Literarishe bleter · 1933-03-17 · 12 (17.3.1933) · p. Seite 191

*•ט 191 ל־זדמראריפיפ 1ר<\ם<\3 \\\ז. 2 \ 631*.) זעקסטער מ&כד םרן י. צינבערגס ,נעשיכטע םרן דער ליטעראטיר בײ ײדך -א־ן £אריאנ ״נמוגיאר״ זעצט זיך א-צט ד#ר 6־ש׳1ד ב&גר £־; ד׳'־ •. צינבע־נס טאגונרענטאר זוערק ״ד•;ע־ע־בטע פ,י; דע־ ריטערא־ ט,־־ בי' יידן״. דעד דאזיקעד יאגד ־אדאכדיט ד■ איט־״ד־עע ריטע־ ־אטרד םין ד־ ערטטמע צ־יטן י־ז דעד היטברד־עפאטע. דעד דאז־קע־ יאגד א־ז דע־ עדיגטע־ וועלבעד א־ז כ־רר דאט ־יד״טע ־טאפ; אי־ד י־דייצ, עד :יעניט אײם דעם אנ־־יב יז; יײד—.דדײטט אי; איצככ־ז־יע; רץבזץ ב־ז דעם ־צפ־רטאן־עפאט, ד־ נעיע־נטע ב־; ד• יידחנ־ם א־; ״נעזעריתײט־לײט״: דער אנ־ױב םין דעד יוך־פ־אדוהציע, ד• א־יע־־ זעצוננען םין ת:״ך, ניאסאק, באי־קי־אד, או; וױ אזױ ײדייט זת־ט פאד-װאנדרט א־ן א׳ קורט־־־געצ־ינ. דע־ גאנצע־ טאטער־אי װערט דו־ך דעם ביחי־ נעאי־תמ, װ־ א־ן די פ־־ע־ד־קע בע:ד £־; ז־י; :ע־ יע־בטע רי״בט, אנצ־ענדיק אלן גד־נטרעך. ט־ד באקוטען א פורק־ם ב־י־ פו; דעי־ זמטװיקאו:: פון דיעד איטײיד־יבער 4־טעי־אמ־ר. ט— חאב; דא דעם 'ירייע; אי׳יחו בחור, דעם צא־נח ורא־נח, ד־ טובר־סםד־ם, םעת־ות, י־טע־אט־■־ — דאס איץ א־רוטט־־דט חויך א טעננע צ־טאט;. חוצרעם װערט א־בע־נענעבן דע־ פארביטעדמער קאטד פין ד־ רבג־ט קע:ן ■ײד־״ע איין ד• פאי־מ־עטן פין די ע־׳צטע ײדייע־קעספע־, װ־ ר:־ פ־אנקפ־־ט און דער ח־רום א״ף ארדון ב; יעפואלס ס־דור. :אבתעם יעטערט ז־ך ד״ד צתבערנ נאכץ אי״כפ־־לע.־ אפ א״ף דער ח־סטא־ ־״עע־ א־ן פעפוא־ן־י־טע־סט־־ או־ף ײד־יע, . װ• א־־ך א־־ף דע־ פאעטי־עע־ און פאבי־ייטע־אט.*־. א נאכץ באתיטנד־ק אי־ט פא־נ־עפט א־ן דעם באנד ד־ ניע־ע־בטע פון דע־ דראפאט״עע־ ר־טע־יזטי־ א־ן דעד תקופר. ד־ ב־זא־צט־קע א־בעמן א״פ; :עב־ט פ־; דע.־ ײד־יע־פא.־״.״:־. פו; אט דער תק־פח חאב; א־ן אט דעם בא:ד באקופעז א ת־קו; פא־ דעם רײענע־ באקופט ז־ך א פויקום ב־אר פ־; דעם יד״ען יעאפן א״ף ײד־יע א־ן אט דעד ארטער תק־פר פו; דער ״ד״עע־ י־טע־אט־־. ר״ד צ־נבע־נ צ־ט דא וױ־טעי־ תעם נאי־ענעם נאדעם פ־ן ד־עם ־יד־יען יעאפ;. פ. חאבבע־:, ־. פ־ביער, ־. יעקריא־ א. א. ם׳א־ז אויך בדא־ צו בא־ פערקן ד־ צװײ ,ײד־יעיע ־אד־א־יעעח;־, װעיבע ײאיט; ניעקיענט זײ, א נ־־־םיע־ פאקטאר א־ן ריעד א:טװ־קרו:נ פון ריע־ ״ד־יעע־ פוז־ק־ קויט־ר. און או־ך ד־ :דו־םע צאר פוז־ק־יעטוד־־נד־קיע ־ו::ט. פא־אז דא או־סנעצ־־בנטע ״ד־יע־ע פ־די־ או; קראײ־ר־װ־־ט־אז; און בא־ װוסטיע פוז־ק־פיעדאנא:;. :־״.