Literarishe bleter · 1933-05-02 · 22 (2.5.1933) · p. Seite 356

ליטערארישע בלעטער נים. 22 (473) זײש 356 פרץ דירשנײן / נין־יאדק מ ע ר י יי ט ש י ם ש אונערקעם. םען הןןס .געװאשן״ די הענט ןןערײבנדיק זײ ן גראז און פ-רםראכטערהײם געששארקט דאס האוץ. א הןןז איז םוך' ערנעץ אינערגעבן נעלאםן, האט אוםגעריכם אונז נאםערקם זיב.דיק הינטערן פלוים —^איז ער א זזײלע ן •ריטשםנלגסער געבליבן שטײן אנסקעגן אונז גןןר נןןנם׳ געשןקלם םיט אן אוי- ער און פלוצליננ פארקירעװעם אהין כון װאנען ער איז ועקוטען. די םאםע הןןם א לאך געסזןן: — סאר אלץ און םאר אלעםען הזןש עס םורא; נעקענס געװען עוקופען, װןןלם פען אים געגעבן א שםיקל ברויט. װען די םאםע איז סון בובײם אביסל געשםארקם נעװןןרן׳ איז זי געװארן בארעדעװדיק. זי הןןט םיר דערבײלם, װי שװער ם׳איז איר געװען בו נטן איר ערששן פאן. .װןןס הןןט םען גע• קענט טןןן און םיכן, אויב קינדער זענען געקוםען אין *װעקגע־ נאננעןן אין א קורבער עײס זענען םיר קינדער געקוםען און אלע אװעקגעקוםזן׳... זי װאלט נאך װעין אםאל זײן אץ םעז־ שעריפש׳ װו איר ערשסער פאן לעבם. זי װןלט נןןך אפילי װעלן זײן אין סעמיאםיסש, װו אײע א שװעפסער לעבם זי הןןס פיר אױך דערבײלס פון ס,.פנס זון יעקבפרדכ/ אין װעםען איך בין אזוי שםארק געראסן און װןןם איז פאר שרעק געשסןןרבן. — גום, מײן קינד׳ װןןם דו װעסם איבסער ז ײ ן םיסן זײדן. װעסט נידם זײן דורכוים אײף דער סרעפד. ער װעם דיך ליב הזןבן; איך ו ו ײ ס׳ ער ױעם דיך ליב האבן• בײ אורםשען אין שטוב איז םען לאנג נישט נעזעםן. אור־ טשע איז אין שטוב נישם געװען. אורפשיכע אלײן, א שװערע, מילכיקע ײדעגע אין א טאכםער אין איר גערןןםן — זײ הןןבן אונז םיט אן אוי און מיט אן אײ-אײ אײ־אײ באװונדערט אונזער צוסוסנײן. — אזש קײן םעלײטשיפש צופום.. אז םען הןןט נחת םון קינדער, אײ־אײ אײיאײ — קען םען שוץ אויף סליגל אויך פליען, א״־אײ־אײ.. דארפישע הינט האבן אונז ארויסגעבאגלײט װײם הינפערן דארף. פאר די הינס זןנען די בװײ בןןרװעםע װאנדערער נעװען א בײז-װונדער. די הינם האבן פיך אויפגעכונסערס. און װי אין די נוטע בײפן׳ האב איך זיי באװיזן דעם װעג בודיק אין דןןרף ארײן. ס׳האט נעהייסן א העלפט װעג ןןפגעשניסן• סון איבטער ןןן איז שוין געװען דער ברײטער. זאםדיקער גןןשםשיניץ. דןךאוך דאוטן - םאסנןןװע בויםער — א חידוש סאר אונז בײדן. קײן אײן םאסנע ״איז גישם געװען אין אונזער געגנט ארום םיל. — װי די סאסנעס שפעקןו פונקט װי אין סעל״סשיסש. װעםס זעען, פ י י ן ק י נ ד, װןןם פאר א װאלד םעלײסשיסש הןןס. לעבן סאםע שטעטל איז דער װאלד. איך םאוהןןף׳ םײן קינד, דו וועסס גיין אץ װאלד ארײן, פונקס װי איך הןןב ליב ד$ס געהןט בו םון. םיםן זאםדיקן חעג איז דער גאננ שװערער געװןןרן. דער םהלך הןןס אויכגעזעען א תײפער. א םרישע פידקײט איז אונז באפאלן און הןןט בײ אונז בײדן די רײד בוגעניםען. דער זאפד איז געװען װארים און ם׳איז נישט געװען אזוי גוט אץ אים בו סרעטן םיט בןןרװעםע םיס, װי איבער די נאסע לןןנקעס. װאם נענסער בו פעלײטשיפש זענען דער םאפעס אוינן אסענער גע• װןןרן. איר אויסזעען, איר פנים איז ײנגער געװןןרן• א גאגבז בארג יןןרן האט זי אפנים םון פלײצע ארןןסגעװןןרםן, װען נענ־ םער קוםענדיק בו איר געבוירנשסעםל. — םיר װעלן באדארסן, פײן קינד׳ הינסערן שםעסל זוק און געםינען אװאסערל, ןפבוװאשן די םיס. םעסבאדארפן ןןנטאן שיך און זןןקן. אזא װאסערל הןןבן םיר טאקע געסוגען; די םאםע הןןס עס נןך געדענקט פון אירע קינדערשע יןןרן. הןןט םען די סים גע־ װאשן; דאם פנים געװאשן — די בײנער אויםגעגלײכם. די פאמע הןןס םיר איבערגעענטםערט איר אויסרעגונג. איך הןןב םיסאםןןל דערשפירט, אז םיר איז הײס• םען הןןט אנגעםןןן שיך־אץ־זןןקן׳ גרײם װײסער בו גיץ — הןןם די םןןסע נעזאגס: צופום קײן <סוף> די מאםע הזט םיך איגפער װי צום עדשטן מןןל בא־ טיאכש; האט םיטן הסנט אפגעװישט דעם שװײם סון מײן שטערן; ,.