Literarishe bleter · 1933-04-07 · 15 (7.4.1933) · p. Seite 241

זײט 241 טעדארישע בלעטער נומ. 15 (466);*? ם^סםבױם 1 ױ))רשע דע ם וועכטעדם הונט (פון בוך ״נאפט״) צאלט אײך עטלעכע הונדערט קרײצער םאר דער אפגעזענקטער באק? און אז לײב סוקס דערזעט די פינגער, װאם שטרעקן זיך אוים קעגן זןט דער באק, לײגט ער אװעק דעם קאפ אויף דער האנט און םארלירט דעם זיננערישן מוט. נישט װייט םון שומרים־הויז שטײט א זאמד-פריזבע, דארט זענען טאג מיט נאכט אויסגעלײגט די עלטערע געװעזענע לעבלאך-מיידלעך *•). און איז עס א לויטערער זון־סאג, ליגן זײ, די מײדלעך, די אפגעריםענע ארויפגעשלעפטע פון כלערלײ שמאטעם, געגעצן, חזרן איבער ראמאנטישע געשיכטן מיט ײנגע מאגנאטן, אדער הײםן זיך װארפן כישוף סון די דורכגײענדיקע ציגײנער אויב זײ װעלן נאכאמאל חתונה האבןז די מײדלעך ליגן, װי קופעס בײנער אײנם אויף דאס קאפ א צװײטערם םון דער נעמט ארויס אנדערע, יעז־ע אײנע האר, שטריקענע אירע שטיקל קעמעלע און קעמט מעכאניש פינגער. אדער קעמט סיט די װאס װאסערן, שמוציקע די זץ. די עם שײנט אויף פליען אדויס פון די נאפט און װאקס־גריבער, צעגיסן זיך אויף דער דעברע םײי. עס שפילם זיך אפ דער פיאלעט גאלדענער שמוץ. כאפן עס א טײל פון די מײק אויף די הענס, אויף די םינגער און װונטשן זיך: — באדאי װאלט עס כאטש קיפיטש• קע געװעון. און דעמאלט זעט מען ארויסקריכן פון שומרס הויז, א הונט מיט אראפגעהאנגענע אויערן, װי שמאטעס. דער הונט קריכט אריבער איבער פנימער און הענט פון מענטשן, טשעפעט זיך צו, לעקט הענט און םיס. די *מענסשן שרײען. - פאשאל, קאראל: גײ אין דײן רו אריץ: הער נאר, ברודער אפשר װעט מען דיר מאכן דא ד• באד, װאס די .עקםע״ האס דיר געמאכט? אלע צעלאכן זיך װילד. װער־זשע איז דער הונטז װער האט אים די באד גע• מאכטז און פץ װאנען קומט א הונט מיט אזא שײנעם נאמען, װי קאראל, אץ דער דעברעז אט איז דא מיט עטלעכע יארן צוריק, אין דער קאיםער• גאם געקומען א פרײסישער מאגנאט, צו דער אינהאבערין פון דער שאכט, פרוי האלינא פלומפ. אײנגעקויםט םחורה, האט ער איבערגעלאזט דעם הונט א מתנה. אין די ערשטע צײטן איז עם געװעזן א גן׳עדן. מאדאם האלינא׳ פלומפ. א ליבהאבערין פון געפוצטע חױת, האט אים נעפארט טיטן װינער קודלאטן הוגט פײץ. זי האט אים געהאלטן אונטער איר װײםער אל• באםטענער האנט. אבער מיט אײנמאל האט זיך דער הונט פארזינדיקט, װאס ער האט אויך ליב געהאט צו זיצן בײ דער האנט פון דער זײער געטרײער דינםט מאניא. פון דעמאלט אן הויבט זיך אן זיין ירידה• די מאדאם מאכט עפעס א באװעגונג מיט דער האנט, *ן רי װוןס :*•ן *ן *ין קעסיען וי רעשםיפך פין נ)פ:ו. סיף אין דער באריםלאװער דעברע, •) צװישן די אײנ• ,עפאלענע הײזלעך, וואס זעען אוים, װי א צעשמעטערטער צוג .