־ט ק־ין סך א־ז א־־פנעטו; ניעװאר;, אבער דאם ק־־־ניע פאר־ פיענ;, װאם פ־ד באז־צ; יעוין, באװ״זט או:ז, אז דיער באד; איו :־:סט־ק צו יעאפן :א־ א םך. די ײד־יעיע פוז־ק א־ן ארניע:ט־:יע קען ר־:ע; אלם פעבט־קע־ א־פפורכ, צו באפעםט־ק; ד־ יידייע־ע קויט־־ א־ז יעפ־אך צוו־־ע; ח־ פארקהפאם;, א־; פ־ט; י־ד־יע; קונםמ־װא־ט דו־ך קיא:־. או־ך נרײב• דא־ט, װו ־יר־יע װע־ט דערװ־יא א־ננאר־־ט או; װעקן דע־פאר א־:־ טע־עם.?, , בןעגז^ס אײדעס די ײדישע מרזיק אין אדבעכטיכע ׳,־:; .איז א־:יע:טי;ע, ױ:נ איז ד■ פוז־ק־קואטוד. םו;דעםטץרע:ז יוע־ט ב. אײדעס נע־עכנט םאר א פוזיק־צענטע־, װו עס זענען פא־ ־אנעז נרויםע פוזיק־נעזעאשאםט;: ,װאננע־יאנא־, שירחא־סא: ־ ינדעד א־קעסטע־, אםאצ־אצ־ע סאר;אציאנאיער פוז־ק א. א. א י רעם אפע־ךטעאטער ״קאיאז־ קעז פע; חער; ד־ נדעםטע און בעסטע פ־ז־י־״טאםוננען. טעאטער ״קאראז־ ב״־ע::ט אחער ד־ װעאט־באד־םטע ד־רינענט;: קאײבער, ק־אוז א. א. הײנטיקם ־א־ זענען דא נעװען יב־ענקא־, איםטער, און חוץ די א־געכט־נער קאפפאז־טארן: װ. א. װיאאיאפס, ב. ־ונ־דע, ב. קאםטדא, א. םק־אפא א. א., װאס יכס־עב; צו אײנענע־;אצ־אנאיער פוז־ק, קאנסט־ואירטע א־־ף ארגענמ־נע־ פאאקאאר. דער ־וננע־ א־ז ר־ ײו׳״םע טוז־ק א־ן ארנעכט־נע, זי א־ז;אך בפעט א־ן ד־ װיקעאע, :א׳- םונדעסטװענן קענען פ־ר פארצײכעכע; א ־־■ פא״עד־טן, ײאס זענען :עפאכט נעװא־ן א־ן ד־ אעצטע ־א־־. ד־טן :״עם יטטראם פון עמ־גראציע, װאם חאט ז־ך א ראז נעמון ק־״ אתענט־נע, :אך דע־ װעיט־פיחפ־, זענעז נעקופען עטאעבע .״:נעא־יט, ״ד־יבע פוז־קער, װאס חאבן ז־ך פ־ט ר״ב או; רעבז א־־י:־ :עטײ אײ ".יאפ; אי־ננארטיקע ײד־עע פ־ז־ק. אזו־ א־ז א:ט״.־מא:עז ־ער ״ײד־עע־ נעזאננ־פאר־י;״, אונטער דע־ א־־ט־;; פ־:ם ענטוי־אש־ ט־ען פוז־קע־ פ. געבעראװ (א נעבוירענע־ א־; א־נענט־נע און דע־־ צ״נענער א־ן בעםא־אב־ע), װעאכערם א־־פנאבע א־ז צו פאדעפר־־ט; דאס ־יד־ינזע פאאקס־א־ד אײ ײדיעע :ײע־ע פוז־ק פ־;: ע;נעא, אחד.׳;, פ־אנער, קרײז, סאפ־נםק־ א. א. אעצטנס א־ז דע־ פארײז רעארנא־;־ז־רט געװארן דורך א. ב־אנדענבו־נ;, אא־י; א באנאבטע־ פ־אנ־סט חײ;ט צ־ טא; צ־ירט יעו־; דער ״פא־״; פא־ פוז־ק־קואטור״ 40 בא־־סט;, ארע בפעט ױ;נע א־בעטער, ײאס;אב; יבװע־; א־בעטם־ טא;, נ־בן זײ ז־ך אפ פ־ט א־בע צו קואט־װ־רן ד־ ־יד״ב־ע פוז־ק. צוריק מ־מ א ־אר איז נעב־ינדעט :עװאר; א צװ־יטיע פוז־ק־ :עועאקגאפט ״ױאא עננעא־, אונטער דעד א״טו;ג פון דערפאנטז :עבע־אװ.;־״.