Literarishe bleter · 1933-03-17 · 12 (17.3.1933) · p. Seite 189

דיגימראריטזט!דמסיטר גגײ. ןב6*1 זייש 189 פלאכהײט? ש.?, שנײדערס$ן1;; ז> ד זו ע אנםיסעםיםיזם אדער <\\ננג\ רנרנר ר\)\ז*\ 5\\ אנרגטננ' נוסירננ — ״ראנז פארײמג\ פ\\ דןזנז׳רנור טז9ימרוי)51טװיגזט\״ן ז״ע- פו־י״נזע־ זיצא־נאן א־ז איוסנאטירדעך אין בייזװידיק איבעו־ בענעב;. פאראז א־ז ב״ך אן א יעיער מס־ע־אויפרעננדיגדע •עיידע־״״ע;. ״דער ייד חאט חנ־פדזד־ק און ב־סרע;ע־עס־יכיט, פאירקנו־רנדיק דאש פנ־ם א־ז דער נעד־בטעד נעץ פו; אוםזריא־ק־ע קכ־ינדעז, א־; װעדכע ם׳דענעז או־ױ א וױיא פאני־עװ־נדז זיינע ארוים-עטאדנד־ת־ע, ־י ־טע טצ־פיעס־... ״...רעד י״ר האט ־זייך או־ױ זײנע צעפא׳״ענ־ע קאסא־םז ־םט•4 א־נםיע־נעננבעט װי א קאיץ. ער א־ז ׳ניעיװען פא־׳עװ־צט, ע־ האט נ־ע־ םאפעט און ־בװעד נעשטי׳נקען־. ם׳װן*אט נ־שט ריבטיק נעװען חושד צו ריז םס־ונן א־ן באױ־םט־ ז־נ־לן אינמ־טעס־טיזם, הנם ד־ אקצ׳עסואד;, סיט װע־בע עד באנ־צט ז־ך בײם ש־ררעדז ד־ ײד־שע ט־פן זענעז אבםאיוט ד• זעיבע, ס־ט װערב־ע ם׳באגוצ; זיך ד־ פו־רישע ראסטװאדאװםק־ם א־ן ז״עד־ע עפ־- נאנעז. נאד אװב ב״ ־אםטװא׳־אװפק־ז זענען אזערבע ש־רדערוננע; א פדאהוקט פיז יײז דאפ־קן אנט־סעס־ט־זם, פון א געװ־טעד ביוט־ נע־ורעז־טיעט, א־ז יע־ם ב־י סטדוינן א פ־אדוקט פ•; פיאבק־־ט, װאם ־־;:.־אר־־ט ז״ן װעדט אים ק־׳נסטי־ע־ און באװ־יזט ז״ן א־סבא־ הארפנק״ט צו ז־עז סענטשן א־ן י־בט פ־ן סאצ־איע אוכדםטענדז. ורעז ס׳נעפיט ד• ש־ידערוננעז פין דע־ זעיביע־ ס־ריע ב״ באבעין אד־ע־ ב״ ז. יטנ־או־ (״עס־־האדצ־ם־ אדעד ״שקראװע־;נב־ם״), זעט ס־עז, װ־ וריט ד־ שרײבעד דיםטאנס־דן ססרונן א־ן דעד ק־נםטיע־ײ ־ביעי־ א־ן פאצ־אי־עד באנעםוננ. בעת ־נונ־או־ נ־ט רעבעד־קע, ברוטפוי־ע נינב־ם א־ן אונטע־זדעיט־ סענטש;, אקצענט־רנר־ק באװוםטז־י־ק די סענטשלעבע סאסענטז פון ד־ הערדן ג־ט םטדונ פאפ־רענע פ־נורן, א״םנ־עי־ענ־טן פון דע־ ב־- י־קסטע־ אנט־םעס־טיש־ע־ י־טעדאט־ד. בואט א־ז קיאר שװ־סט אדו-ם ד־ טענדיענץ פונם םחבד צי פאד־ ט־נקיעז רי אונטע־װעיט, װאס א״ז ב״ א־ם רעפ־עזענט־רט דודך ״ד;. ד־ באנק־דן, װעידע עד פרוװט א־ן אנד״ײב פא־צושטעיז אים ד־ פראנ ס״נם נעזערשאםטרעבן אעבן, ײעדן א־נם פאבויאי־ז פיאנטיע־ סאדניע .