Literarishe bleter · 1933-03-17 · 12 (17.3.1933) · p. Seite 186

רי6סראר'פגס ברס6סד 1333.?ז 631*.) 180ז״ט דא ראט ז־ך ט־צ־ט־ג״קאװ אפדע־עסערמ או; זיך עטזחףם פאר־ ם־אבט. פא־װאם האמ עד זיך שאדט־אבט? צ• האט ער ז־ך פא־־ ט־אכט איבע־; נודר טון אבאהום פ—אװ, אדעד עד •וזאט זיך פאד־ ט־אבט יםתם אזו• זיך, וױ עם פא־ט־אבמ זיך יעףער דומ, װי ארמ ע־ זא־;י־טט ז״;, װאמ פאדא טיטור און פאדניענן ער זאר :יעט וזאב;, ביבעת עם רינוט איפ אויף דע־ טח׳טבה די צעהוריעמקייט ׳פון דעם פ־״ע; ־עב;? א•; טאקע באכות, וװ א־ז איצמ פ־־אוו? ער חוריעט ־״ע״ה א•; פ־״רעך א•; ב־״ט־האפ;, האבנד״ה ז־ך אױסנענרײיט ט־ט ד• ם־ח־־פ. ט-ט ברוטע; או; םטענגעמ אױפן קאפ־ערװיפ, דייריעט דאם נאנצע בו-אק״בע נ־עזעדר, נעתנענענד־ק ז־ך טיט ד• הױב־ ־ו־קס־רע, •ג־ראנקע נעריבטע א•; וױיבעד; קאראהאד;, ־'•דער; עפ קאבט דעד נאנצע־פ־איז א•; ב־נדעת־טע׳שה, בײ נעװא־׳ט;, דדרעד״ע; א־; א־נטע־ט־״בענ־־ב;, ע־עפ; ד• סדענעד;״נפודיקע זעק א-״ף ״ע־ע פר״צעב, ט־ט ט־ט־ א••; געדױש ־ט־טן ז״ דעם אדבעם א•; ־אם װ—ז א־; ט־פע ־עיפ;, װא׳־פן אז קער־אקרעך האבעד או;;רויפז, א־ן װ״טע־־צו זעט זיך א־בע־ דעם נאנצ; פיאץ פי־אט־דנאדט־קע ק פעם ט־ט אננעװאירעדטע, אזו• וײ הא־טאט־.קויר;, זעק, און אוט־ נעה״ע־ זעט א־־ם ו״גר נאנצעי- בד״ט־א׳־סענאי, ב־ז ער זתדט נ־י־טט א־ננאנצן א־ביע־נעראד; א•; ד־ טיפע •ג־רעפ־שיפ;, און עם וועט זיך, ־ו־ א;אנז;״בט אװעקט־א;; צוזאקדען טיט ד• ד־ייןז־ קו׳יעם, דעד א־טענדרעבעד פ־אש. דא־ש װעט א- ױך אנפ־אצעװען, בו־ראקעם! אין צ־זאטען,?ונקט אזו־ ור א*ד האט;עתוריעט איז;עװא־זועט, װעט א— ז — א נעם טו; צו דע־ פ־אצע און •ב־וריפ, ב־ריעפנד־ק דעם •ב־ט-ק ב״ א••; אוטענדרעך, וױ דאם״, ריד! — עך, עך־ב־ע! •סױן ־צװעיף א זײנעד! — האט ױך נדב״טש־־ קאװ, ענדרעך, אנגעד־פ;, א ק־ק טיענדיק א״פ; ױינעד. י קאפעליאװ אמאל איז געװען זבדינות פון דעפ ״ד״ב־;?עב; א־ן ר־טע א־ן ד־ ־אד; 1800— ׳.1881, ט־ט א הקדטה פון ד״ד ח״ם זיב־ימ׳אװסק•. (עדשטעד באנד) אבלאכ אין אמעריקע זב־־נות פ־ן דעם ״ד־־ב־ז ־עב; א־; אכיעד־קע א•; ד• ־א־; 188.8—1904. (צוױיטע־ בא־.ד) אבלאל ארן שפעטעד ד־ יעצידע ־א־; פון פא־יקן ׳אדהונדעדט ב־ז ד־ צװאנצ־קםטע ־א־; פ־ז ה״נם־ק; ־א־הינדעדמ א־ז אטיעד־קע. (דד־מעד באנד) ט־ט פיר ב־־דער בריױ פאר ארס 3 בסגדסר ןגסבוגר\ א״ג פראנסיבאור) 1י' 8י. גירר\. (וזיפ פארפא). באר רי רסוסר פ\\ רי ״ליפסראריסוס ברספסר״ (וזיפ בארנוא ואר 19.70 נירד\ ד־ ב־בעד זענען פא־דען א־ן א ז־-עד בא—ענעצטער צאר עקז. אררספ באר גסרפ (א•; פויר;): 639 .0 .)1 .