Literarishe bleter
- Journal
- Literarishe bleter
- Volume
- 9 (1933)
- Issue
- 13 (24.3.1933)
- Date
- 1933-03-24
- Page
- Seite 201 (sequence 5)
- Language
- Yiddish
- Belongs to
- journal issue
- OCR quality
- 66% known words query
- IRI
…/4795427-8804799-8804818--08379-4803388- Visual Library
- page viewer of the UB Frankfurt
OCR text
ז״ס 201 רוכדזזיגםס•; א־ז פיגםמעך נעװאדן אין די אוינן, אפער נארדםאדען האט א־פ ־אלד א׳־ז״םנעגופען םין דער \םאדלענ;הייט. ע־ האט נעה־יםן דעם נעשעםכס־איענט־בוע׳־ צו־צ־יןז ד־ א־י־.;ע־ סו־פטע םחו־ה צו א־ם א־ן יעטו־ און דארט <ועט ער כאצארן דעם רעכנו;;, ה;ם א־־ן;א-ט האט געיײ־סם/ פון װאגען ע־ װעט נענוען אזו־ פ־ר נעדט. װען דומיט־נםה־ א״ז צ־כיא־נגם א־ו־פנעכוניען צ־;ארדפאדע־;ע;, האט ע־ דא־ט;עפ־כען יםט־ין א;אנצן כאסטן נויט רעבנם־ פ־אדוקטן. דאם האט דעי־ :ענט־רןער ■;עיעעפטפ־באו־צער צ־נעינ־רט נארדפאדענען :״צט װ־ין נא־צטער״;:, :א־ ןא פ־כפפאנ־קע. און דע־- ב־• האט ער צונענעבן, אז פ־ן אבדהם;א־ה-םאדען;עכיט ע־ דע— פא־ :־־צט נאצארמ יץין םעגט. נװזעית גאררפארעץ דערצ־ילט, אז װען ז־־ן ברודער אב־הפ האט זיך ׳־.!־־;;עהאט באזעצט א־י :־'־־א־ין און ום׳א״ז א־ם;ע־;א;;ען אז־• ־נ־ענט. אז ע־ האט;״עט;עהאט װאם צ־ עםן, פ־ע״.ט ע־ אפט האנן באזוכן פון י־מע פא־עדער. אב־הם נארדפאדען פיענט װע:ן דעם דע־צ־ירן בי־ט טא־קאזם. — ם׳עפנט ז־ך ד־ ט־־ א־ן עם יז־מט א־־־ן א מאן. כי־פ דרך־אד־ו נ־ענט ע־: ״דא ײו־נט אב־הם;א־דפאדען?", ״־א״—י ענטפע־ א־־ א־ם. ע־;־ט א סוק או־ף ט־־ און ־ופט או־ם בו־כ ההפערות: ״או־, זעט;א־ דאם זע:ט א־ד אי־־ן דע־ ו.,־־;דער פון •י ד־־םן טעאניע־!" א־ן :־ט בארר צי: ״אבער יעט :א־ ײ־ יערענט א־ר זעט א־־ם, ײ־ א־ט, װאם פא־א ע־יטיםן א.־־םן פ;־ם. ־א, אז־• זעט עם א ״ב א־נזע־ ,אבדהם;א־רפארען!". אי־ן;אנ־־עם ־ו־נט ע־ א־־־ א־ן נ־־ט אװעק, וױיר ע־ ,האט דאך דעדפ־רט ז־ין פ־־בט פא־ן ק־נוםטיעי־... אױ־ פרע:ן יי־י הומען א־ן ד־ צענר־ '־קע־ און יז־ינע־ ,האט ז־ך :״םט;עמאנט װ־םן, אז נד־ צ־ ק־־פן עסן, דא־וי מען האנן נעייט״... פלאגיאטאד ןגגעג\ רגגר אגיעװזאגזזגג פג\ א. גאדרפארטגם גזװי<ג\ טא;. און צ־ ־ע;ע קעי.