־־עאב־י־ט־דט. רע־ קאס־רע־ ותמען דאם רו־טהאי״קע, ״ד״ שע ס״דר האט אננע־ערט צ־צונעס־עז דאס נעיט פון דע־ קאס־ע, קוסט צוד־ק ם־ט אאע צוגענוסענע ראיאדן און פונטן, װײי זײן נע־ו־ב; האט א־ם נ־שט געיאזט באנײן ראס םאידבי־עכן. ביע״ז ד־ ײדן פ •־; או־ם ריע־ אדבעט ב־זן סוןי — זײ ברעבן ז־ך אײן א־ן באנ־, יטראנן, הרנענען א־ן טו׳ען אפ אי־ע ס־עש־ם־ט־ב־ם רו־ט ד־ ־־בט־ק־ע ברי־ם פון דעד ק־־מ״נאל״סט־ק. א־־ב א־ן פו־אן קען נאך אזא ״אמת ורענן ײדן״ האבן א :־ע־ :־ננדע וױרקתג א־ן ד־ן שון או־פדײצן די אנט־ט־עס־ט־שע ב־עסט״ע. אבע־ נאך סע־ א־ז ־עס שעדלעך א־ן אײסראנד און הו־פנחעביע־ א־ן פדאנקד־יך, װו דע־ צופיום פונם סז־ח־ײדנטום ה־ע־ט נ־שט או־י־. אז״ פאדשטעאן ײרן און דערצו נאך דודך א סאצ־אי־סט־שן פ־ד־ער — א־ז אוסבאד־ננט שעדיעך.?אנזיסנוס אי'\■ אר\ינזצ\גטב\ א. נזיסײגבארגנז פ\ר פסי\, סיעימרעאװי^ שוין ארוים םון דרוק דער ערשסע־ באנד סון אליעזד שטײנבאדבם שריםטן מעש א ל י ם ו ■ נזיסי \זאלנוסוינז\ פ\\ ארנז\ר?$זר\יס א\\ א עוײנמנײג נײ\ גנוארג לננװנװראר דעד באנד חאצט 150 םשל־ם אין םינף צ־קאען אויױ 320 ז״טן, איז פראכטפוצ:עדרוסט א־ן נעבונדן און קאםט פאר אויסיאנד 1.60 דאצאר, חוץ פארטא (20 סענמ). צו באקומען בײם ״שטײנבאדג־קאסיטעט״: ,!!ט&נזז^ס ,ו1סװ8ז1ז©6ס1ז 1קזז03,5 .ז<1 .אגס&תוס!! ,*81100710 .4/11 1[.31נ1ז8ז6׳\1תס .ת31 אויױ קדאקעװער פאד־ שטאט אין װא׳־שע שסײט טאקיע א קאפעדניק ־ דענס־ סאצ, אבעד א־ן פ יצן דרײט ז־ך ינאך אצץ ד־ זון א׳־ום דעיד עי־ד און... ״ײדן שטינ־ קען פון ציב׳עצעס-... א־בעי־צ־ינס האמ ם־ך רע־ ר־ן דאס בוך םוגם פ. פ. ם. ישן הוױי־שד־יב־עד און םע־ נאטא־ אנדזשעי יםטרונ — ,דאם םאדםענן םון קאסירעד שפ־עװאנקעװיטש״, װאם א־ז רעצנגם או־ך רעדש־נען א־ן א ס־אנצויזישעד א- ב־ערזעצוננ. טאקע דעי שאקם, װאם דאם בוך א־ז דעדש־נען א־ן א פדאנצויזישעד א- בערדעצוננ חאט סץ־ א׳ננ־ע־ א. נז סי ר ז ג דענט צו פארניעמען זיך איצמ מ־טן דארקן װע־י, װאס א־ז;אך דעדש־נען ס־ט עוטרעכע ־א־ צור־ק און א־ז אם־צו נע־ װארן םארם־׳צמט. דאס בוך נעסט א־ום די אינםראציע־־א־ן א־ן פו־רן, ד־ צ־יט פון דער ״נדאבטשיזנע״, אב׳עד;־שט םון א םאצ־ארן קוק־װ־נקא. נאר ס־ן א דײן״עפ־זאד־שן. ד־ חו־פט־אקצ״ע די־ײט ז־ך אדוים דעד פ־נור סון ש באנק־ ייאס־ד־עד, װעסען א יײריש סײדר פון דיעד אונטע־װעדמ האט $צנע־ ־עדט צוצונעמען דאס נעצ׳ט םון דעד קאסע און צו אנסצו־םן טיט *־־ סײן או־סצאנר. דע־ נאנצ־ע־ ׳־אסאן א־ז נעשד־בן אין טאן פון ד״ע־ ט־שעססעי־ טאנ־שעד פ־אזע, א ן די אנצ־ענד־קע פאס־ד־נניען םון א דײן־קר־ס־נעצ; בא־אקטעד;עם־נען ז׳־ך שטענריק אויף דעד נרענעץ צװ־שן װאר א־ן פאנטארתנ. א־ן דעם בוך ם־עצן נישט ק־ין סינפטרעד־שע פדאגסע־״טן פון א שטאדק־װ־ז־אניער־שן כאראקטעי־, אב־עד זײ פאדצידן זיך און װעדן צעשװ־טען א־ן רע־ בוטאפאדע, ס־׳מ װערכן דאם בוך איז;*ול. ד־;עבן־פינורן, װא׳ם זענען אײננטרעך ף־ טרײב־רעדצעך פון ד־עם שי־סםזצדיקן סאםיי־״ע־ זענען ארע;ענומען םון דער ײדישעד אונט־עי־װעיט. א ׳חוץ רע־ ׳ד״ט־ה־אד־קע־;עי־בטער פ־ינם קאם״דע־,;ײט;אך פארב״ א באכצ־ע;אי־עדי־ע אצסאנםן, װו־י־ע ז־נדע;, טעקףעדס, ״שעםעדס״ און ״מונזע׳ם״ — אצע ײדן. םט־ו׳נ ידעדנײט אב־עד נ־שט םעד וױ צו ז־״ע־ דעקװ־ו־ס; ער נ־ט :־שט מעד װ• ז־־עד או־סערצעבק־״ט, יזײעד עקזאט־זם, און רערבײ ר־טן בײניעשכיאק פון שיידעריוננען, װאס ד־ע־מאנ־עיז א־ן ר־ ״ײדישע ב־ידיעך״ שון דדיט־אננ־קע קאנארזנטן. * םטרונם ״ד־ש־ע ט־פן זיענען וױיט פון דעד מ־נחםטעד צעבינם־ עניעבק־״ט. דאס דענען פאפ־דהגע נעשטארטן, או־םנ־עטיראכטע כא־ ־אקיטע־ן, װעיכע דעד סחבר האט מ־ט א כױון אדײננעם־רט א־ן זײן ב־ך, בד• דער האידצוננ אגצונעבן מעד נעהײסנ־ספוצקײט, כידי צו פארשפ-צן ד• נ־אטעםקע. ע־ חאט זיך אזוי אדיום פאדרייבםעדט ראם פאדשטעין ד־ אונטזןדװעצט־׳םביבה, או־םמ־ידנדיק צנסר• די םא־ צ־ארע באיו־כטוננ. ד־ אוכטעדװעצט באשט־יט בײ יסט־יען בצויז פ׳ון פאם־דענע ־יד־שע פינװן, נעמאצן צויט דעם נוט־באקאנטן א־-טיסעם־ט־שן ש־אבצאן. זײ האבן אייע ״ק־אנקע, ׳ט־עסעװד־קע פצעמצעך א־ן ד■ א״נן״ און ״םון םויצ ש־טן ז־ך בײ ז״ שדעקצעכע, חעברעיישע קצצות״. יל? (י.,