Literarishe bleter · 1933-04-21 · 16 (21.4.1933) · p. Seite 258

ליטערזןרישע בלעסער נומ. 16 (467) זײט 258 בעטלער האבן זיך א לאז געטון נאך די לבים, נעוואלט ארײן אין הויף. מיט פערד און שװערד הזןבן די בװיי סשרתים קריק געהאלטן דעם אנלויף, אים געטריבן, זיך גערײעט: _ אין טאנצשטוב הין ציט. מיינע גראפן און שלעפזעק: אין טאנצשטוב י דארט טוט מען ביי א געדעקטן טיש סארװירן הינער און פיש! - העער און פיש: - האט א געלער בעטלער, לויטן הילך א פאליאק, איבערגעקרימט י דעם משרת און ארויסגעװארםן צו אים אילײדיקן ארבל - גיט אונז, אורחים, עצות, א שטע״ כעניש אים אין די פלײצעםי. - א גרימעניש אין די געדעריםי. - האט זיך א צװײםער ארויסגערוקט. - עסן זאלן אים װעיים: - האט א דריטער א זאג געטון. דער משרת האט א שפארע געטון ם׳פערד. דער שימלס1) האט זיך אויפגעשטעלט אויף די הינטערשטע פיס, זיך געטראגן אויף די בעטלער, װאס האבן אפגעצויגן. דער משרת האט זיך צעברומט: - גענאנגען, שלעפזעק: נעגאננען, הינטו קײן שעלטן: קײן צענקען און רײםן: און אז דער אנלויף איז אריבער אויף דער צוױיטער זיים גאס, האט דער געלער בעטלער זיך צעװינטלט סיםן לײדיקן ארבל. ער האט געעפנט א מויל מיט שיטערע צײן און גענומען איבערקרימען דעם משרת: - קיין צענקען, קײן ריים-ן - — - מיר הינט, װעלן אויף ד י י ן קבר שייסן; אויף דיין באלעבאס קבר שייסן: (פארזעצונג קומם> ו) נדןנזעיעסן. 2) טן**זן. 3) װ*ים *יך. ז> ׳זרײען• 5) *נגלישי קרענק. 6) טײזיעך. 7) נעקוקט. 8) סנרקיסן. 9) אקסיןרן. ס:) רזר *ניר. מטבעות האבן זיך גענומען קלייבן און געהאלטן אין אײן פאר־ זיכערן _יהאקן דעם ריפקוכן, איז א רפואה-שלמה: א רפואה-שלמד,! ניקס בײזעםי. דער רופא האט א קראץ געטון מיטן לאנצעטל איבערן קינדס לעפל פינם לינקן אויער. ס׳איז ארוים א טראפן בלוט. דער רופא האט דעם טראפן בלים ארײנגעלאזט אינם גלעזל בראנפן און עם אויםגעמישט סיט א פינגער. מיטן נאסן פינגער האט ער א װיש געטון איבערן קינדס ליפעלעך. און אז ער האט מיטן בראנפן גענוםען רײבן און שםירן דאס אויפגעלאסענע בייכל, האט זיך ס׳קינד אזוי צעשריען, זיך אזוי גענומען װארפן און שליידערן, אז די מוטער האט זיך געלאזט לויפן מיטן עופהלע אהיים. פון אלע זײטן האט מען געלאזט װיסן: - די לציםז די 'פראגער לצים קומען! װו א װינקל, װו א באהעלטעניש - ס׳קלײנװארג, װי טרענדעלעך, האבן זיך א שאט געטון מיט געזאנג: פלײט, טראמפייט, שפילװײב ס׳קומען, ם׳קומען די פראנער״לײט! די לצים האבן געטריבן ישפאס מיטן קלײנװארג. דער שטאלצננייער האם מיט די בושל-פיס געשפרײזט איבער די קינ״ דעריס קעפלעך, זײ צעטריבן: - אין שול-שטוב, קליינע מײזקעפ, עכברושים: און שולי שטוב : ס׳קארליקל האט געשמײכלט צום עולם, זיך אונטערגעזונגען! םײנע הערן --איך באצײנ זאכן, װאס מאכן ײנג און אלט לאכן. די פראנער לײט זענען פארשװונדן אין טויער א חברה רת? אױערביאך / 77־\.