ע־־ז־;;ער, הױןז־ז־נםע■־ און נאשן־ז־ננעד א־ז צ־נעני־עטן א מאן כי־ט א "ד״םע־ ןא־ןי א־;עמ־־:,עד בי־רדוככ און א־נע־הו־פט - מ־ט א ״ד־יםע־ פאעט־־םע־;־םביה. עפ א־ז מע־קװ־רד־ק: װער עט יא־;״םט דומען;אך א;־־;דער,;אך ד־;דוא־ס פ־ין קרכסט, טועאטע־ א״ן מוזיק, .לואפ פא־א עכדע־־״ען ״,ען זא־ א־ן ר,״־.נט;״םמ ׳אר־־גטראכן :אד;י• — ד•;י־־;ר־ע־ קאן נען;״םט פארניכקלען. עם האט;אך ק־'נעי־ נ־ז ה־־כט;״םט פא־ט2קרט ־םעקם־ פ־רן. עס א־ז;אך הייכט פון ד־ נוטע ק:בפטן צו זיין א;.־טע־ ״.עקספ־־־אסנ־אר. א־ן רע־ מוז־ס האנן מ־־ א סן;־״< האמפאז־טא־סן, אבעד־ מ־ האנן אדו :״םט ק־־ן נעסהאװען, װערבע,־ האט;•ערײ־-ה דעם ־פיד פא־ מאדעדנע פאנאטואס אדין מאידיעדניע ם־במאנ״עס. אנעי א באט־אםטוגנ ורעכן דער א־וױעיטריעםע־ מחיה קאן צו װייט אװעקפירן. ראמ־ר ז־ך אומקעדן צג אונזיע־ע, צו אוגזיעד;א־דפאדען. הרײא• װאיט איך;יעקאנט געפ־נען א ׳םסאדקיערן או־ס־ דרוס פארן װארט ״אונזער״, װ־״ר;ארדפאדען האט ז־ך ט';ז א־־י;;ע־*םן א־ן א־;ז־ע-ע פ־ינע־, פ־י מ־ט ורערטע־ ־ ס־' כי־ט מוז־ק, אז װע־בן ק־אם־קיע־ און מװ־קועד אד־ע־ :א־ן ד־ער א־סעו־א־ נ־ו,־, מ־ד זאאן;ייםט ׳םפי״ט־ע־ היעדן, א־ז ־עפעס א :אלדפאדין־ װא־ט ר־פ און האיצ־ק. א־־;;טרעך׳ אז סען דעי־ודםט ז־ך, אז רעד און ד״עד האט נ־עזומען ד־ און ד־ זאך ב־י דעם אען ד־עם, א־ז עס דאך פ־פזיט פ,־א־.־אנ/ ורד־ט מען א ״פדערענס אל,ן ם׳דא־ך אםנומױואבט גויע־ן דס־ ורערט פ־ן .מחם־ ןפון װעירבן א־- האט יפד־עי ־םטאיהק ד־לזגזראריעיגג גורעפעג־ עגגו. ב\ ו64*\ גזפגזגגגד פגגרעגיר דעדצײאט, אז;ארדפאדען האט וייעיר םײנט;עהאט מענט׳םן מ־ט דו־טע בערד. װי מען פצענט. דעדצייצן האט די ־םנאה נעיסטאמט דע־פ־ן, װאם ־צהק צ־ב־עםקא, זיין ע־יטטעד גע־ ׳םיעפנם־פ־דע־, איז;יעוױען א ־ו־טיע־ א,־ן;א־דפארען יהאט א־פ;״םט א־ב נעהאט, װ־יר ע־ האט ז־ך:״םנז גע־אזט יםפ״ען א־ן דער קאשע אײנמאר, װען ד־ ס־ופע האט נע־םפ־רט א־ן ־אם־ און;ע־ דארפט תאבן ־םטעקנפ און פ־קיעס פאד דע־ פ״עםע ״עהדת ־צהק״, דאט מען גערופן א בע־יםטן־פארק״פע־, אז ע־ דאא צױםט־עלז די יםטעקנס םון ד־ בערשטן, װעצביע פ־ע־.ן חן־נאך פא-־קרעפט יװערן מ־ט ז־רבע־ אדער;ארד־פאפיד. אװ־ װ־ דעד בעד׳םטךפא־הויפע־ א־ז א־״נדעהומען מ־ט ז״ן פחו־ה און;ארדפאדען האט דעדזוען, אז דער ״ד א־ז א רו־ט־עד. האט עי ז־ך אפנעזאנט בײ א־ם עפ־עס צו קו־פן. יאוגזף רזגזגגג־גנזןי דע׳־צ״רט: א ־אד פאד;ארדפאודענם מ־־ט האבן זײ אמאא ׳םפאצ־רמ או־ױ דע־ סעסאגד־־עיװענ־ו א־ז :ױ־ ־אדע