Literarishe bleter · 1933-04-28 · 17 (28.4.1933) · p. Seite 279

זײט 279 ליטעסןרישע בלעטער נומ. 7ז (468) פע?יל/ס פדידסז}/ / װ$רשע די אויםשטעלובג םוז דער פאריזעד היבסטלער-גרופע זענען אױםגעהאריטן אץ װיברירן םימ ז־יער טרישק־יט. ט א נ ר ע ד ב ו י ם שאנוט זא:;. װעלבע זענען עניעך צי דע- נאש די צינענצזנדענ־ייט צ׳ דער םא־נאננענהייט איז נישט םון־שטענדלעך אין דע־ צ״ם סזן םאדע־נע דע־נרייביננע;, אין דע־צי א רעא-יזם, װעלכע האש שוין דאננ קאאיטורידם אין שזוילט שוין ה־ינט ק־ן ־אל נישש. םאנדעלביים האט זיך נישט באמיט צו באט־־ען סון די טארעלשערטע טארםען אין איז נישש םישנעריםן נעװא־ן םיט די נ״ע ששראםען. ארע בילדער׳ ש־ די ט־זאזשן׳ ם־ די ששיר־רעבנש, ם־ די טיגלרן זענען ענרעך א־נם צים צװ־שן. אוםעשיש אאער־רט דער קינםטרער טיש דעש ברישן שםיד׳ און ז־ענדיק שײן םאניערירט םיש דעם ארט ל־נן דעם סענזל, טא־נאבלעםיקש ער בםרר ד' צ־בנזנג• די נאנצע קינםש ז־נע איז נעםארן לויש א־ן רעצעםש. די ונ־טע־ — ברושאר און נ־שט אנגענעש אין אייםדדוק. די שטיר־ לעבנם — בעםע־, זאשםיקער א־ן שארב, אבעד צושיל שא־װ־שש. די ם־זאזשן הינקען אינטער אץ םערעבםעקטיד, עש שירן זיך נישט די ע־ששע אץ די צ־־שע ■■לענער. א. פעדזער איז ז־ער א באגאבשעד םעשאר־ולאבטיקעד. ז־ן יניקה שעםש ע־ שין שװארצן אץ שריװניאק;. און אויף דעם נעביט האש ע־ זיך סועצ־אריזירם אין האט דע־נריבט ז״ער גושע ־עזורטאשן. שא־יז האט באר־בע־ש ז־ן םאלענש. דאדט אין דע־ פעש־אםאריע שין קינםש האש ער שארששאנען, װאש היםם שםילי־ טאציע אץ שא־ם. ז־ן אדיגינאלישעט באששיט אץ די שארקםטימרעבע טאטיװן׳ װאם װערן דורך דעש ק־נםטרעד בשד־ קאםםאני־ט. די קאםואזיציע ״ראזשינקעם םיט םאנדלען׳, די םאםע ב־ דעם װיגערע, װו זי זיננט דעם ק־נד א רידעלע, די קאזע, - דאם ארין א־ז א־יםנע• האלטן אץ באװעגונג אץ עקבםרעםיע. ,דע־ רבי אריםלך• פיטן בום אין דער האנש שא־םאנט אבך שװונג. או־ב די נ־וועם זענען א ביםל א־לוםט־אשאריש, האש דער קינםשרע־ אץ די א־נצעלנע שיגורן דע־גר־בש שםארקעד די שא־ם׳ בולשער — ד■ ם״אםשיק אץ דער אויםדדוק. א. םערזערם אוישנעשםעלשע ברעבן זאגן עדור., אז םיר האבן צי טאן טיש א טאלענש—שן ־ננן קינששלע־, װאם װעט אונז נאך נעבן נאד ש־נע זאבן. רי ידישע םאלער־ קאנצענשרירט ז־ך אםםערםפן אין שראנק־ ־יך. ז־ענדיק צעשם־יט אויף דער נאנצער װעלט אין נישש האבנדיק ז־ער א־נענע ה־ם, ציען די ידישע ק-נשפלער ק־ן םאריז, װו עש נעשינען זיך די נרעםשע פישטערם שון דע- םאדערנעד קינשש. רארש קען יעדער באנאבטער קינשטלער דערנ־״בן ניע טענלעב• קיםן אץ ז״ן שאשיננ. עם א־ז נישט אזוי ל־בש ארוישצובאםן זיך אין ואריז, דורבצוברעבן די ,בינעזישע