Literarishe bleter · 1933-04-07 · 15 (7.4.1933) · p. Seite 234

ליםערארישע נלעסער נומ. 15 י464) זײט 234 הערט םען אוים ־ ■ארשטײם זיך, נישם *ן שרעק — םאלט שױן עאעם אויף: אלע דןןנעדשטיק דאם בןןרװעם םײדל קימט — ארויף... נעםם א טײבל.. גײם — אװעק.. אין םארטאלן! שוץ! ניטא דאם טײבעלע צוריק!... װאם־זשע זאל דאם ה״םן׳ הא? .. דאם לעבן נעםט זיך עקן! נישט אזוי דער שאדן - דאם נישטװיםן טוט זײ שי־עקן! גײען טרענן זײ אן עבה בײ דער בינ. שאקלט םיט דער בארד זי: ם׳איז נישם גוט, דאם זעם זי אויכעט— זאל אזוינם בײ גוטע טרײנט זיך נאר נישט הערן! :אר אין תוך װאם איז דא, קען זי נישט באקלערן. — װאם אױ דא צו קלערן? (זאגט דער האן) םע שםעקט טיט שוחס! — שוחט? װאם־זשע הײסט דאם, נום צי שלעבט? ־־ שײך שלעכם? א שוחט שעבט! ־־ שעכט? װאם הײםט דאם שעכטן? ־־ קוקודיקי!... װאם םיר נישט נעחלוטט זיך, נישם הײנם, נישם נעכםן... — טדיצלעך! ערשט טון אײעלע אדוים!... שעכטן הײםט. םע ציט דאם העלזעלע דיד אוים, און םים עטעם דארט א שארטם, א שארטם װי אדלערם נענעלעך, איבער העלזעלע א טיר אהין. צודיק כיקי. און נענוג! טארנלײצט די אײנעלעך!... — נאט םים דיר! װאם רעדםטו? העדט נאד, הע־ט! (םיט די טליגל ציםערט — קלאטט די טערקלםויב צו דר׳ערד) װאד דאם? װאר דאם? םאקע װאר? װײםט איר װאם נאר: לאםיר נאר אנטלויטן! נאר, גאר װ״ם! גאר גאײ! ־ פליען! טליען!;כאטן אלע אונטערן און װאם ניכער — בעסער! — דאר — אלדאר — אדאר! טארטירם און זינדיק! (בלאיט און נוידעיט זיך דעד אינדיק) לויטן טינם חלף צו באנעגענען דאם םעסער! תיבף ם־ט םרירה! טליען! — נו-נו (זאנט די קאטשקע א־ן זי קיקט זיך אלעםאל ארונטעד) נו״נו גוט, דאם ױנגװארנ אין די טאכװעלעך טום בריען... װײםט נישט, זיצן אויטן ארט נעזונםעד... נאר די אלםע — זײ נעטענט כאטש זײן א ביםעלע געזעצטער, װיםן: נישט טון נעכטן טירט זיך אוניער הויף, קינער נישט ע־שטער, קײנער נישט דער לעצםער, װאם באשעיט — באשעדם, כאטש טלי און שװים און לויף! — לויט;?.. קוקוריקו!.. (קרײט דער האן) און אז םע װעם א״ך כאטן? — םע־םע־םע (צעםעקעט זיך די ציג) םע װעם דערטאטן! אויך אםאל אנטלאטן, אץ א ט־עםדן גארטן... טײנט איר, םע־םע־םע םע האט םיך נישט נעטראטן? אוי, אז םיטן שםעקן םע-םע- םע מע האט גענוםען קלאטן!.. אט אזוי א טהד אנגעיאנט, טארבישוטם, אלםע זיך דעדשראקן, ײננע זיך נעישובט, אזוי ברײם און אזוי לאננ, ביז — םזל־טוב, רב טאדדעם םאכט א ברית! און אין קיך, נעבונדן, אויף דער ברײטער באנק או-םנעל״גם די ט״בעלעך, די גענז, דער חאן, און דער אינדיק אויבנאן, אזן טע קר״ט, טע נאנעיט, און םע קללהם, און םע כראםעט — װעםען? נו, די טײבעילעך! טון זײ די צרדי. תטירי. זײ, די