Literarishe bleter · 1933-03-17 · 12 (17.3.1933) · p. Seite 182

ריפפגארי•* 1לפזז#ר וזג<לי2י <נ,*4)" '-■׳ט 182 . א ײד״פע מאך־׳#יאי אװי-ידהר״םן, א ״ר*$ע פערטןן, 8 ײך-זגי1 דיאטעק, וױ א נטררוז־דןסדינױקאכע? א-ך זע פוןי דעש גא־אטו״־עא־יבס, אז א״גיקע ז*!ע; :עקומען כי־ט פא־־א:;ע; צו רעוױדירן איצס ד• •צפ־אכז־פדאנע. אנער עס א־ז א;איװק״ט י.װ'מ״:עז, אז אמ־ר־ דעװ־ז״עי איז א־צט אקהוע־. װעד עס •צטייפ א־ן מיט פון אדבעט, װע־ עס קוקט ז־ך צו צו דעס. װאם עס סוט זיך אויזי דער ״ד־שעד גאס, דער וױיסט, אז :••צט דא ■ א-ז א־צט ד־ עיק-־׳אװעדקײט און עיקד-פראמיעם. ' מ־־ יצט־״ען א־זנט פינ* או:זע־ קורמו־־אדפעט א־יך א ׳צ״ד־ װענ. מ־ד מוזן ד• קואטו־־פאאיט־ק קע־״עווען אויף אן׳אנדעד רי:־ ט־;;. אבער :יעט אליף דעד ריבטו;: פון א ג£*:<מז פון ״ד״ט־ ד.ע:.־ע״צ,;אד אויף דעס װע: צ,ו זיופן אן ע;טפע־"'או־ך או־ף ד• עקאגאמ־שע נו־סן. ראטיד עטעס אעדנען סון ר•:עראנ:אענ-.)|, װער־ :ע קומען א־צט פא־ א־ן ד־ ־•״ען פוין דע־י־ד״צע־ הײט־־־נעזע־־ •עאפט א־ן אמעדיקע. ראמ־ד קומען מ-ט :״ע ראזוננען, מ־ט־;־יע פא־יאגנען צו דעד :אדאטונגנ פו־רן ־ די ײד־׳מ־װע־יסלעמע ׳אוין, ציטעראסוד, נמאםער, פארלאעם־ ױעז;, פ־:ר-<מעק;, אװ&־ק■־;}; - - אזא או־פמעדקזאםקײט אע; אזא אאנעמ־ײע טאןךא-נטע־-ע&י־ו;: און אזא מ־טוױ־קוננ פון דער י־די־ ־עעד פ־עשע״&י';זמ ־•;כזיאת־חםדינדקאםע? א־ן :אמת, װו זע:עז עב אט קי אלע ק־יט—טועי־, ױנ־׳ע־־, •מ-פטםמערעד, זט־־־-אה־סט;, אקט־א־;,■ £- פא־װאב דא:; ז־י :״עט פא־ דע־ י־ד־־עע־ קורסוי— א־-ביעט או.; ^־•5ט׳-פאא־ט־ק אש ד־ :אנ״-כטעריו;;, אם דעם 3*סאם װי-עב פארמאנן ד־יטועריפוז ד• ״נמ־אח־חסד־ם״־קאסעס׳ און איך פדע;;אך: צ• דע־ ״־:•באעט״, ותרבע־ פ־ימ אן :•;אנב־עא א״ א־נאנ־זאצ־אנע־ מ־מ ־ע־ ״נמ־את־חבדים״־פאװענו;;, ־זאט :״בט יאדא־פט ־זאין ד־ זעייע ־זתוז״יותן ינבי ד• קו־טוד־דצט־בותן פון -• •־,־; א־ן פויין? און ^וארט; די״״דז־טא־נמ״־פא״בט״•";י׳מם גע־ ראנט נדט יי״נע מ־טקען אקט־װ־ז־,־.) ד־ ק־לט־־־טדע־, װ־ ■ז־י אקט־װיזידן די ״קאסע״־טועד? א־ום ד־ ״:מ־רת־חבד־ס״־טוע־ ־אפן מיר דאך אזועלב•! ״ד״שיםר״נט, װי ־.;•טערצ){;, •_ לןן-;-•;;״], ך״- ע. ־•;;•.דיפיזב, פא־װאב ז־בע אזא יאנ״סטע־ו.: פאר ד־ ״קאםעס״ *נ; אזא נ*ײכ;י?