו1ס1ח ח*נ1סי81 ."ח*(!*-! אט אזוי װערט געםירט דער מערקװירדיקער ויבוח, בעת װעלכן אפילו אזא שפענגלער פארלירט אפטמאל דאם גלײכגע־ װיכט און רעדט מער מיטן ״איגםטינקט׳,' איידער לויט דעם שכל הישר... פינקט ווי שפענגלער דערשײנט אין זײן ״אונטערגאנג פון מערב־לאנד׳ אלס מוטלאזער צוױיםלער, װאם האט מיטן אל־ געמײנעם פעסימיזם געװאלט די דײטשן אויסלײזן פון זײער עלנט. אזוי איז ער דא דער איבערגעטריבענער מאמין אין דער מבלומרשט אינסטינקטיװער שעפערישקײט פון פרייסנטום. דער באגאבטער היסטאריאזאף וױיסט אפשר נישט, אז דערמיט שניידט ער א צוריק-װעגיצו״ביארבאריי. דער װירטשאםטלעכער צוזאמענברוך און שטימע אומבא־ האלפנקײט פון די אומגליקלעכע פאלקס־שיכטן האבן ארויסגערוקט א רײ מאניאקן און שארלאטאנען, וועלכע קרוינען זיך אלײן אלס געזאלבמע ״פירער׳ און דערלײזער. די דןןזיקע משיחי־שקר פאר- טרײבן יעדן שײן םון שכל און אפעלירן בלויז צו די נידעריקע אינסטינקטן, זײ נוצן אויס דעם אנגעזאמעלטן אינטעלעקטועלן באגאזש פון אנדערע בכדי אים צו װולגאריזירן, אויף אן עם- הארצישן שטײנער ביז חלשות. װעט, הײסט עס, געלונגען צו פארטרייבן פון דײטשלאנד דעם יידישן ״צעשטערעוישן אינטע- לעקטואליזם׳, װעין צוריק אויפלעבן די פרייסישע אינסטינקטן, װעלכע װעלן ברעננען פוײר און גליק. אין דער דאזיקער אט־ מאםפער איז געבוירן געװארן דאם קריפל-בוך פון אדאלף היטלער ״מײן קאמף׳, װעלכעס איז פולימיט רשעות, טעמפקײט, שגעון און גראבױנגערײ. עס װאלט, ליטעראריש גענומען, אװדאי נישט כדאי געװען קײן אײן רגע זיך צו באשעפםיקן מיטן דאזיקן גײסטיקן פארזעענישן (דער מחבר האט אלע קלינישע םימפטאמען פון א םוריאטו, װען מיר זאלן נישט װיסן, אז אונטער אים שמײען מיליאניקע צעוײצטעי מאסן, בײ װעלכע ם׳האלט אין אײן װעקן די ״רײן־פרייסישע׳ אינסטינקטן. מיר װעלן דעריבער אין צװײטן ארטיקל אדורכפירן א אנאליז פון דאזיקן ״בוך׳. •. אכאטאשוס נ•• וועדק א טאג אין רעגנסבורג אװ אליהו בחור פראכט־אויםגאבע - געבונדן באקומען א קלײנע צאל עקזעמפלארן םרײז 50 ד מיס אז-רעם: 24,7 3)51׳)\סכ1ץ2ת0 ,3׳*י523־ז3^ ")81616 .1-11״ *אר נערם — ק. א• 6.39 61צ(13״1 .א אונזער איצטיהער אדרעם: 7 24 510א1ו0(1ץ2־|6 529¥/9־31/*\ ,'*־61)816 .*1.1, טעלעפאן 49=89=2 דעריבער פון דער נאטור אויס םרײ, ליבעראל און אינדיװידועל. אנדערש איז עם מיט די פרײםן. אן נאטיר/עכע גרענעצן, האבן זײ מיט אײגענע פחות ארגאניזירט א מלוכה. בײ זײ איז קודם־ נל פארפליכטענד דער קאלעקטיװ, ארגאניזאציע און דיסציפלין. אין דער געשיכטע ראנגלען זיך דעריבער צװײ ״גײםטער': דער .״יקינגער־גײסם׳ מיט דעם ״ארדענם־גײסם׳. שפענגלער האלט אבער, אז דעם ענגלענדערס םרײהײט איז נאר אן אויסערלעכע, דאקעגן - דעם פרײםנס פרײהײט איז א אינערלעכע, א פרײהײט אין דער געהארכזאםק״ט <136)ח*11>*<1ס 85זז*<ו;|). די ענגלענדער ראבן תמיד געזוכט לײכטע פארדינםטלעך און באקװעמע באשעפ־ טייקונגען. די ארבײט האט בײם ענגלענדער נאר א רעלאטיװן ויערם, ד. ה. זי איז אזוי לאנג א פאזיטיװער םאקטאר, פל זמן :י גיט דערםאלנ, רױח און רײכטור.' בײ די פרײסן איז אבער פאראן פאר זיך גופא א קונט פאר ארבעט■ די ארבעט ארגאני־ זירט די געמײנשאפט. די ענגלענדער אונטערשײדן רײכע פון איעמע, זײ רעכנען זיך נאר מיט דעם