Literarishe bleter · 1933-05-26 · 21 (26.5.1933) · p. Seite 335

זײט 335 ליטערארישע בלעטער נומ. 21 (472) אק ס*ג אק זוניקםםן — נעדענק איך *ון דעם תהום, דןום דארס געדורדיק אויף טיין קוםען *סילו אין דער זוניקםסעד, אין צדעלסאזייגעדיקעד שסה. און זאג, צי איז נישס א שסילעד סרידלעבער שגעון םיס זיך אריין צו שסועםן א שעה און צד״• און דדיי... איר הײם איז א מןןל פון לײדן פאר איר. איר אײגענע דיײם, איר בעט — איז װי א תפיסה, װו זי איז פארשלאסן מיט איר אינעוזײניקסטער װעלט אויף לײדן, אויף פלאגן, אײף געװיסנ• ביסן. אויך אויף איר אײגן ״װײסן בעטל גליט זי אין טריקעניש*. זי קלאגט זיך: און כאסש קיינעד אין שסוב איז נישםא, איז טײן ססוב אװי סיר םים גערויש, אזן םאסש טידן און סענססס־ סאדםאבס, איז עם אסן דודכוים און דזרכוים. װײל איז מען דען זיכער מיט רו און מיט גליק, װען אינמיטן נאכט, װען .די לבנה וױ אײביק שיסט אויף זילבערנ•• װעםלעס דאס הארץ״, קאן מען קומען צו דער טיר און ברענע גען ״דראונג, אומזץ און םארדאכם*, און פלוצים קען מען דער זען ,שװערד, און קנעפ און בלײ״... װי די אומגליקלעכע שיף ,טשאקא״, װעלכע װערט גע׳ טריבן פון גאר דער װעלט איבער די בדײטע, אומענדלעכע אקעאנען־װאםערן, אזוי אויך שװימט איצט ארום דאס לעבן אונזערם אן ציל און אן זין, און עס יאנן זיך נאך דעם ,רי פיסקעס פץ הארםאטן״... דאס בוך לידער ,דזשיקע גאס״ איז אנגעסולט מיט צער און זארגן פון דער איצטיקעד קדאנקער צײט. ,איך שרײב נישט קײן ליד - זאגט קאדיע מאלאדאװםקי אין איר פראכטםול ליד ,מארש״ — איך פרוװ צו געםונען א װארט פון מײן בלוט. װאס װײנט אין מײן גוף״... עס זענען נישט געזאנגען, די לידער פון ,דזשיקע גאס״, נאר געװײנען פון אונזער צײט. — עדשט דעדשינען: קאדיע 3^ל^ד^11סרוי דזשיקס 4אם ד ד ע ד פרײז 40.ג גילדן םארםינסט״רונג אץ אויםלויכטונג. ביים *וקאסנם דריםלם םיין קאסעליע האלם די סידל אײננעשםילם די םרערן, די נעשרייען — די זנאנדורע. איך — דעם^קאס סארםוליעם בײ די קניען, װי א המם, װאם סרירם אין ז״ן קאנורע — — — עס איז איר םרעםד רעזאנערײ פץ פלאקאטן־דיכטער, זי װײםט נישט םון פראקלאמאציע׳םראזן, װאם דיכטער-דרעשער געברױכן איצט פים אזא פולער האנט אץ פוםט הארץ. םןןציא• לער אומרעכט װערט אויםנעװײטיקט דורך איר גוםא, ער שרײט צו איר םץ גאס, פון שטוב, םץ טאג׳טעגלעכע פאסירונגען, פון כראניק. די סאציאלע אומרעכט קוםט צו איר דורך קאנקרעטע באגעגענישן. אט ,אן אלטיסשקער, װאס קײט זיץ שטיקל ברױט אץ טויער*, ,א זעכציקיעריקע םרױ (שױן זעכציק געװים), מיט דערסרױרענע בארװיםע םיס״, ,א םערד, װאס איז געםאלן אויםן ברוק; די נױם; מײן ברודער, דעם אפגעזאגטן קנעכט, זײן קאפ, װאס גרוים״... אץ אט א גרום פון דער הײס: ,שרײם א שיף, שרײס טיס סײעדן און םיס געװײן.י ■3 .0 .# ראסעװעס אונזער נעבײן. ם׳איז נישם קײן קולות סון קײן זינקענדיקער שיף, ־ װאם כ׳הער: עם סרינקען טענםשן זיך אויף םריקעניש סון עדד, עס יאנן ױך נאך זײ כװאליעס הונגעריקע סענ, אץ כװאליע שליננס אײן, א צװײםע װא־םם ארוים צו האסענונג: ראסעװעם,אונזער גסבין! אס אזוי גײען איר נאך םיס-טריט ײדישע נױם, דחקות אץ סארצװײםלונג. עס הענגט איבער איר הימל װי שװערע כמארעס, װאס אט־אט ברעכן זײ אױס און פלאצן אין דונער און בליצן אץ םארגיםן אץ םארםלײצן די װעלט. פילט זיך בםדר אין אירע לידער די אוםרויקײט פון ערב׳שמורם. זי קען זיך קײן רויק וױנקל נישט געפונען. טרויער, אומרעכט, פאר• װארלאזיקײם םילט זי אםילו אץ דעם רוישיק-פרײלעכן פאריז. זי קלאגט זיך אלײן דעמיף אין א ליד װעגן פאריז: *כ׳בין אוסהי׳לבאר אויף אײביק שױן, אױף אײביק, װאס דארף םען םערז — ,פאריז איז טומעלדיק אץ שטױביק, און װען ס׳צע• װאיען זיך סראםװײען אויף די רעלסן, און ס׳װארטשען אײנס אױף אנדערע אויטאםאבילן, דאכט זיך מיר: דאס װאיען איבער דעכער םארםאגיקע װינטן, און הינם אויף הויפן גוײשע האבן זיך צעבילט״, אץ זי באמערקם גאר אױף די גאסן ,א דאכ• לאזע זעכציקיעריקע, װאם זוכט אױסצובעטלען א נאכסלעגער םאר זיך״. זי, די דיכטערין, װאס ,ס׳װארט דער הונגער שטענ• דיק בײ איר שװעל״, האט םײנט די ,מאנעקענען אין די װי• טרינעס״. װי ,זײערע לעבעדיקע פראסאט פן״,... זי איז שטענדיק אוםצוםרידן מיט זיך, זי איז נישט צו• םרידן פיט זיך און םיט איר דיכטונג. טוט זי א זאג אין א ליד װעגן זיך: ,יויך בץ די נידערסרעכסיקםסע סון די לבנה״זיננער, דער אוםטיםיקעד םענסש סון אונזעד צײס... אץ װען אםילו עס םרילינגט ארום, עקבערן אלץ שװערע מחשבות אץ איר םח. םרעגם זי בײ זיך: אץ זאנ, צי איז דאם נישס א שםילער, סרידלעכער שגעון,