־ט :אר װערט ב־י אונז קואטױוירט די ׳טוין־געיבאפענע ײר- ״.יע פוז־ק, פ־־ פארפאנ; יטו־; אויך אר־נ־נעאע יטעפעד, ײד״־.״,י קאפפאזימאר;, או־ף ארנענט־נעיר ערד, װ־ ־. פ־בער, װעיבע־ חאט א;;ע״.־ריב; א ס־מפאנ־ע ,׳טואפ־ת־; א װעדק, װאם חאט באקומע; א פוגיציפאר־פרעפ־ע או; איז נע־ט&־אט נעזוארן דודכ; פירהארפא־ :״םן א־קעםמעד; או־ך א ״קאפערה־מםאנ־ע-; ״ד־ חעב־ע״םע פע־ יאד־ע־ פאר פ־דא פ־ט פ־אנא, סאנמ־נא א. א. ײערק. ־. ם־בעד א־ז א טאאענמ־דטער קאפפא.־טאר, װאס יטאפט־ פ־א, א־ן א־ז צװײ פאא פ־עפ־־ט :עװא־;. י קאאצפאן (דער פחב־ פון אט ד• ״.־ורות), אאײ; א פ־דיער. חאט געיכאםן אײניקע קאפפאז־ציעס, װ־: עאעניע צו ״.־רום־עא־בפם ־ארצ־יט פאר ט־־א; ״ײד״טע פאעפע־ פא־ קװ־טנעט (יבטרײך־קװארטעט און פ־אנא), סאיאס פאר פ־דא און פ־א:א, י־רע־ א. א. אויך חאבן ביינעטראנן א־ז א :עװ־םער פאס די ײדתזע ר־־יגענטן פון די ײדישע טעאטער;, װי דער טראג־יב־אופנעקופענע״ די ״ליטערארישע בלעטער״ סאנד א. י. גאלרעװזידסי:־ט 10 ג־אז־ן און רופט א־ו־ם ־־פ־חו יבאפי־א, באר־ס תי־אפער־ן, אײב טירבאװ־טיב, ח׳ יאננבאי־ט, או־ זאקח־־ם, ־ערכ;ע־יבכ׳״ן, ח׳ א־יזענבע־:, ׳ב. באסטאפסק־, ־צחק װאיק, ח. ס־א־;, י בע־נע־ (װ־רנע), יײבו״ב ״.״־ (װא־יבע), א. :דטע־־קאװע־ ־עקב אדענם, דבקה :אידשפ־ד־זוםפאן (יר־נע), צב־ון (נ״־־א־ק), פנחס בא־ ־ײיבא (באסטאן), פסח פאי־קוס (נױ־־ארק). ד״ר א. א. ראגראע (קעמב־־דזש) ענטפע־ט ז. קיפאכאװ־ידב פ־ט 3 דאלאד און רוםט א־ױס ארע זײנע פי־כט א־ פאנט־עאי װאם לײענעז יד־ ״ל־ט. ביעטע־" ז־ למובת דעם םאנד. באסטאן, נ־ו־־א־־. י אריין צו באיבטײע־; ד\ר פױגזעי — ציגעיב־קט 5 דאראר. \\<\רא ןאגיסיװגזןא א\\ פא\ל ג־רייסיװאץ (ב־אר־סטאק) ׳ענספערי א־חכן צײטי־ן מ־ט10 נ־רדן א,־ן ר.־םן אדו־ס: ד־ ארט־םטן זײדערפאן א־ן רער:ע.־, די-־־עקמא־ רוב־ן־פד־דמאן (אכטװע־פן), ד• ארט־סטן ־אזא װאיעתבמײן און פ. אסטראף (נ־ו־יאדק), ד־רעקטא־ ברופיגכטאי (?אד־ז), ד־־עקמאד מ־דע (בתנאס־א־״דעם). וזווזנז רובי\ (װא־יביע) ענטפערט מ. נערץ (ריגע) מ־ט 50 כייצדן. ד״ר גרפװ\ לסױגיע (װא־־ב־ע) ענטפערט ד״ד מ. וױיבעירט םיט 20 :ייד;. איפ\ז אלגריפ חאט כ־ענעבן 20 ניצדן; ► אלע םרײנט, װ^ס זעכען ארריסבעררםן בעוו^רן צד באשטײערן זיך לטדבת דעם ם^נד, װערן נעבעטן דאס בלײך צר טדן. ◄