דאנט׳. דעם שראנצײוישן קינשש-קדיםיקער איז נישט אזו• ליבט צו א־םואנירן. דער קינששלע־ םוז בדעננען עועס נ־עם און דאם איז נארנישט אזוי ד־בט. די ״דישע קינשטלער האבן אר״נגעבראבט דעם טאדערנעם קלאסיציזם, דעם דעשארטירנדיקן שלעק׳ װעלכע האט געשאפן די עקםורעםיע, דעם וריםיםיװיזם און שאלקלא־יזם. פ־ט די דאזיקע -בשוננען זענען אשטטאר שארטראטן די קינששלעד, װעלבע קיפען צו אינז שון םאריז און דעו־עזענםיק ז״ערע בילרער אויף אונזערע װארשעװער אױסשטעלוננען. — אםתר קארוס ארטיםאלן אנטשםרעבש אםשםארקםםן דעש װענ שון די שריםיםיװיםשן. די אויששאםוננ םון די ו־זאזש;, ד' ששילילעבנם זענען זיער ר״ך אץ נאיװ נעפאלן. די קינםשלעריז האט זיעד ליב אירע בילרער, אץ װען זי םאלש, צאצקעש זי ויך אץ שטאלצירט בים שארענדיקן דעם עקבואנאט. אץ איר בילדער־קאלעקציע איז נישסא דער בריטע־ שארנעם שץ בויען נרעסערע קאסםאזיציעם אץ שין א גרעםעדן אביעקשן- צוזאםענשסעל. די קינסמלערץ באנוצם זיך םיט א־נצלנע קעננ־ סטאנדן (ם׳רוב אינם סטיל־לעבן), קאפםאנירט אץ שסרעבט א־וים- צובאקוםען די םאלעדישע װאליארן. דאם דעליקאטע אוערירן ט־טן וענזל, דעד שטילער טאן׳ װאם איז ל־בט אץ דין הארסאנידט אנטשםדעבט איר שאשונג. אוערירנדיק פיט רויטע׳ נדינע, װיםע פאדבן, באקוםם זי די דעגראדאציע שץ שארש־דענע םאלערישע װערטן. עם איז א שאד, װאם עס איז נישטא דער בר״טער שםיד׳ װאם װאלט נעקאנט אינטענםיװער אונםערשטר־בן די םא־ם או1 קאנטראםשער אדויםרושן דעם שלעק. אץ דעם בילד פ־ט דעם שירל, איז דעד רויםער טאן זיער אריגינעל םיש דעס טונקל־נרינעם אונטערגרונט שאריניקם < די שװאםען, די נעל־רוישע־גרינע םא־בן׳— פאבד פון די ״ליטערארישע בלעטער״ יארק), קאלדאװסקי (טאראנטא), גרינבערג (טאראנטא), ארטור עסעלין (מילװאקי), ד״ר ד. פארמעט (אלענטאון — פא.), ד׳־ר ל. פאנעלמאן (נױ׳יארק), ב. סענטער (נױ׳יארק), דוד פראם (יאהאנעםבורג), אסתר קאדאר (נױ׳יארק), ד׳ר א. קלומאק (נױ׳יארק). איידע מאזע (מאנטרעאל) ענטפערט ל. מלאך מ־ט 1 דאלאר. מ. נאטיש <גראדנע) גיט — 5 גילדן און רופט ארויס: ד״ר צינמאן און גימנאזיע׳לערער א. רײנהארץ (םװעוציאן). אםתר און פעסע שטאבזיב (פאריז) ענטפערן קאדיע מאלאדאװסקי םיט - ס15 פראנק (52 גילדן) און רופן ארױס זײערע פרײנט: ראזא און טאלא מינץ (װארשע). ד׳ר א. אייסען (נױ׳יארק) גיט — 3 דאלאר און רוםט אריים זיינע פרײנט: נ. קאשדאן; דער לעבעדיקער (חיים גוטמאן), א. טארנאװער און י. איראן (ניו׳יארק). 3. י. ביאלאסטאצקי (ברוקלין) גיט - 5 דאלאר און רופס ארויס: מ. האלצמאן (דעטראיט), ל. שפיטאלניק (גױ׳ די אלע פרײנט, װאס זענען ארויםגערופן געװזןרן צו באשטײערן זיד לטובת דעם פאנד װערן געבעטד דאס גלײד צו טון: