Literarishe bleter · 1933-03-17 · 12 (17.3.1933) · p. Seite 187

.רצ^נוראריסננו בלע<ז(1< גן<ז.?\ ןיבפ*1 . .עיס 187 רי ײדישע ליפעדאטוד איז דאמנפאדפאנד זײן דא־ א•;■ דעד ־עקאנםט־וקציע £י:ם דא־ד, ד• *־ןעמס ש־ >>ד.ו־סגעדוקטז. עס װע־ט אפנעדדוקט י. ראבױני ״גײ' וי1';״, א ביר, װא: קע־ט דך עטװאס אוס צודיק, צו■ דעד או־פיטטעא ,־עפאבע, כדי ן קאנור פא־ עד .טדאצג־ב־ ־אצ פון ד״ער 8א.־ט" א א,״ף א•־ פאן באוױיז; •בן א••!* דע־ א סאצ-אר*סטי־עעיד װידט״טאפס או; דעפ קאסר ט־ט ד טייטער אטאז־צ־ע. ד• דיכטע-יינס חנרו.דע\וי.\ א-•;!•יאסייגארנזעאיא ״.)־ . קאגסטרוקצ״ע־טעטעב. טו. גאריװורמ ״וריגורן אויפ\ ראגריי יעסערן ד■ עראנע װעצ)' א■־ בע־בױאי:; פו; דע־ פביב-ק ב״ ד• דעק־אהי־טע או; ביי דעד א־:־ טערי;*1־.ץ■ אינם דעקאנסטרוסציע־פעדיאד. די זעלבע פ־אברעם ור״:' א*:טער־;ע:ץ דוקט ארױם, באט״ע ז״עיד ה*?פאאז, אברהנו פאהאו א•; ױיז בוך ,,אױסיעריגנװסירי. עם ״:־״־״ ז״ן;יי װעדק ,,רויפסרבוי" וו״נז גילדיו — א״ך אי־ף דער ־עקא:םט־וקצ־ע־טעטע, א• א• *ו• א. ד. :י1. ט— באקיטעז א ־״ זועדק װע;; דע־ באציא־־שט״טע־ ײ״קא:־ בט־־יצ־ע פו:ב דא־ף. נולינו נארראץ-ױמ ל״; בוף ,־,בוריאו״, ווצ■.עב א־ז וױ א װ־בט־לדע פ־אבאעב או׳יבנעט״יט דע־ ראטר קע;; פ־א־ ־עזוף אי:ם ״ד״ט; רארף. עב ר־ג־יט״נט גאגוצ לוריענו ״רנור 9000 רונוגז״, װאם טא־ט ר־ א־בע־ב־וב; צו קאױעקטװױזאצ״ע א־ן ד״עס א;;ד־ף א״ף דעם בארעױף א•; ד• א-־עכת און ט־ט־־פ״ע״עיע יג״בטז בעת; פע־־אד פ•; דו-־א״ס־קער קארעקט־וװזאצ־ע או; ־••קוױראצ־ע פיגם כארעטף. פאזױד״ע־כ ם־טפטאכ־אט״ט א־ז ד״1י פאקט, װאס טיר האבן ב י א•; יו*ף פו;ם פױפ־א־ א ־•י דעײע״ױױכע;, װעאבע פאזריז;, אז די ט־טיויפע־. װאם בויע; זיף •טטארק א־־ער, ט־ען ראם ט״צװ״ו אױף א״ף דעפ כואטע־־א' פון ־עקאנבט־־קצ-ע. ז״; עד־סט; בוף א•; באותטז־פאדפאנה האט וז. לורראס אננעיטד־בן ״וערוזנװיאוער״ ,— װו ד• הו־סט־אקס א־ן םאצ־אר־םט״ט•; ״עקאנכט־יקצ־ע פון דע־ טיט״ב-כעײעבע.