Literarishe bleter · 1933-05-05 · 18 (5.5.1933) · p. Seite 294

ליטערארישע ביעטער גומ. 18 (469) זײט 294 און אױםגעװאנדערט — װער וױהין — — — פארבליבן ביםסו אנגעװיזן דאן אויף דיינע שוסטערם ביױז און שניידער, אויף דײנע שמידן, טישלער, קרעמער״ װאס האבן זיך בײ דיר געפרוכפערט און געמערט, — איז דאן געװארן נרױס די קאנקורענץ און ם׳האט געשטייגט די ארעמקײט אין דיינע הייזער... דער איבערפלום פון דײנע קינדער ט׳גענומען עמיגרירן — װו די װעלט האט נאר א טיר- איך דעריאך איבס דעם דלות, די נויט און הונגער אין דײנע געסלעך און גאסן. איך זע : דײן הקדש׳גאס, דײן באד־גאם, דײן מאשין׳געםל א־ן דײנע סאזשעלע׳כאלופעס, װאם טרינקען זיך אין בלאטעס אומדורכגענגלעכע, און אין די קלײנע פענסטערלעך אין אװנטן אין הארבסט און װינטער _ די ביטערנדיקע פײעי־לעך פון שמילקעדיקע לעמפעלעך פון בלעכענע און קאנוסארטיקע, די אויװנס נישט געהייצטע און קופקעס קינדער נאקעטע און בארװעסע, קײנמאל נישט געװאשענע און קײנמאל נישט געבאדענע, נאר אלעמאל פארהונגערמע און אײנגעשרומפענע פון קעלם... אט גײען קרועה׳בלואה פון דער לופעטעם׳פאבריק פארברודיקטע, פארשטויבטע און פארשמאכטע ױנגע קינדערלעך — בילד׳שיינע מײדעלעך, װאס האבן אן א צײט גענומען װעלקן. זײ גײען אפכאפן דעם אטעם אין שאטן פון די אײנציקע דרײ בײמער אנטקעגן הויז פין חײם׳הירש גולאי^ דעם אלטן שגײדער מיטן פנים מיטן בערדיגן פין קארטנדיקן נלך הערץ, דעם אימדערםידלעכן דער צײלער פון גוזמאותדיקע מעשיות פון באראנעסעס און באראנען — — _ מיט תבואות און מיט רוישטאפן, און אלע זיי, די פליטן אץ די לײװעס, זענען דיר געװען א מקור פון חױנר. די װאלד׳סוחריב, די פלאקס׳הענדלער, די תבואה׳ליװעראנטן — זײ אלע זענען פץ דער פדײער דװינע רײך געױארן און פיל פון זײ פון װוילטאג האבן סוף כל סוף פארלאזן דיך — און קײן ריגע אויסגעצױגן... יע, זײ אלע זענען פון דער דװינע רײך געװארן, דו אבער, עצם שטעטל מײן, דו ביםט פארבליבן ארעם און געדריקט... דײן קאנקורענטין, יאקאבשטאט די שײנע, װאס ליגט אויף יענער זייט דיר קעגנאיבער, האט אױסגעכאפט דיר סרוב די לײזונג׳ די מאגער-דחקותדיקע קליינקרעמערישע לײזונג פון די קאדױלניקעס *) און פון די לײװעניקעם דאס האט געשאפן צװישן דיר און יאקאבשטאט א שנאה, װאס האט געבראכט צי שטענדיקע מחלוקת און נארישע, אימגעלומפערטע, אפט בלוטיקע מלחמות צװישן בײדנם ױננט אין משך סון די װינטערפ אױפן אייז פון דװינע... בלויז די אײנװוינער פון פאזע דװינע, די צאלרײכע ענערגישע משפחה באלמינס. די פרײע לײװעניקעס דײנע, נאר זיי האבן געקליגט זיך עפעס צוגצניסען... זיי האבן זיך מיט קײן שום ארבעט נישט געשעמט, צוזאמען מיט קאדוילניקעס געארבעט אויף די פליטן, געצויגן שװער די ליאמקע פון פאראמען, גערודערט לײװעס פול מיט תבואות פון ראסײ קײן ריגע און געצויגן שװער און ביטער די חיונה. אויך זײ אבער זענעו סוף כל סוף געװען געצװונגען צו פארלאזן דעם פאך פון זייער פאטער הונדערטיאריקן, — *) א"י ריפס מען די פליטן-ארבעסער. ל ע א פ ו ק ס אײפגעשרעםן אין װ*רש. ליט.-פארײן לענא מאן אויפנעסראסן אין ליסעראטן-פאו אין װארשע לידא פאטאצקא :ס אן אירע גאסס-אװן אץ רינע *׳נ*׳־©.