י1 ,261(*^! .א .10/8 סת.7,:^1 ,א¥\א2א־11;'׳\\ ,•*ז16פ81 װוגאג־זא־ז^!.!״ ארכיװ םאר ײדישער שפראכװיסנשן&םט, ליטעראטוד־םארשדנג ארן עטכאלאגיע א־ױםנענעבן דודך גזז פרירזאגי או; סװזזאר רסהוזאו איגנז ואװרבגר \סגס\ באגזײרירסי. ־"־ ארפ־עד ־אנד״״,;. פ—רוצקי, ש. רעהטאן, ד״ד •. יב״פע־, טאקם ע—ק, *. אפאטא־עו, ם. רעדער, רענ־נע רילענטאר, •. טױב א. א. 550 זײמ; פ־ײז 19.50 נירח ײ, װאם •ע־ק;;אײך 12;ירד;, באקוטע; דאם בוך ש.״ן צ־נעש־יזט. אררסוז.׳ .50'45 81611118 ,¥8\528ו81^\ ,10811(06 .82;עװע; פאי־צ״בנט פי״שק־נם אנטיאפענע נפשותנ צ• רעבמ א־ר;א־ באט־ב, או; װאט פא־ א :וצן האט טעז פון א־יך? ארצאײנם, װ• פ־ן טו־טע. און װו טדאנן אײך איצט אײע־ע פרינקע פים? צ• איז אי—;עװען יב-יעבט בײ פי״״ב־ק-נע;, אדע־ א- •בפאצ־־ט, פ־ב־׳־ט, װ־יר ע־ ־אט זיך א־יך אז״ פאי־ײאקט, א־בע־ ד• װע־דעד, און ־אב־י־ט ד• די—בפא־ע־? צ• ז־צט א•־ א•; די תפ־ט־ת, אדעד איר זענט אזועק צי אנד־—ע פדיצ־ט א־ז באא־בעט ד• עדד׳-ע־עט״ קאר־אק״,;יקיטא ײא^אק־טא, דין זין זו; אנטא; װאראסיפא*). פ•; דעט צדנאטעז זעט ױ־ •ב״־;, אז א— זענט ביטע רייפע־. — פא״אװ — א תויף־באד־נער... אפנים א בעי־עב—: קיי; טעבע־, ט•־; א־ך, האט ע־ נ־־ב־ט;ענ־טע; א־; ־אינט, ע־ האט פ־ש־ט אדן פ־אבגנ;עננבעט. נאד;י,ט האט דיך א; א פאםפא־ט :עפאקט דע־ קאפ־שאן א־םפ־אװנ־ק. דו ׳ב־ט־־בט טונטע־ ב־ב־עת דע־ או־םפא—־.־•;;. ״וועטעם ב־םט־?" -- זאנט דער קאפ־טא;־ א־םפ־אװניק, אי־ײנב־אקכד־ק בײ דע־ דאז־קעד נוטעד נע־עננה״ט, עפעם א;עפעפע־ט װעי־טי, — ״ד־עם א־ן דעם ױטבאז־צע־ם״, — ענטפע־םט• ־בט־יד־ק. — ״װאם טוםט־ דא?" — זאנט דע־ קאפ־טא;־ א־םפ־אדוניק. — ״טע; האט טיך אפנעיאזט פאד צ־נ־ב־" — ענט־ פע־סט־,;־שט פא־האקנד־ק זיך. ״װו א־ז דײן פאיב־פא־ט׳" — ״בײם באיעבאם, דעם-ב—נע־ פ־טע־.אװ;". — ״ראז טעז ר־פן פ־טענאזו;". ״ה־ ב־בט פ־טענאװ?" — ״א־ך ב־; פ־טענאװ." — ״האט ע־ ד— נענעב; ז״ן פא־ב־פא־ט? ״ — ״נײ;, עד האט ט־־ נ־׳קט נענעב; רײז ־ב־־ם פאיב־פא־ט." ״װאט זשע רײנםט־?" — זאנט דע־ קאפ־מא;־ א־בפ־אװנ־ק, צ־נעבנד־ת דע־בײ עפעם א;עפעפע־ט װע־ט־. אז״ א־ז עם, — ענטפע־בטו ־ב־ט־יד־ק: - א־ך האב א־ם :י׳ב־ט;ענעב;, װײר א־ך ב-;;עקיטע; ־ב־פעט אה״פ, א־ז א־ם נענעב; צו האיטז אנטא; פ־אבא־אװ;, ד־עם;־אקנקי־ננע־." - ״־אז טע; דופ; דעם :יאקנקר־ננע־! האט עד ד־ד;ענעבן זײן פא־ב־פא־ט?" — ״;״;, א— האב פוןי א־ם;״ב־ט נאקוטעז קײ; פא־ב־פאדט." — ״•ואם ז׳ב־ע ׳קקרתיםט• װ־דעי־?" - זאנט דע•־ קאפ־טאז־א־םפ־אות־ק, פא־■ ׳ב־טא־קנד־ק ז״נ־ע ־ײד טיט ־עפעם א;־עפ־עפע־ט װיע־כח. - ״װו ז־בע .