פאזיטױון אויסגאנג פון דער ארפעט. די פרײסן וױדער שעצן דערהויפט די נרוים פון דער אנשכרענגונג, אוסאפהענגיק פון איר רעזולטאט. עם קומט דעריבער אויס, אז פוייסנטום איז לויט דער אינוױיניקסטער טבע סאציאליסטיש, דאקעגן דאס ענגלאנדטום איז לוימ דעם תוך ק ר ע מ ע ר י ש. דער פרײסישער םאציאליזם - האלט שפענגלער - איז נישט קײן אינטעלעקטועלע קאנצעפציע, נאר א לעבנס־װערק, אויסגעטראגן פון ״גערמאנישע׳ אינסטינקטן. װאס איז אבער מימ דעם מארקסיסטישן סאציאליזםז מארקסנם מענטאליטעט איז טאקע א ריין־ענגלישע. עפענגלער זאגט, אז דאס ניינצנטע יארהונדען ט איז געװען א דור פון נאטור־ װיםנשאםט, דאס צװאנציקםטע יארהונדערט איז אבער אן עפאכע פון פ ס י כ'א ל א ג י ע. מארקס איז א גוטער מאטעריאליסט, אבער א שלעכטער'פםייכאלאג. םארקס רעדם װעגן קלאסן, דאס פרייסנטום רעדט װעגן שטאנדן. די ענגלישע מענטאליטעט (גאנץ וױקינגערמעכיק...) אוגטערשײדט רויבער און בארויבטע, אויסנו־ צער און אויסנענוצטע. מארקס םירט אויך ארײן די דיפערענצי־ רונג פון עקספלואטאטארן און עקספלואטירטע. םארקם האט אנטדעקט א נײע מיטאלאגיע: סאציאליזם (דאס גוטע> און קאפיטאליזם (דאם שלעכטעו; פראלעטאריאט <מלאך> און בורזשו״ אזיע (שטןו. אויך מארקם װייזט נישט ארוים קיין קולט פאר דער ארבעט, זי איז בײ אים נאר א טרויעריקע נויטװענדיקײט. נא־ טירליך האט דא אויך עפעם צו זאגן זיין יידיסע אפשטאמונג. ײדן האנן'בכלל נישט קיין זין פאיר ארבעט. די תורה האלט דאך נישט די ארבעט פאר קײן ברכה נאר פאר א קללה. אדמען איז דאך געװען װויל און גוט אין גן־עדן. ער איז ארומגעגאנגען לײדיק, פוסט און פאסט, געגעםן פירות און זיך לגםרי נישט בא״ קלאגט אויף זיין ארבעטסלאזיקײט... ערשט שפעטער, װען ער האט אנגעהויבן צו ״םילאזאפירן׳, איז ער באשטראפט געװארן מיט דער הארבםטער שטראף... מיט ארבעמ ״בזעת אפ־ך תאכל לחם׳ די הײליקײט פון א יום-טוב קען בײ ײדן בראפאנירט װערן דירך ארבעט, שבת איז מען מחלל מיט א װעליכער עם ־איז מלאכה. םארקס האנדלט מיט ארבעט פונקט װי די בורזשואזיע האנדלט םיט קאפיטאל, ער װיל די דיקטאטור פון דעם קאפיטאל פארװאנדלען אין א דיקטאטור פון ארבעט. ער זאגט צום ארבע־ טער: ארבעט װאם װינציקער און םארדין װאם מער! ער בא־ װאםנט אים מיטישטרייק, אבער, זאגט שפענגלער, דער שטרײק אייז דער םאמער אומםאציאליסטישעיר סימן םון דעם מארקםיזם; דאס איז גיכער הענדלער-פילאזאפיע. אויב די ארבעט איז א ספל און דער פארדינסט איז אןי עיקר, פארשװינדט שוין מסילא די הײליקײט פון דער מלוכה. דער נאציאנאלער םאלידאריזם שטיצט זיך אויף דער מלוכה, אבער גישט דיער מארקסיזם. אין װאס באשטײט מארקיסנס חטא? ״ער האט זיך באמיט די טאטזאך אױפצוהויבן צו דעם ראנג םון אן אידעע״. ער האט אזוי צו זאגן, נישט דערשנאפט דעם אינסטינקטן־קעגנזאץ פון ידי בײדע ראסן, נאר פשוט ארויםגעפירט דעם מאטעריעלן קעגנזאץ סון צװײ שיכטן. עם איז בײ אים םאראן בלויז אינטעלעקטועלע קאנצעפציע, אין דער צײט, װאם דער פרײסישער סאציאליזם איז זיך סומך אויף בלוט און דערציױנג. )<1ס1ח ,ז״).ז*)1-1י זסח )15 £5.. 6חסי1*21ז£!זח״ )״ופ אויב שוין יא די שטום םון בלוט, רעדט סון מארקסן ארוים זײן ײדישער איינסמינקט פון ארבעטס־םאר־ אכטונג... מארקסיזם קאן נישט בויען קײן געזעלשאםט, דאס איז