Literarishe bleter · 1933-05-12 · 19 (12.5.1933) · p. Seite 311

וײט 311 ריטערןורישע בלעמער נימ. 19 (470) טעד-וארםײען ■ון ■*רשידענע ריננםינגען *ו קעםםן נעםיינשסטטלעך •*ר * נײער ןןרדענונג. 18. די לאנד-באראטוננ דריקט אוים איר םי*םםן םרויער אויםן טויט םון חכד ה. םינדלין, אײנעם טון די װיכםיקםטע בויער אץ שטיצער םון דער ײק׳ג אין אםעריקע. 19. די דריםע לאנדיבאראטוננ םון דעד ײק*נ דריקם אוים איר שארםסטן םראטעכט קענן רעס םארםרעכן םון דער אלכאטער נעדעכטיק״ט, װעלכע האט םאראורטײלט *ום םויט די אוםשולדיקע םקאטםבארא-בחודים. אלע םיט.לידער און *װײגן װערן אויםגעםא• דערט צו באטײליקן זיך אין די אקציעם *ו קעםםן םאר זײער באםרײונג. די נײע עקזעקוטיװע נאכדעם װי די אלע רעזאלוציעם זענען א ײ נ ש ט י ט י ק אנ• גענוםען נעװאוץ, איז אויםגעװײלט געװארן אן עקזעקוטיװע םון די םאלננדיקע חברים: ב. רװארקין, ם. נע־שאי, ב. זאננװיל, נ. לו*קער, םיטע ליםשיץ, יעקכ לעװץ, ט. טענדעלםבערג, ם. םענטשעל, ם. עלקין, דוד םינםקי, םש. םעלדםאן, י. רובינשםײן אץ םשה שטארק־ טאן. — די עקזעקוטיװע װעט דערװײלן א הויםם־םארװאלםונג םון 40 םיטגלידער. די עקזעקוטיװע איז דערװײלם געװאוץ אײנשטיםיק. די שלום־זיגוננ םץ דער לאנד-באראטונג איז געםירט געװארן אונשננח םארזיץ םון ב. י. ביאלאםטא*קי. שלום־רעדעם זענען גע־ האלטן געװארן םון דור םינםקי, ל. לעהרער, א. גלאוץ־לעיעלעם, ה. נאװאק, װעטען עם איז אויםגעדריקט נעװארן א דאנק םאר ו״ץ דרײ־יאריקער ארבעט אלם נענעראל־םעקרעטאד םון דער ײק*נ, א. אויערבאך, שלםה בערקאװיטש (שיקאנע), נ, םײנערםאן און יעקב לעװין. — די לאנד־באראטוננ םון דער ײדישער קולםור-געזעלשאםם האט ארײננעגעבן א םך ניעם םוט אץ םרישע באנײםטערוננ אלע דעלענאטן אץ ט־טגלידער צו ארבעטן װײטער םאר דער םארשטאר• קונג אץ םארםעםטיקונג םון דער ײדישעד שםראך און קולטור אין אםעריקע אץ אויף דער גאגצער װעלט. 11. די באראטוגג רעקאםענדידט די *װײנן אין די שםעט, אז עם זאלן דארט נענרינדעט װפוץ געזאנגםיםארײנען, װעלכע זאלן העלםן םארשםרײטן דאם ײדישע װארט אץ בעםערע ײדישע םוזיק• 12. עם זאל נעשאםן װערן א לינע םץ אלע חברים םץ רער יק*נ, װעלכע זענען םעטיק אץ די ארבעטעד-םארטײען און ױניאנם, זי זאלן אין זײפרע ארגאניזאציעם אנםירן א קאםף, אז רי קולםור• אדבעט זאל דארט געםירם װעוץ אויף ײדיש. 13. די באראטוננ באגריםט רעם נעשאםענעם טיטל-םעדב ־איאן קאםיםעם םץ דעד ײק*ג אץ דריקט אויס זײן *וםרידנקײט פים דער ארבעט, װאם דער קאםיטפם האט ביז איצט אויםנעטאן. די אלװעלטלעכע ײדישע קולטור־געזעלשאפט 14. די באראטונג באגריםט די םארזוכן, װאם עם װערן איצ• םער נעטאכם אין םוילן, ליטע, לעטלאנד, רוםעניע, ארנענםינע, בראזיל און אנדערע לענדער *ו ארנאניזיק ײדישע קולםוד-נעזעל• שאםטן. דאם גים די האםנוננ צו גלײבן, אז נאר אינגיכן װעט נע• שאםן װעק די םענלעכקײם *ונוים*ורוםן אן אלװעלםלעכן ירישן קונלטור-קאננרעם. קעגן די פארפןןלגונגען אויף די ײדן אין דײטשלאנד 15. די באדאטונג הײםט גיט די *ושטיםזננ םין דער ײק׳נ *י דעד םדאםעםם-באװענוננ קענן די םארםאלגוננען אויף די ײדן אין דײטשלאנד און קענן דעם היםלעריזם בכלל. די צװײגן איבערן לאנד זענען אויםגעםאדערם זיך *ו באטײליקן אין די לאקאלע םרא• שעםט-אקציעם און באװענוננען. 16. די ײק*ג נים צו איר שטיםע *ו דער םאדערוננ, אז די אםער־קאנער רעגירוננ זאל אנערקענען דעם םאװעטן״םארבאנד און םאדערט אויף די םיטגלידער זיך *ו באטײליקן אין דער אקציע. 