־ האי־עפא׳טנער כביבד. ב״ אצע ־ע־טט; פון ט־ב־ ט״טן ־אטאנט־זם א־ז •עם■ א ב•־ א״ װערבז ־׳'־־ יטר״בער כראבט דעם ע־יטטן :-־••ב; יע־־ט צז באפ־״ע; ז־ך פ•; ז״ן א־יר;־ פא־•;אננענר״ט. פ. נזארקיננו יט־״בט אן ז״; ב•־ ״ױעונז גנוראגהנז״. ״אכ ־טטערט ר• א״פנאבע צ־ •ט״ררעד; ד• ־עקאנבט־־קצ־ע פ•; ״ר״טע יא־ע־ פאיטױקעב א•; דע־ 'אנרװ־־ב״טאיט א•; איז י״ א״״ :אציאנא־ . ר־בט״טע א״װענר־:;׳;; א פאז־ט־װע ר־ג־יט״:•:;. ר. לװינזסא יטי״בט ז״ן בוף ״לזראסנזאריאנורי•, וװ דע־ צענטע־ א־ז דע־ :אריאזוע־ . ט־אקטא־־זאװאד. י. ראברוננניז יט־־״יט א; ז״ן פ״עםע ״אויףץ רפ־נזז״, װאם ר*:צ א״ף א״פ; •טאיאף צ•?־•װ; ר״ע־זע; ,״בט־ק, א•; באורעט״ט; יא;״ם, ד• ק'אב;־ד,אטפ; א•; דע־ ־יד״טע־ כב־ב־ ־עד,; פע־־אד פון ד-בא״ב־קע־ קאאעדט־וױזאצ־ע. ה. ארלאור ק־טט וױדע־ ט־ט א ביעטע װע;ן :אצ־א:א'ע- פא״ט־ק א״פן ־ב־ר פ־ן ־עקמנבט־־קצ־ע א־ן ־אטאן ״א:'אכיע־אט״, א. א װ., א. ד. ״אס א־ז דאב פא־ א צ״בן? דאב א־ז דע־ צ״בן פ־ן א־יע־י״א*;■., פ־ן ״טטעין ױף א־י::א:צ; א,״ף דע־ ״'אטפא־ם פ־ן באװעטן־דאבט א״ באציאייבט״טע־ בויאו;;;״טט יי״ז ביי״עיזט־װ,;אד א•— א■; דע־ פ־אקט״זדכ־ א יעט, ד־־בז פא״טארפט; א־נטיע־עם צ• אר״יע־ע פי־אייעטע; פ•; באיצ־אי־בט״טע־ בו־א•:־.. פ•; ד• אננ״צ״בנט־* ׳טט־יב; ז׳דעז ט— ׳טײן א :אינץ־באיטט־כיט* א־יע־נ־ופ פין ה■ בה־ת א•; דע־ •יד״טע־ באװעט״טעי ר־ט:־ ־אט—, א; א־יע־־-־־פ־ױ;:, בעת װע'בעי ב״ קװא:ט־טאט־װ, ב״ ה־וא״טאט״װ —קט דף א־״ב א•; פאדעױ־ונט דער ׳־אי־־ע;־ פון ד• יעת ורע־בע־ ע׳ב דוקן ױף א-בע־ :ע:טע־ ב־א־עטא״־ט צים פ־א״עטא״אט א'ץ טער :י־טא״פע־, װאב ״טטע'; ױף א•; ד־נבט פי:ב באצ-א״זם. ׳װע;ן דעד דעױענטע, ו;; פ־ן ד•;עודעזע:ע ט־טרװפיעי צ• דעד דאצ־אר־בט״טע־ ב״א•:; ־עדט א״ף דאב דע־יט״נען פון א ־״ װע־ק, באנדט;•יטט;עק־קט א.ױף דעם, װאיב ד־ד״קט זע:ע; ז״;״טט פא־יינד; ט״_• דער ־עקאנבט״רצ־ע, זע־.ע; ז״ אבע־ דאקוביענטן פון אייע־ידוף, פון איבע־יטאצן או; איבע־יאהעריט; בו־ז׳טואזע או; ק־״נב־ױע־־עבע איתפרום; או; ־עיטטן, טאקיע אויפן פאן פון בא־ א־ןי• ראטכסאדזעגנד זועדן;עסאכט סך׳ד׳ברע; אױף פארעױידע•.