Literarishe bleter · 1933-06-09 · 23 (9.6.1933) · p. Seite 372

ליכער*רישע בלזנמער נים. 23 (474) ײם 372 םארט א םירל, זאמד דער װעג איז, און די זון אין היםל שסײס. אץ װער עס קומט פון שװאםען קלויבן, םראגט אץ שירץ די םרײד, װײסע װאלקנדלעך אץ הימל, גרינע װאםערן בײ דר׳ערד - אײנעס לויסט די.ס גליק אנטקעגן — אײנעם טרויער איז באשעדס שװיםען װאלקנדלעך און שװימען, שװימט מײן םרױער םיט זיי םיט_ גרינע בלעטער, קאשטנבײמער — װײם די בליטן - אפגעשיט... איצטער הײבט זיך אן דער אנהויב און דער טרויער םון דעם ליד, אויף א בארג נישם װײט פון דאנען האס געװוינט אן אלטער ײד גרוי די בארד און װײם די ברעמען אץ דאס פנים הארט אץ געל, נאר אן אורח אויפצונעמען — פלעגט ער אפװארטן בײם שװעל טעכטער, זין, װי די ישוב׳לייט, האם דער ײד געהאס נישט פיר, חוץ הינער אויף דער לאנקע גײן אץ דאם הײזל אץ דער שטיל, איז אויך בײם ײד א שטאל געװען, אץ א קעלבל בײ א קי- נאר, הירשן-טריט אויף זאמד צו זען, קען מען יעדן אין דער םרי- די זון א מאל א פויגל גריננ — אויםגיין םלעגט אין מארגנס העל, א מאל א פויערטע פון דארף - אײגגענורעם אץ א פעל. םלעגט אזעלכע טעג נאר זײן — םײכט און םיט װאסערן די ערד, פלעגט די שטילקײט פון א שםײן הארכן — אין זיך אלײן םארקלערט... װאכן אין די יארן גײען - און די עלטער גײט זײ םיט - פלוצים פארט פון װעג א סירל, און אץ םירל םארט א ייד. גײט דער ײד אראפ פון םירל, גיט אפ שלום, װאשס די הענס, נאר, װי פײער פון די בײמער, װערט דאס הויז פון ליכם םארבלענדט.. בלענדט א שײן, אץ דער אורח שטײם, שטײט אץ קוקט זיך אום אץ הויז, און פערל, גאלד און דימענטן ציט ער פון א זאק ארוים... די פערל, װי םון קינינס קרוין, לײגט ער אויף א פראססן טיש■ און װעלכע ם׳איז נישס לויטער רײן, גוט ער מיט דער האנט א װיש־ בלייבן שטיין די טעכטער שטום, אץ װילן, װי עס פירט זיך — גץ װארפן אויפן אוצר-גליק, פון רעכםן םיס, דעם ליגקן שיך... זעס דער אורח, ס׳איז א שפיל — אץ יעדן שפיל דער טײװל שפילט. גיט ער צו דער זון א װינק — אץ פינצטער װערט דאס הױז םארהילט... שטײט די םינצטערניש אין הוח — און אפשר שםייט זי נאך בח איצט ז פינצטער — און דער אורח פליט — א שטערן אץ דער נאכט םארבליצט - — — אט אז־״לכע מעשות הערן, פלעג איך הערן אן א צאל, הערן און אנטשלאפן װערן, און נאכדערצײלן נאך א מאל... דערשינק 8 נײ בוך: ל.;טד״םטעד איז די שטילע טעג * נראםאן) פריח 4.80 גילדן פאר די לײענער םון די .ליט.-בלעטער׳* 2.90 וץרסן נןןך 50 גרןאן. *ררעם: ן .וח 24 8)|1*0<1{2ז0 ,8״18*ז8^\ י ס*ר געיס: *ץ •וילן •.ק.ן. נים■ 1*2(48? .א אפשר זאל דאס זײן דערפון, װאס מיר, די קינדער, זענען קליין? און װאס איך פץ זײ, דער עלטערער, מוז נאך בארװעם גיין... אץ אפשר זאל דאס זײן דערפץ, װאם די זץ, דאס װאסער קװעלט- און קארשן האבן אויפנעבליט אויף אונזער ארעם פעלד... אפשר זאל דאם זײן דערפון — און פון װאס עס זאל נישט זײן? זענען מיר געוועזן קליין און נאך נישט געקענם פארשטיין. שםײט אזוי די מאםע שטיל, װישם די אױגן, װאשט די טעפ, מיר, די קינדער, בח איר קני - שטײען אויםגעשטעלט װי טרעפ. רעדם מײן םאמע נישט — און װײנם און נאר זי טום װאס אין דער גיך, קוקן מיר פארװײנטע אויך אויף דער מאמ.ם מענער־שיך... און מיםל&בן װי סץואסער שװילט כ׳װײם נישט, װי בײ יעדערן, נאר מיר באזונדערם, איז געפעלן, צו זיצן בײ דעם װאסער שטיל און מיטציילן די װעלן. קוקן װי דאס װאסער לױפם, און םיטלאכן, וױ ם׳װאםער שװילט, ווי זילבער-געלם און קופער-געלט שמעלצט אץ שװילט—אפגעגילט• עפעס ליגט א שפיגל-שײן, און נאר דאס װאםער לויפט אץ לויפט, דאכט זיך מיר, אלץ איז גאלד, און כ׳װאל־ז דערמיט די װעלס געקויפט. װײםע שאף און ז־לבער-גענז און צינן-בעק מיט לאנגע בערד, טײבלעך פון םויבףשלעג - װאלט איך פון מיין האנט גענערט. אהײם געברענגט דאס גאלד אין זעק, וואלט די מאמע זיך געפרייט און זי װאלט צײלן זיך געזעצט — אין שבתדיקן קלייד. אץ םיר■ די קינדער, בײ איר טריט װאלטן מיטגעצײלט מיט איר, ס־זאל נישט װינן קײנער נישט, װאלטן מיר פארמאכט די םיר. שכנים װאלטן זיך נעקלערמ, געקלערט — און נישט געקענט פארשטײן, װאם אונזער הויז פארענדערט איז, און װאם מיר אין שיכלעך גײן. װאם די מאמע אין שבת-קלײד גײט א גאנצע װאך ארום, און דער ט;סע, שטילערהײט, זיצט און לערנט אזוי פרום. נײט נישט מער אץ מארק ארײן האט אויפגעהערט צו האנדלען שוין, און די מאמע י רעדט און לאכט און טיילט אונז פרוכטן גלײך פון בוים... שמײכלען רויט די עפל צו, אץ אויך די בארנעם זענען זים — פלוימען פון די בײמער פאלן — װי די פויסטן םאר די פיס. זיםע ניס, װי אגרעס גרין, אוןיזאפםיק אויבס אין םולע קערב, װער׳עס װיל און װער עס וױל נישט — נעמען קען אומגעשטערט— זיץ איך מיר אזוי און קלער, נאר װי א קינד, װערט ס׳הארץ מיר שװער, ײאס דאס װאסער — װאםער איז — װאםער גאלדיקס און נישס מער.., איצסעו הזיבס זיל אן דעו אנהויב װײט דער װאלד, און אויף זײן ברוםט פארשפילעט הענגט א בראש - די םיל. װינסן דורך די בײמער גײען אויף די םעלדער — נאקעט קיל.