Literarishe bleter · 1933-03-17 · 12 (17.3.1933) · p. Seite 185

ליװעראריטיע בלפװמר ו<װ. 2 ו (463.) זײס 185 אזוי װי איצט יוין מ״ד — נייט אויף אין יטםורעם נאד, א שוים >4"וז כװאליעם אננעסראנענע, ז־ד שראנז תאפ אן בדעכ, אזו־ זוי א־צט ביי מיר — צעבא־ט זיך א׳ומנעריכמ א בוים, םון װעמען ם׳איז דער פריאינג, נ־שט צ־ םוביען מער — אװעיז. מ־יז שיפרות איצט א׳יז םונם אעצטז ביםא איבעם־װיין, װאס רוישט, באר,י־שט און איינט א אייב אװעק אסיאו ת׳־־אנת, א ש־יםה אס װי א־צט אין םיר, האז נאר א־ז שיזיעה זיין, און ם׳איבט א־ז מיינע אוינן איצט, איז נאר םון אינטערנאננ. מיין בחען צו ו״ר, דאם איז דאם ברענען ס,־ז א הייסער װונד, װאם דו האטט נאר נישט־װ־אנרית אוישסניי נעעשכט סיר, רערפאר איז מיין געבעט צו דיר — דאס װאיען פון א הונט, װאם שטייט װו א פארנעסענער א־ן נאבט און רייםט א טיר. װיױט אוים, או פיסט מיין י־עצטע איבע שױן אװדאי, אװי פאאמט אויזי איז אאמפ צום אױםנ־ין שוין — רער יזנו־יט, װייזט או־ס, אז כ׳זיכנ דיר איצט מייז אעצטע םערענארע, א־יף װעאכיעד ס׳װעט נא־ ענטפע־; די שטיאהייט פונם טױט. װארפומ, 33פו * * *. האסט אריפנעװעקמ אין מיר די ױננט פון ראסניי, און װידער האב איך א־ב און בין םאראיבט — א־ן דיר, אי־ז ג׳האב אויםסניי רערםיאס דעם רייץ םון חודש מאי, באסש ס׳םייםן האדבםט־ה־סאאט רי װינסן הינט־עד םיר. האסמ אוו־םנעװעתט אין פיר אזא םארשטומט נעזאננ, א איד אז*, װאס ב׳האב שוין וױ םאר׳נעםן באיאד, א־צט װיכט עם זיך אין םיר מימ סוױנט נאעתעי־־סאאננ און היאכמ, װי ם׳װאאטן דארנס, װעאדיעד דודכנעשאאס. תאםט אויםנעװעתט א־ן מ•״־ װאס ם׳האט שוין װי פארבא׳יט, און ם׳איז געשען ביי מיר א יװונדער װי א נם — אין װינטער, אינם םי־אסטיקן אויף מײן פארשנײט נעמיט, ד.אט זיך צעבאיס באויער איון םיאאעטער בעז. די לעצטע סערעכאדע וױיזט אוים, את ביסט מײן רעצמע איבע שוין אזודאי, אזוי פאאסט אוייי אין אאמפ צום אױםנײן שוין — דער קנויט, וױיזס או־ס, אז כ׳זיננ דיר א־צט מײן אעצטע סערענאדע, אויף װעאכעד ם׳װעט נא׳־ ענטםערן די שט־אתײס םונם מױמ. די םדייםע בפשדת אעבט מיט דער קאפעקע, נא־ א־ך װעל מ־טאמאא נתעשד װערן״. און אפצארנדיק דעם פר־־ן א נ־שיזשהדיקן צינש, האםטו זיך נעעפנט א קאײטר, אנגענומען א בארנ באשטעאוננען און זיך נענומען צו דער עבודדע האםט ׳ע־נע־ן־װ־ איײננעהאנדרמ בהצי־חינם םו־אע אעז־ער און טאקע םארד־נמ צװיי מאא אזיוי םיא אויף יעדן שס־װא, אכער >.