״ :עכיטן א•; צ־זאכי״תהאג; כי־טן- פא־ענד*הן דעם פע״אר פון דעם פימיאד־פרא;. דער פאסאקטער ריטעראטוי־יזליט־סע־ א•; וױ־׳סריב־ 'א;ד, כ. דוניעץ, האט פארעפנכימכס או אױםצז; פון א :יעסערע־ א־יעמ װי׳מז ד• ־עזויטאמ;, צ.י װעצכע םיא־י;עק״יןיען די ייד־׳טע באװעמ״טע ״טעראט*״־, צוזאכיען כ״ט. ד#-;אנצער ריסעדאטורי׳. ״ד• פאדװ״דקרעכו;; פוגם פױםיאר — ע״מז :. רוױעץ■ ־־- .־אט;עב־אסמ;־אנד־עזע ז־נ; א•; דער דערר״זו;; פ־ן רער :אצ־אכא׳ר־ג־ פא״מ־ק״. א״כ~עד:ריק די פארעױיד־מע פ־־אצעם; איי; רא־נד אויפ; װענ פון באצ־אריסט״טער בױאר;:־, שטעיט •עד ז־ף אפ א״ף ״ד־״ם פ־אצעספון ״'אכעוױעד סאציאריםטיעעי־ דעסארסט-ײקצ״ע״ - און ־•״:;ט אױם ד• װיבט־פםטע ײערס פון די ״ר״טע באורעט־׳טע ־ציײע־ א•; דעם צ-־מ־א&טױט: ״ה. ארראודנז בוג ״הרנוברינונז״ א־ז(:עוױען ד• ער׳טסע ׳*ײאלב■ א״ דעד ־עקאנסמ׳״קצ־ע־מעמאמ־ק. אױפ; פא; פ־ן ־עקאנבט־וא•״ ד• ראנדװידטשאפט און די אתדוסס־יע זעט דא א־ראנד ד• באצ־א־ ר־םט״טע אייעידדע־צױ;; פון ד־ ייױ׳טע ארעכוע פון •טטעטר. א־;ם בו־ף א־י .יזענטיס דע־ איילפרום פון סאנב״־װאטױון ־אכיאנטױס. אי־ע־ ד• ״ו״פמ־מעבדע;•; א־ז דאס אױב;;עזא:טע - יאזױנען ד• דערר״ז.־:.: פון דעד :אצ־א:איי— פ־אנע א־ן פ־אצעב פון באצ־א־ ר־בכױיטעד■ פױאיונ;. כ׳ת־ ־אק־טען;אבדעם וו. ארבננרסיאולר ״בירא־בירונננאז״, — ד• דע'בע פ־אביעם, :ע:־ביען■ אין אםפעקמ פין ,־עקאנםטרוא■־; ד• כ״ײנב־ױע־רעבע ••ד״ג׳ע כ־אםן א״פ; -ס-ד פון באצ־אר־יסט״טע־ יױא•;;. א־. פטפטר ה־נוט כױט■ ״גטפתטוט פוועטז״ אין וױיזט, וױ ד•;.־ױסע בויאונג ענדעדט ױעם פ־יזאז׳ט פון 'א:ד און ב,״ט אייעד א״ף א העבעדעד באצ־אר-בט״טע־ יאזע ד• מאםן פין אוקי־אױיטן דא־ף און ד• ״ד״טיע מאםן פון יטמ״״ימ'. פעפעד זעמ, װ• אזו• א•; הע־ אױטעדנאצ־אנאר־באצ־אר־סט״טעד באז״, װאב ה״בט דנ״עפ־- י.״, א-ז אכנעװעיט דאב :א-צ־אנאלע, — זױ ד• ר״זו:: פ•; ״•עפ— יו• ב.