פארבײנײעכדיק א גדו־ס ײז־יים;ע־םעיפט ם־ן ייעבנזם־מ־א־ דוקטן, האט זיך;ארדםאדען אפנעיםטע־ט. ױוברם־נסק־ האט דערז־ען, אז ע־ חאט חשק עפעס צו קו־פ;, יהאט ע־ א־ם פא׳־נער־מט אד־־:־ צונ־ין אינעוױמ־ק.;ארדפאד־ען האט בארד מםב־ם דעזרען. אזו־ װ־ ־וברם־נםק־ האט;־עװוסט, אז;ארדפאדען א־ן אן אר־מאן, האט יע־;עמאבט בײ ז־ך א ׳״עװ־ז־יע צו זען, װ־פר ע־ האט;ערט ביזעםן, ,ױאהום ק״ן א־בד־ק;דיויסע־;ב־ר א״ז ע־ אל״ן א״ך וריעמאינ;״םט;עװען. בסך־הב־ האט ־ע־ פא־מאנט 2 דארא־ מזימ;. ז;ארדפאדען האט ד־ע־װ״י באק־קט דאס;ע־םעפט און זו־ ־ער האט;עזען עפעם א :ומע זאך, האט ע־;ענעבן א הנאק מ־ט דער צו;; און דער;עים־עפטם־א״נכמ־מער האט ת״בף פא-־פאקט, זואם ־ער האט נעה״סן. אזיו־ האט ער צונו־פניעקי־־ן :אשװא־; און רעיי־־ קאטעסן א״ף 9 דאלא־ מ־ט 60 ם־ענמ. ' ו ס ף ד?ס׳שין.סקי/ני?־יז$די/ ד ע ד ל י 9 ע ד אםאא, יעת א־ך י־ן;עװיעז זייע־ בא־םיעפט־קט מ־ט אן או־ז־ ב־ר,׳;: פ־ן;ארדפאדע:ס ״שוים־ת״, װערב־ע יב׳תאב צ׳־ם ־עריםטן נ:ר באג״ט, דאים ה״םט א־יע־אראגזם־רט, איון האב .־ערב״ ארו־ס;עײװן אן אומ;עיהו־ע־ע קפדכגת או־ף ־עדן װארט און ־עדן טאן, ׳־ופט זיך אן צו ומ״ד א ״:;ע־ אקט־אר, ורערבעד א־ז;אך ־עי־צג;עװען אן א־נט־ער־כעכט: — איד וױיטט, א־~ א־נעו־טד־־בט אב־ס־! א־ך האב מו־א, א־ נישט א־יםר, כאר א ם־ מ־ט א״־ע־;ע;ו־נצ־ט אגן פאדז־במ־ױי ק״ט איב־עד;אררפאדען! חא ,־גםט ז־ך אן אן אנדער אקט־א־, ים־־ן אן ערטיער״עי־: — װאס דעדםט־, דו ״;;ע־ ש״נזדז. ער א־ז דאך;•עװען רע־;ד־נדער פון ״ד־שן טועאט־ער! עכטפיערט א־ם ףע־ י־;;עד אהט־אי־: — ס׳ייד־ש־ע טיעאטיער װאיט;עװען אן א־ם. ורעין :־שט ־ער װא־יט אן אנדעדע־;ע;־־;ר־עט. ־ידי־ש טיעאטוער וװא־ט;עװען א־־ך אן;א־דפאדען. האב א־ך ז־ך אננעדגםן: — אט ד־עדפא־ ב־ן א־ך אזו־ ־יגעא־;אד־פאד־ענע;, פאר־ װאם;דאי■ ־ע ־ אװ נעװען דע־ :דינדער אגן :יי ש ט ה״ז אנ־ ־ע־עד, ע־ א־ז;־עדרען ד־ע־ פאם־קזםטיע־ ס־־נדער פ־ן ־־ד״םן ט־ע־ אט־*■־. < ם׳א־ז א שדעק, װען מען ד־עדמאנט ז־ך ב״ װ־עמועז עם א־י דעמא־ט :עיע־.ן א־ ןד־ הענם, א־ן מו־א און א־ן הארץ ךאם א— מ־ע ״ד־שע װאדט און טאן. אי־ף ןרפיא םעין וא־ :״םט װערץ יז־י׳ טעם פנוע בכבוד ז״ן, א־ז עם פא־ט א םאקיט אז ״עד־עד, װאס איז;־שט נאר ניעװען אן א־נטער־כ־ענט;אד וקאמ זייך ניעדזארטן ארס אזעי׳לער, האמ ז־ך;־ע־םעטט ם־טן דעמא^ט־קן ״ז־־שן װאדט א־ן