ין צװײ ײאבן אריום האבן געפראצט אאע דײנע שטױוא, און מען האט דיך אויסנ־עזיררט אױםן ערגסטן אופן. און אט אױ דײן קאײטא נע־ ױא־ן פיסט, און הו האסט זיך נענומען צום בימערן ט־א&ן און זיך אננעהױבן װארגע־ן אין ר• נאםן, טענהנד־ק: ״נײן, ם׳איז ביטע־ אויף דעד ו,עאט1 א ■רוםישעי־ מ־ענט־ע קאן :ישט ״עכן: די דײטשן ־אזן נ־ינזט!״ — װאס אױ דאם םא־א פו־ער: ־עאױאװעטא װאי־אכײ? םו, אײנ־;עזונקען זאא דאם װעדן: א װײבא! ײי קומט זי אהער? דער אײדא־ באבאקעוױט־ע, ער האט פיך דא אויך אפנעםר־יערט,. טש־טיצ־קאװ א־ז נעװען;ע־עבט; ־עס אױ טאקע;עװען א װײבא. ,יױ ארום ז־ האט זיך נענומען — אױ אומבאקאנט; אבע־ זי אױ :עװע; אזו־ ק־נצ־ק צונעש־־יבן, אז סונדע־ודיסנה האט מען זי;עקענט אנ־ נעמע; םאר א פויער און אפיאו ד־ער נאמען האט זיך םאר־ענריקמ אן אן אאף, דאט הײסט, נ־שט יעאױאװעטא, נא־ יעלױאװעט. םלנדעםט־ װענן, האט ער דאס נישט;ענומען אין אבט אין ז• נאײך אויס־ נעיצט־אבן. נר־נאר״ דאיעזשא־־נ־עדא־עיד־ע־ע! װאם פאדא• פארשוין ב־םטו;עורע;? צי האםטו זיך םארנימ־ען מיט בארענאא־ער״ און, ׳צאםנדיק זיך א ט־א־קע און א ב״ד, האסטו זיך איננאנצן צ־עשײרט םיט דער הײם, זיך אפניעזאנט םון דע־ הײמישער נא־ע, א״ין זיך אװעקוג־עלאזט ־ זיך א־ומיעיעפ־ מיט םוחיר־ם איב־ער ד• יארידים? צ• האטטו אין מיטן װענ אריםנעהו־כט ד• נשמה, אױע־ ־עס האכן ריך צערעכט נע־ מאכט דײנע אײנ־ענע גוט־ע־ברידער צוי׳יכ ־עפ־עם א דיקע א״־ז ד.ײט־ כאקיק־ע ןערנערק־ע. אד־עד ־עס :יענען;־עם־ערן :יעװא־ן דײגע ר־עדערנע ־ענעשק־עם און ד• ט־א־קע :ירע־יק־ע, אבעד פ־עסטע פיעדדאעך עפיעש א װא־ד־װאנאב-נר, אר־עי־, אפש־, האםטו אר־ין, איננדיק או־ף דע־ ־,עזשאנק־ע, נ־עט־אכט, און אין מימן דריינ־ען כיםטו אװעק אין ש־ענק אדײן, און דעדנאך נאײך אין אי־ו־אך ארײן, און ,־וף מ־ך עאקנ־םל? ע־, דיו ־ים־ש םעאק־׳! ייעם האט;ישט ־א־׳ב צו שטארבן םיטן אײנזהעם ם״ט! — און װאס מאכט איר, מײנע טײערינקע? — האם ע־ ,ױײטע־;עדערט, א קוק טױענדיק אױף ד־עם פא&־רא, װו יעם וענען כ.;;.;ז);ן)ל ם ש י ט ש י ה א װ א ו ז ויזוף.) און זײנע >*וינן האבן זיך ני־שט־װ־רנדיק אפנעשסעאט בײ איײ םאמיאױמאםען. ־אס