•ארגראבן טיף אין דער ערד, שטײט א הויז, א הויז װןם :•ארםאגם טירן פענססער, א קוימען צו קאכן, א בעט צו שלאפן יזון א מזוזה צו קושן. נאר אלץ איז צעהויקערט, װי א צע׳ :ראכעגער טאפ, װאס איז שטעקן געבליבן אץ בלאסע. דאס הוח האם געהערט דעם אלםן װעכטער אין משה• .יאזיקס נאםט-נרובן, שלםה האזן — א ײד םיט בארד און ציצית, םיט ליבע צום רב׳שע און מיט האםנונגען אױף *גאם אץ יענער װעלס, אבער װעמענס בײנער עם זעגען, בײ די :אפט־קעסלען פון מאגנאט משה־מאזיק, אזוי צעשמעטערט גע• ׳•ארן, אז עם איז נישט געבליבן קײן שריד ופליט צו קבר ישראל צו ברעגגען. דאם הויז הײםט: ,דער גן־עדן םץ שלמה האזן אויף דער װעלט״. אץ דעם הוח זענק דא א סך חדרים, אנגע• פאקט מיט אלטע סארפעלקער, רעדוצירטע, אפגעזענקטע םון פײער אץ בארד אץ פאות-שוםרים, אלע קרעכצן, זיפצן, דער• צײלן פון נוטע שומרישע יארן און הינקען אויף קוליעס. הארט בײ א םענסטער, װאם גײט ארוים צו די גרויסע שאכטן ״ערעמיער״ און .צעםארזש״, זיצט א מענטש מיט א פארגאסן, רזיט םנים _ לײב סוקס הײסט ער, דער אײנציקער ױרש פץ שלמה האזן. דרײםיק יאר איז ער אפגעלעגן בײ משה מאזיקם קעס• לען און בײ זײנע גריבער, אנגענומען מױל און אויערן מיט ראפע, געדינט עײטאנ און נעהים בײנאכט. זענען זײנע האר פארלאזט פון נאפטיקן שמוץ, װי בונטן םײכטע שטריק. די ברעםען און די נעגל םון די םינגער זענען אנגעזעצט םיט שטויב, װאס לאזט זיך םער נישם אויסרײניקן. די צװײ קלײנע דורכזיכטיקע אויגן ועען אויס, װי זײ װאלםן יארן אין נאםט געװײקט געװארן און די הענט — לאנגע, װײכע און גלאנציקע, מק קק זיי, דוכט זיך, מיט א שװע• בעלע אנצינדן. זיצט ער דא לײב םוקס אץ רעדוצירטן שוםר׳הויז, קוקט ארייף צו די צװײ שאכטן ,צעסארזש״ און .פרעסיער״, װו ער האט זײנע ײנגע װעכטער־יארן פארבראכט און שאקלט מיק קאפ. אװא! אװא! ס׳ארא םײנע בחורים אויסגעװאקסן, קײן עין־הרע, לײבן צװײז מיט די אײגענע הענט זײ אוים• געחאדעװעט. פץ קלײנע גריבעלעך - פארשוינען געװארן: אך, װען מק לאזט אים ארײן צו זײ, ער װאלט זײ גאנצע געכט לידלעך געזונגען, םאר די געפערלעכםטע באנדיטן אץ גריבער• אונטערצינדער זײ אויסגעהיט. — אזוי טראכט ער ױך און הויבט אן ברוםען, װי א לײב אץ א קליארקע. עם קומק אריין שכנים, שטעלן זיך אװעק, קוקן אים אן: — אבער װאס איז די גדולה םיט אײךי אז אין ״צע• פאזש״ זיצן שוין ײנגע שנעקעם, .םרעמיער״ איז באזעצט מים שקצים, אץ .קאזשיםיעזש װיעלקי״, א שאכט םון צװײ הונדערט םענטשן, װאכן ציגײנער. אםשר דאם, װאם די עקםע •) * •ונװשוסס *ין 1|ייסי*װ.