פיקײס ינפ־ ד־ ײד״טע קולטוד־א־גססיסוציעס איז פװיןד — און א־ז פאי־י א ײד״ב טטעט^־נ״בט די־טיק אי ״ד־׳בע ־מ" נ.צ י ק ל א פ ע ד י ע א נדעסע־; אדע־ קייענע־ן :אזי־ך, א־ך טיין די נאך נוסא, דעם א־נ־ ־אי־ט פון ךי ייעקציעס. א־ך יבטעי מיר פא.־,אז פון װעמעי; דעד עולם צו־עדעד װאיס;״עט :אטטאנען, װאיט אובזער לעקטאר נײםס;ע־ קע;ט ־אננ :אלאנםי־ן צװי׳בן סדאדיצ־ע און װ־סניבאשט. די אויךי־ טאי—ע װארט איס;ע;ויט אר-כינרציוניין או־ף א־ין ז״ט אדעד אויף דעד צ-װ״טער, אידעד גיבעד פון אייץ וואיט .־י;אנצע״סעזטדל טיט דער ״אפיעקט־װק״ט״;•עװען :״בט םע־עד װי אן אנ׳עטעיצ, >*ון דע־ רעקסאך װארט געייך פון אנ־ויפ אן ״עסוזמ םאדנעטען א דייטיעכע פאזא־ציע.;א־ צו װאס ואק בדר ז־ך אװ־ פ־י חק־ענע;. א פאלקב־אױ-ױיתד־ סיטעט פאר ־יז־״בק״מ װאיט דבעד א־פינרדר־פט ני׳אט געקאנס אז״פ־ קונדען װי א ת־זבבטבמענדי-קע אונטע־נעמי״ננ■. ענטותדער אז־ע-־. אדעד א מזממש דעבמ אק דער ותיט פוןי טראדיצ״׳נ און דזמזארש• װיעט ע־ נ״ןי א־ן —ת־וזמדרש און קלויז צו יבטיין זײן דור־במ;או ייד״בק״ט, אדעד ע־ א־ז געװארן א־הנ״ער סון פארקס־אװױתרס-־ ביעטץ•, א-ז פאדװאס זאל י׳עד ד׳עמארט דוד׳שטן אד׳םשליםיעך :אך ייד״בן װ־םן, פארװאם זאל עד א־הצײטיק;י׳שס ־אבן דעם .יףהמ׳ב צו ־א־״ב־ער; ז״; װ־ס;. א־;. ארנעמ״נעם? עם א־ז טאקע עדגעץ א•; פי־לןיק״ן פאזקם־אוניװערסיטעט פא־ ״אפיעקמייורע״ יידי׳בע װ־פע־ יבא׳פט נ־׳עט;עיעכ-נט;עװאר;, או; די נאנצ׳ע מעיעת האב איך גע־ פ־אבט וױ א־ פ״בל אקעג; דיעס, װאס וז׳ ׳ב. םיעס־ו׳צקא ־אס אנגע־ ־,.״:; אדויםצונע:; אן ׳עעציקזאפע־יע, װאם יבטיעלט זיך אקוראט ד• זעיפיקע ציל;, װ• דעד;ייבט־עק:יםטי־עד־קיער פאיקס־ארניװע־ס-טעט. די :ר״ער־צ־ט־-־טע ׳בורות, ותג;. אדו־בזאנן :ײדע מ״גוננ׳ע;, רי ט־אד-צ-אנעלע און אױך די ק־־ט״בע, ״אויב עס זעעע-ן פאראן זאכ;" א. א, װ., ■בסי״ען נע׳בדיבז אין■ דעד ־קדטה ציו ׳^ פ״עס־ושקאם ״װד׳י׳בע ענציקיאפעדיע-". ״מיר זענען פוי׳בטעט־יק אביעעדױו■(דאם װארט אונטע־ניע׳בטהאכן אין אהיניי-אל), ד. ח.״מיר האבן זיך באםיט א־ן. דעד עכצ־קראפעד־ע צ׳ו נעבן, אלע עתסטע םײכונגען ות<ן די . פא־יעידנסטיע ענ־כ־ם £י| ײדנסו-פ״, דעהקל-ערט רארטן: דער צוכו־פי יבטעלער פון: ריער •ענציקלא&עדיע. קײ). אײן סינוט דאט ער זיך א&נ־ס :״בט פארט׳־אבט ותנן רעם, אז פאל׳פ איז די גרונמ־דנחד זיינע םיט היעם ״אויפ עפ זענען יפא־אן זאבן״. וױ קוטט אהיערצו ד׳&־ ״או־ב״, װיען די װיםנ׳באפט לזיקנט בכ־צל די טי־אריציע• און :אזזאכדלס אלע הײל־קע םפהים פ׳בוט וױ הי־סטאד־׳עוע.