אױ נעזרען רעד באקאנטעד פ־אס־ סאװעאי־ע־ װיטש ני־עאוװאזשמידקאריטא, װא<ש האט אמאר :־עהיעדט צו ד־ער;וט־ באוזייצע־ין קאראבאטשק־ען. ער האמ זיך וױד־ער נישט :יעקענט אײנ־ האאטן און;עזאגם: — ־עך, ס׳אדא ראננ־ער, א־בעד דעד;אנצעד שזדה האט ־ע־ זיך צערײנט! צ• ביסטו נעװען א םי״סט־ער, אדער א פשוטע־ פויער, און מיט װאם םארא ט־יט ביםטו;עשטארבן? צי אין ש־ענס, אר־ער אין מיטן װ־ענ אױ דיך א שאאפנדיקן איב־ע־;עפארן א; אומנעאומפ־עו־ט־ער קאראײאן םודן? ~ פ־אכקא סטיעפאן, א סיפפלױזר, א זיכפפרזזר אזיף וזירזטים. — א! אט אױ עד, םטעפאז ס־אכקא, אט דיער רױ, װאס װאאט;עטױנט פאד ד־עד נװא־ד־־ע! כ׳פײן, ארע;ונעדני־עם ־אסטי אױסניעשפאנט מיט ד־ער האק הינטע־ן :א״־מא, מיט די ־שטיװא אויה ר• אקםא, נענעס; פאר א נראשן ברז־ט או; פאר צוױי נ־עטדומטע ם־ש, און א־ן בײמא, מײן א־ך, האסטו א־אע מאא גיעכראכט אה־ים צ.י הונ־ דערט רובא, און אםשד אויך א מצובה־באנקנאט אײנגענײמ אין ר• אי־װנמענע פאודעדן ארער םאדשטעקט אין שטיװא... וװ האמ עס ד־ך;יעמדאםן? צ• האסטו זיך צואיב א נרעסער םאי־רינבטא םארקריבן אונטעד א קאו־סט־ער־קופאא, און אםשד ביסטו אויך אויפן צאם א־ו־םני־עק־אבן און, איײסנא־טשנדיק ויך אי־ף דעיד בױעט, ביסטו םין דא־ט א־אפנעפא־ן אױף דער יע׳דד און באוױ דיער םעטער מיבײ װאם אױ :־עשטאנען;עבן ד־ד, האט זיך א קי־אין ני־עטון אין רעד פאטיאי־ ניצע א״־ן א זאנ נ־עמון: ״עך, װאניא, עם האט ז־ך דיר פארנאוםט!" און אאײן, אונט־ערבינדנדיה ז־ך מיטן שטר־ק, אױ ־ער ארויםגעק־אבן אויף ד־ין ארט. — מאקסים טעאיאטנייקאװ, א שוםםער. כע, א שו־ בטער. עויכזר, זזי א טזזנזפעז־, זאנמ ראס שפ־־כװ{4־ט. איך קאן, איך קאן ריך, טײעדינקעך; אויכ דו װ־אסט, װעא איך דיר ד־ין נאנצ־ע :ע־ ש־כטיע דערצײאן. געאערנט האםטו זיך בײ א רײטש, זועאכער האט מיט אײך;•עקנ־עאט, :־עוכיאנן ט־מן רימען אייעדן ידוקן םא־;־שט פױקטר־עכקײמ און :־שט ארויםדעראזט א־ן דרױסן אי־ו־ס ז־ך א־ומררײ־ען אײדיק, און דו ביסט ניעױען א מזיק, נייצט קײן שוסטעד, און דער מײסטעו־ האט זיך נאדנ־שט;עקענט אפאיײבן, דעמדיק ורענן דיר מיט ױער םדו־ אדער מ־ט א קאמעראר. און אז ־עם האט זיך נ־ע־ענד־קס דײן ר־עו־ע: ״און אט א־צט זועא א־ך זיך םי־ אײנארד־ענ־ען פאד זיך, — האססו ניעזאנמ — און :ישט אזוי װי דעד דייטש, װאס