א־ז ד־י; פא־ב־פא־ט?" — ״א־ך האב א־ם;־ע־אט, לאנכטו פיינק: —;אד עם קאן זײ;, אז א־ך האב א־ם, טכתטא, איו־פן װענ אננ־עװויד;.״ —. ״א.־; ד־עם וערנעד״ב־־נע־, — זאנט דע־ קא&־טא;־ איסמדארוכיכ אין ג־דאכמ דיד וױדעד געפעפערט װעדט־: — פא—ואם האםטו ןװנעאהחגט? אין בי־ם :יח או— א קאסטן ט־ט קיפ־ע־ן;־עי׳ט?" — ״עם ה־־בט ז־ך :״ב־ט א;, זאנםטי, נ״םט א ־—־ט״ענד־ק ט־ט קײן בדעם: ט־ט;נב״ב־ע ענ־נ־ם ־אב א־ך זיך קי־נטאי נ־־ב׳ט פאדנוטע;." — ,,פאדװאכ־זיב־־ע האט ט־ע; בײ ד- :־עפ־נע; דעם שינד׳?" — ״א־ך קאן;״ב־ט װ־ם;; טםתטא האט א־ב עט־עצעד אנדע-ב־;־עב־יעננט." — ״אך, דו ב־עםט־־ע, בעם־ ט־־ע!" — זאנמ ד־ע־ קאפ־טאז־א־םפ־אות־ק, ־ב־אקי־ענד־ק ט־ט; קאפ או; :־עט־ענד־ק ז־ך פא־ ד־ באק־עם. ״ א;־, ט־ט א־ם :אד א;?־ענ־ ט־עם**) א־יף ד־ פ־ם א־; פ־רט א־ם אפ א״ ־פ־םה.- — ״ב־ט־ע, ט־ט; נ־־עםט; פא־נענ־;;", ענטפעדכטו. א־; אט, א־־־םנ־עט־ענד־ק דאם טאבאקע־קער־ע פ״ דע־ ק־עטיענ־ע, ביםטי ב־״נט־יע־ טבבד יעפיעם צ ו״ א־נ״אר־ד;. װאם י־־נ; א־־ף ד־ד אי־ו־ף ד־ פ־ענט־עם. א•; ד־ פ־ענםב־ ז״ א״ם, צ■ ז״ זענ־עז ־ב־ו־ן ־אננ א־; ־ע ־ע־װ א־; א־ן װאם פא־א טיחט־ת ז־• האב; ז־ך באמײל־קמ. און אט י־עבםטו זיך א־; תפ־םי, ב־ז ט־ע; :אײראבט א־;;־ער־בט דײ; פ־אצעם. און דאם;עד־בט ־י—ײבט: איבעדפ—; ד־ך פ•; צא־עװא־קאי־ב־א־כק א־ן ד־ע־ תפ־ם־ פ־; דע־ א•; ד־ע־ יב־טאט; א״ ״ע;ץ;ע־־בט ־טדייבט װ־דע־: א־בע— פ—; ד־ך עפ־עם א־ן א װם־ענאנםק: אדן דו פא־םט ױך פון איין תפ־םה ע ד• אעד־עד־ע•־, און זאנםט, באמ־אבטנד־ק א־; אט ד־ ורעם״ענאנםידער תפ־הה א־ז דײנעד, דארט א־ז אפ־ר״• פאדא; נעט־נ פראץ אײף צו ־ב־פיר; א•; באבקעם, א•; דעד ־ע־־ט א־ו א ב־־עמע־•—. — אבאק־ם פ־דאװ! -- און דו, ב—דע־, װאם טאבפט? א״ װעי׳־ :ע טקוטות •ב־־אנד־עורעטט־ א־־פ? צי האט ־עם ד— פא־ט־אנן א־־ף דעד װארניע און האפט ריב באקומע; דאם ב־־ײע ייעב;, צ״טטײענד־- צו ד־ בורלאקעם? *) װאיאקיטא — אן א׳־וכלב־יעפע־. **) א•; דע־ עד״בטער העיפט בין :ײנצנטן יי״ה האט טעז אין ־וםיאנד ד־ פא־ב־־עבע־ נאך אננעט־ן פדיטיטױוע פענטעס אויף די פ־ר. דאכ זענען;*עודע; דיקע העיצלעך טיט חלרס פא־ די פ־פ. ־• הע־ציע־ ־לקט טע;;אב; א:ט■; פאי-טיאס; ט־ט א •טי׳-אס. באוז. ב\\ איבסרר