ד־ע״׳נ ד ח ל ק א ד ן צו איר אפפארן פון.װארשע אזא מענטש אױ רחל קארן. א געפינערין מיט מזלדיקע, תמיד טרעפנדיקע הענט. און דעריפאר איז זי געװארן די דיכםערין פון די שטומסטע גורלות. דערפאר איז זי די מאלערין פון די פשוטסטע דארפישע עקזיסטענצן, װאס בליען און װייאנען וײ די ארע■ מע װילדגראזן בײם ראנד פון שיטויביקע װעגן. און ערשט אונ■ טערן באריר פון אירע הענט ציען זײ אן מיט זאפט, לויכטן אויף און צעעפענען זיך אין הארבע העל-רויטע פרוכטן, װי די בלוטיקע רויטע הערצער פון די הײליקע, אדורכגעשטאכענע מימ זיבן פײלן אויף די װענט פין פויערישע שטיבער. איך האב אמאל געזען רחל קארן פארען זיך מיט די העגט. אפשר'ארײנשטיעלן בלומען אין א װאזע, אפשר אויםלייגן נעבעקס אויף א טאץ און אפשר גאר — שײלן קארטאסל אדער בראקן שוזאמען. מיט װונדערלעך *שײנע און זיכערע באװעגונגען פוןיגעשיקטע פרויען-הענט, מיט א פארמראכט, שיעור גישט שטרענג פנים... דאס איז איר אויסדרוק-באװעגונג. מיט םונקט דעמזעלבן װייבערישן ישוב-הדעת קלײבט זי א פאדעם צו א םאדעס, א םארב צו א פארב און א שטריך צו א שטריך צו דעם געוועב פון איר דיכטערישער געשטאלטונג. און אזוי װאקסן אוים אירע שװערע, רײכע - אפט צופיל רײכע - קאמפאזיציעס. װי שװער זיידענע ארנאטן, װיי געדיכטע פארביק-איבערלאדענע שםיקעריי־ ען אויף *ארבל פון שיקסעשע העמדער. און נאך האב איך געזען אירע הענט _. איצט שוין אין מײנע אײגןיאזעלכע מוטערלעך געעלטערטע - נלעטן א טויט סארמאטערט, און פארחלשט פנים םון א חבר. די סינגער אירע האבן מיט עפעם אזא םאדנע געמאסטענער רעגלמעסיקײם ארומגעשטרײכט די מאנער-בליײכע באקן, און אירע ליפן חאבן ר י אויף אלטע שטרוי■ ענע דעכער, אויף װער■ כעם פון אײנגעפאלענע דאיפישע פלויטן װאקסט א װילדנראז אזוינס מיטן נאמען ל״יציע. פרילינג רײסן פויער■ טעם ליציע ■ בלעטער און האדעװען דערמיט ײנגע *קאטשקעלעך און אינדיקלעך. בארװפסע שיקסלעך דראפען זיך אויף די פלויטן, ציפן אפ מיט די נעגל די פיצלעך פיאלעטענע בלימלעך און נאנן פון זײ אוים א ביטערלעכע זיסקייט. אבער נאר װײניק, װײניק - װער װייםט צו געפינען לי• ציעם א באטעמט לענ• געכיק יאגדעלע אין הארבסט. צו צװײ-דרײ סך־הבל װערן זײ רײף אויף א לאנגן פלויט, און מען דארף האבן א גוטע האנט און אן אויג פון א געפינער צו אנטדעקן אזא יאגדע אין א װעלט בורין. פאראן אזעלכע מענטשן - געפינערס. גייען זײ מיטן װענ זענען זײ תמיד די ערשטע, װאס דערזעען א סארלוירענע מטבע אונטע־ די פיס. גײען זײ איבער א װאלד, הײבן זיי תמיד אויף דאס ריכטיקע בלעטל, אונטער װעלכן עס זיצט א רײפע פאזיעמקע.