־ע:נט ד• הע־ר״זו;; פ־ן דער מאצ־אנאר״ר פדאבריעם. א. כאריס דייקט אפ ״נזינז רײב או\ לטב\״ — א פאעמע, װערבע ־עדט װע;ן ׳טטעטרעף, װאם •טטערן ױף ב״ בע״פאקטעדב. עב א־ז יטױן;״טטא ,־־״,־ פעס־מ׳בט״ט־ג־;עיט״•: .,׳טמעמע״ע. פא־׳טװ׳נד״. יכם איז צױעקױיע; ד■ פזג־כפעקט־װ ור״;ן קוילט—וװקב פון 'א:־,;ואב ק־מטא-ן ־עזורמאט פון,־עקאנםט־וקציע -- א ־עיאנבט״קצ״;, װאס מוז א־תיטײב; אױף דאט •טטעטר איון אױף ״אנטזז א-ן ׳טט״ן א״ •טטאר״. עאך דעם קומע; וױ־טעדד-קע ור״ר־ק װע;ן .־עקאנבט״קצ״ע מ-טז ײ'מ; זר״בן. פון באגד״פף ד• באצ־א'־סמ״צ*ע. װ־־קײעבק״מ, װעד־, א•; וו״'ב* ד״־ אפיטטױב־פונקט א־י •צו״;״צט דאב ארנדע יטטיעמ',;א־ ד־ אדעד ״ענע;״:ט־פ־אי״עם פתב ־עקאנסט־וקצ״ע־פעױאד. וו. אלבטחזאז;־ט ז״; ניוף ״נננאבגזנונז״, וײ ״ס ק־עדפט אפ־י• פאי־ז עדיטט; א־ט ד• פ־אײ׳עם פ־ן א-יעיד־ע־צ-״נ ד■ ׳טטעטרד־היע *ו:;ט, אייע־ װו דע־ דאױקע־ מאמערט א־ז דא דאתטיעױי״װא־יז דעד פ־איײעם פ•; טעבנ״טע־ יאװאפע:•::. בארי?. :•ט י״; פאיעמ״ ״זןיירטבריענו װאב\״, וױ א•; צענטע־ יטט״ט ד• פ־איי׳עם, מ־ט װע':יע־ עה װע־ט פא־יתד; ד•;אנצע י—א־-אמ״טיע אוז באצ־א־ע א־ב•—בױא•:: פ־ן א :עורעזענעי־ קא'א;יע א,! א־צט־־ע־ באװעמ״טע־ ־עפ־ב״ק. א•; באװיעמ;־וױ'ב״ב'א;ד מ״ע א■־ באיטמ״ממ; קלאטן־ א•;;אצ־א:ארן א-ב״ױעפר־עבט. ״ב ק־ממ א. ףענ׳ער מ־מ ז־תע ״נננראבןױ״. א נױ־ס פא— מעםמ״״ת״ט צו ײ״זן דעם דאנעצ־עד יאב״ז;״טמ• י'״ז א־ן א';ע- .מ״נע •טמ—בן א•; דײף ר־ד״טע־ •טאפ•::, :א־ אתם קאנק־עמן בא־ װ״ז פ־ן ד• קאמפן״ א קאנק־עטין יאהאנדר־ע; פ־א:ן פתם אי־ב 1 פ־ן ד• פ־אדעםן אתם אי־בעטע־־ױאב, פון ױע־ 9א־ט— אנפ״דו::. וױר״— וױע־ט דא ד• ־עקאנבטי־וקצ״ע א ד״דקתױיע פ־אברעם, און ד• ׳טטעטרױקע מאם״ א־ז א־ן א בא״טמ״ממע־ פ־א־ פאדץ איתױעץױאם; א-ן דער :דתמ־ב־במעב. עױד באקומען לננ. פנורנזאוונז יוף ,.?אוסיראנ^יע,,. ,װ .״״ע .״־ קזמ אױף עױסטע פער׳עה, ורעדט רעם עדיטטן מאר אױפױעהױין איז א, צעװיקרטעד פארם די פדאברעם פ•; באײעטייטן אפאראמ אוי