הויכע טליערם, זײ! אוםגעבדאכט דאם הויף אונז םניה־ביה! — דאד־אלדאר-אדאד, אנםלויטן זיך טארנלוסט! — נע-גע-נע געװוםט, א צרה נײט אויף אונז, נעװוםט! — קוקוריקו! א שםראף אויף אונז אראט! — אלדע—אלדער! םויבן זינדיקן — טיר קוםען אט1 דאם בית־דין קוקם איבער זיך, שםערנדלעך נאטן: — טע האט דאך דיר קאטעטעם הארטע װי שט״נער געשאטן צי האםטו צוםאל אים אין הארק נישט נעשלאנן על־חטא? — על־חםא שלאגט םען זיך און נישט יענעם. - אין נהינום! (א דונער נעט־ן זיך א ק״קל טון ערנעץ העט-העט) אץ נהינום אהיןי. די בהםח זאל ט־אנן איר שולד! םיט טעםטער הכנעה.און שםוםטיק געדולד םײן קנעכט שלםהיולםן םיר איבעדנעטירט! געװיץ א װענ א-ם א טרײען צום שלעכטן, א חלף אץ האנט אים נענעבן צים שחטן ־ טא־שאלטן זאל זײן זץ ביז צענםן נעבירט! — ־ — און רוחות — םזיקים םיט קאנםשיקעם צו, אויף טלאנ אץ אויף ט־ן אטגעטידט זײ די קו. ד ווו ״ ■ דויק, שםילער׳ םיםלדיקע נאם — רש*י ש־ײבט זײן ט־רוש אויף תנ*ך אין ש*ם, קורץ רע־ םאנ, די א־בעט נ־ו־ם, םעםא- קײן רנע נישט טארלירן װאםיזשע טלוצים אטגעשטעלם זיך, װאםיזשע? עטעם רש׳י קשה, קען זיך טינם א־ט נישט ריק. יצם טא־ט־אכם ער, ב־יםם זיך א נם־א־נינון. װאםיזשע זאלן םינט-א־ן־טעדע־ טין? םע נעםט דעדװײל זיר קייגן! דו, דב טעו־ע־, גרוים בײ דיר נא־ זײ ניט! ם׳טינטע־ל םע םענהט) שכל שעםםט טינװאנען דו7 טון םירי. איך א ים פין העםרז גין איך, םײנם א יעדעם טרערל דאך אן אבן־טיב, א טערל — א שװאדצאםל אץ דעם אויננװ״םל, װאם םע רוטט םאטיר! אין א קענן םינטערל די םעדעד: - װאם? װאט ־ע־ם ע־ דארט, דער שװאדצע־ בערעד? אויב דער טינטע־-ים, כץ איך דע־ עטעקן, װאם איך שלאנ איםו זאג איך אים און זאג אים: ראם כ־םםי? א םקוד״ װו צז טכילה זאל איך ג״ן, א״דער קלוגע םעטע־לעך אויף װײםן טעלד איך נעם טא־זײן — דאם א הײליקע עבו־ה, ניט קײן שטילעכל חלילה! םוז טאר יעדן שירהלע איך האבן טבילה! (זאנס די טען) און רש*י קנײםשם דעם װײםן שםעק הייבן, קוקט אויף םינפ און טעדער און באדויערט זײ: כאן בוכין'. װארטן או־ף א תיקון אדעמע צװײ זאכן רש׳י װײםט נישם, װאם מים זײ צו מאכן. 3*• דב טאדרעסד אין הויד איד געװען אםאל אין דע־טל בײ ־ב טאדדעםל דעם נניד? דא איז שײן אין דא איז װויל, און דא ניט נאט זײז םזל־ב־כה. אויטן הויטל נענזעלעך און הינדעלעך נישט א״ן םשטחה, און אן אינדיק ם־ט אן אינדיטשקע, א צינ, א קו, אזן א טייבנשלאק דערצו. דאם איז דער עיקר. װענן אים דערצײל איך. — א״נםאל :יצט א טערקלטויב און װארקעט: ״אלע טרילעך, נאר צו פיד אלײן דך טול־עט ער, דער טדויעד, איך אלײז געטעל אים... ם־עג איך אים: װאס וױלםטו? װארקעט ער אין אויעי: אלעםאל אן אנדער טײבעלע װעדט :עלם!*