־אפגעגוםען דאש היטל און געגלעט די ה% אױף פײן קאפ. אין א ײיע ארום האס זי געזאגש: — אױדאי׳ םײן קינד׳ װןןלם םען געקענט געװעזש סןןרן םיט א םור. װאלש גריננער געװען, װען םען פןןרט םים א סור. נאר איך םארהאף, אז פיר װעלן נןןך הײנט ןןנקיםען קײן פע־ לײטשיםש. זעשט, פרצל, װי קליץ עם זעט אוים איגזער םיל םון ד״רװײפנס? איך האב אויף דעם נישט געהאט װאם צו ענטםעדן. םיר איז גוט געװען דער נאנג בופוס; כאטש דער םאפען, װי איך זע׳ איז דןןם שיוער. איך האב נישש באנופען דער םאסעס אויםרענונג. זי האס חײטער גערעדס: — אזוי זיבס מען, םײן ק נד, אויף אן ןןיט װי א װןןרעם אין כרײן. קיין צײט נישט געװען אפילו געװױער װערן אין םע־ ׳ײסשיסש. שוין באלד אםשר םער װי בען יןןר זינס איך בין דארטן געװען. זע םײן קינד׳ סגרא בוײסע װעלט עס ליגט דןן םאר אונז; נאר ק־ין סוף נישסא צו דער װײטקײס. אזויפיל שוין אפגעגאנגען א ן צום ברעג םון 'היםל איז א־ץ די אײגענע װײם־ קײט. עפעס א פידקײם איז פיר באפאלן... איצ.ער קען םען שוין גײן. א ,־אזע םארב איז ןונגעשםאנען אין אירע באקן; א ראזע פארב, ארוםגערינגלט םיט אן אויסגעלאשענער בלאסקײט און אפ־ געגערםקײט. פען אױ אויפגעשטאנען און װײטער געגאנגען; אויסגעמיטן לאפינגקיס פיל- װןןם איז געשסאגען או ף אונזער פײך; ברא־ ד<שענדיק ביז איבע־ די קני, איבערגעשניטן א גאנץ טיםן גראבן, >.ס איז געװען אנגעפילט מים א רײפלעכער זוכפיקײט. װו־נישם• װי האש םען איבערנעשראקן א םויגל, װאם איז געזעסן באהאלטן צװישן די גרודעס. דער םויגל האט געכ״אטשט פים די סליגל, א־ועק און םארשװונדן אין רויקו סריםארנן. — םיך האט עש אויך׳ מ־ין קינד, אין דער ױגנט געריםן אי דער װײטעי־״װעלט ארײן. האט םען קײן פליגל; היניעם םען $פ דאס ביםל יארן. אװדאי האש עה געקענט זײן אנדערש. זע איך א1,"װ• םיר איז באשערט צו זען, װי א קינד םײנס קריכט א־ויס .*ון דער בלאטע אין דער סרײעי װעלס ארײן. איך םאיהאף, דיר װ<ס זײן גוט אויף דער םרעפד. פען איז ארויסנעקוםען צו א הארטן ספונ; א שטארק ןןס ג גריזשעטער. ס׳האם געעסאכן אין די בארװעםע טריט. אן אום־ באקאנגע געגנט פיט אזעלכע האיסע טװקענע און שטעכיקע <ראזן. עורות גענדז האבן אינדנרחײט גנבײכנט װײסע שורות אויםן כפונ. םיט גענזעגע פעדערן האט דןןם לײכטע. קילע סזרח־ װי.סעלע געשפילט. דער סםוג איז לעננאויס איבערגעבאמט מיס א שיטערן פלויט םון דרײ זשערדעס; אנטקענן םערב זענען גע־ װען ןןפנעצײכנט געל׳ברוינע שטרויענע דעכער. געװען נאך א פזן־ װיארםט צום דארף פראהאבי, האט די םאםע םארנעשלאנן ש זאל װידעי־ אביםל זיצ• הינטערן פלויס. בדי ט׳זאל נישט בא• ד״רפן צו לאנג זיבך בײ אורכשע פראהזביער. — אין אמתן װאלס איך נישס געװאלט םארגײן אינערגעבן. נאר צו אורטשען װעט םען מוק ארײן אויף א װײלע. אירגשע פרןןהאגיער האט געהערס צו ליפעם מקורבים. כוטש פיר זענען קײנפאל נישט געװען באנאים׳ אבער אורטשע א יאדערדיקער ישיבניקל מיט א ברײטער׳ געלער בןןרד, װען ער איז געגאנגען קײן ק־עשכשעל — איז ער גענאנגען םיט די ביאטעס א באיװעסער, װי פיר טוען עס איבשער. קוםענדיק בו ־ייעם פיל, האט ער, װי דער שטײגער׳ געװאשן די םים אין אונ• זעי־ טײך, אנגעטאן די שטיװל, ארײן צו אונז אין שסוב און גע■ ז גט גיכםוןרגן. אװדאי הןןס םען איצטער נישט געפןןרט אויס־ סײדן זײי שםוג נאױ איבערבײסן בײ אים הןט די פאמע נישם נעװאלס• איז םען װידער געבליבן זיבן הינטערן פלויט. די פאפע ייןןש אױיסגענופען פון איר יעקל ראזעװען ברוים םיט זויערע