17. םיר באנריםן די באװעגונג, װאם גײט איצטער אן אץ דעד נאנצער װעלט *ו שאםן א םארײניקםן םראנט םץ אלע ארבי- א?יהו שולם$ן / ניז־יז^דק צו דער געשיכטע פון דעו ײדישער *ובעטער־־באװעגונג אלץ איז אויסנעאדבעט נעװארן טיט דער האנט. װען טען האט אנגע־ הויבן ארײנצוםירן םאשינען אין װײס־רוםלאנד, האבן די ײדישע אר- בעםער נעטאן, װאם זײעדע ברידעד־ארבעםער האבן נעטאן אױ ענגלאנד.י וי וענען ארויםנעטראטן קעגן דער טאשיניזאציע םון דער אינדוםטריע, און געטאן אלץ װאם איז נאר םעגלעך געװען נישט *ן דערלאזן, אז טען זאל אײנםיק םאשינען. עם איז אינטערעםאנם, אז אײנער םון די שטריקן םץ ײדישע ארבעטעד אין װיםרוםלאנד איז נישט נעװען םאר העבערע שכידות אדער םאר קירצערע שטונדן - יאר אן ארייםטריט קעק דער אינםירוננ םון טאשינען. אץ די נינציקער יארן האט זיך די אינדוםטריאיליזאציע אין װײם־רוםלאנד זײער םארשםארקם. אויםלענדישע קאם־טאליםטן האבן אויםגעבויט םאבריקן און ארײננעלײנט א םך געלט אין דער אינ־ דוםטריע. אבער אויף די גרויםע םאבריקן און ואװאדן האבן זיך יעםונען נאנץ װײניק ײדישע ארבעםער. טשערניאװםקי נים א■ זײער םיל םלאץ אט דער םראגע, םאדװאם םען געםינט װינציק ײדישע ארבעםער אויף די םאבריקן. ער םאדיעטיזירט שטארק םיט יעקב לפשטשינסקי, טיט ם. ראםעם אץ - ער םאדםלאנטערם זיך. ם. ראםעם האלט, או די ײדישע ארבעטער זענען נישט אננעקוםען אויף די גרויםע םאבריקן דערםאר, װאם דער ײדישער ארבעטער האם נישט געקאנם קאנקורירן טים דער ביליקעד ארבעט םץ די םויערים, װעלכע זענען געװען געצװונגען *ו םארלאזן דאם דארף אץ זיך באזעצן אץ שטאט. טשערניאװםקי איז םיט אים גישט םםבים - און ער ברעננט םאםן םאטעריאל *ו באװײזן, אז דער ײדישער ארבעםער איז נישם נענאננען אויף דער םאבדיק םשוט דערםאר, װאם די םאשץ האט נאך נישט דערגרײבט אין יפנע דער ײדיעער *רנעסער *ין װ״ם־רוסי*נד נײם **גינען עץ דער ײדיסער *רנעסער-נןװענוננ. סון ע. סעעדני*װסץי. װײס־ריםיסע װיסנסאסט *ק*דעסיע. ײרישער סעקסןר• מיוכה־ סוריןג סון װײם-ריםיןנד. ״דיסער סעקסןר. מינסק, 1932. 166 זײסן אץ ראםן־םארבאנד אינטערעםירט םען זיך זײער שםארק םיט דעד געשיכםע םון דער ײדישער ארבעטער־באװעגוננ. די ױנגע ײדישע היםםאריקער האבן דאדט די געלעננה״ט צו זיצן רויק או( םארשן, און זין זײ.ער, אז װען זיער ארבעט װעט םארענדיקט װערן׳ װעט םען זײער װערק ארויםגעבן• ע. םשערניאװםקי, דער םחבר םונם באהאנדלטן װערק, איז א ױננער םארשער, װאם ארבעם אין דער ײדישער אםטײלונג םון דער װײם־רוםישער װיםנשאםם־אקאדעםיע. אץ זיץ װערק ניט אונז דער םארםאםער א בילד םונם צושטאנר םץ דעם ײדישן ארבעטער אץ לעצםן םערםל םון נײנצענטן יארהונרערט. דער םא־םאםער האם נרינטלעך אויםנעשטודירט אלע םאטעריאלן, װעלכע פען האט נאר נעקענם נעםינען. חוץ די נעדרוקםע װערק, האט ער זיך אויך באנו*ט םים די *ארישע איכיװן, װעלכע זענען איצט אםן םאק םארשער, אץ םים א םך זכרונות, װעלכע געםינען זיך אין םאנוםקריםט. ע. טשערניאװםקי קאן די םארקםיםטישע םעאריע - און ער םרובירט זי אנװענדן װו ם׳איז נאר םענלעך. דאם דוב ידישע ארבעטער אץ װײם־רוםלאנד זענען נעװע1 באשעםטיקם בײ קלײנע באלעבאטים, װעלכע םלעגן אויםארבעם1 זײעדע ארטיקלען םאק םויער אדעד םאר םאנאזינען. א םך ארבע־ טער םלענן אויםארבעטן די םראדוקטן בײ זיך אין דעד הײם. בםעם