- ׳דאקומענסן, ורעלב׳ע אונטזא־־ ידיגן ד־ דינ-־ם א-ון:יעזעצן פון דער װ־סנ׳באפטיעכעד קריסיק. יא״דיין־ מעבאנ״ב קען מען א־ן אי־ן און דעם זערבזק; פיך אפז־דעקז ארטיקלען, ודע־פע •בט״ען. או־ף רנם׳־• :אר־ב־ידעכ־ע •בטאנדפונקט;. א־־ן אנדעי־יע ־. י ־# ש? נ ס ק י ״ ־* ד ׳ש ע א ײ ד י ש לו ײ ס ע ױרױפצ טװו־ןןרא^נורױו באר יץויפוצ גזוטיבסיע,?ורסױר, רע־ ריגיע, ביראואב־װ; ריסיפראגװו, ביאגראביצ, ביבד־אגראפיוע או\ אורטרנו ױריטופ (ווױױז. בפארבייסו אג\ בוװיפגצפוסיערב נ>\\ מװזוזוז ףינווזרװוועא. ב\ך ז ןא -י ארנו \זראטװ\\. \ואר נוװו, 932\. סז<*ארוז\ 111־\ אז\ ז—ז׳סב. — בזג 11 וארגז— אייבנופויזי.). \\ארפזע, 2נ9.\. ווזוזארנט בסר—624. פארנאנ ״יהורױז•'. •בט־עלט ז,־ך באר א ״דן א יםדן א.־ז א פ־בב־ל צוגי״ך, א מענכדבן, װאב א־ז אנג־ע־בטאפט מ־ט װ־םן,.א.־ן װאם ד•;אטי־ האט א־ב;עפעננדעט מ־ט א פע־ק״ס נום פםפ־ױ צו.ז״ן א צװײטן ״עהיע זאך. אזא בדעננדצ א־ז א באנ־ופענע־ פאפז־א־־זאט־א־ פון װ־פן. ד• פעזק״ט אדו־םצונעפן ״עדע דאך קתז־ א־ן ד־יטדעך ׳במו־סט א ס, אז ע־ זא־ ז״ז וױכן װעלן א-פע־מעבן־ אינדערע. ת־נא־ א־ז ינ״בט ק״ן װ־נדע־, ורען דער אמדן.דעד נדבב־ל א־ז;עפאלן או־ף אן א״נ־נעל;;ע־אנק. ע־ װעס ־עפעניעז א פארמפ־אוניװערס־טעט פאר ״ד״בק״ט א ןיװעט ײעם פ־״מ; עולס;אה פאלקבט־טלעך, פא־:סע;דלעך פא־ ״עה; א־־געס יעז־נע; ״ד״בע :ע״-״בבדע, קולםד־, פ־־אזאמת״ ל־סעהא־ טו־ אז; ־ב־י א־ע ״ה״בע ענ־כ־ם. װע־ עס װעט העד; װע;; אזא קיאן״װעט;צ״ך יבטעלן א האדפע פ־אדע: װ• קע; אזוינם;ענוארט ז״;?. א•; װאס פא־א נ״םמ װיעט דע־ א־נ-צ־אטאר פו; העס פאיקס־אונױױעךס־טעט האלט; זיינע יעקצײע׳ס? װעט עב ז״; א-•; נ־-־םט פ••; טראד־אצ־אנעדער ״ד״בק״ט, ׳װעמ עם הא־;״בט הא:; קיי; ׳בוס ׳נדתות צו וי״סנ־באפט או; צו וױםנ באפט־ ־עבע נהעטאד;, אי■; זאי; ד־ לעקצ־עפ נעפױט װע־ז או־ף א- וױםנ־ •באפטיעב; פונדאנוענט, איז;עם דאך ־צו־; נ״בט ״ד״בק־־מ,;א־ ״ד■־ ־בע ניעיב־פטע, ״ד״בע קולסוד־כע׳ע-בטע, אדע־ װ• עד װעט ־עם אנ־ דע-־יב אנדופ;, נאד ״עדנ&אלס א זאך, װאם יבט״ט א.•; םת־דה צו דעד ט־אד-צ-אנערע־ ״ד״בק״מ. א־ע־ א־נזע־ :עדהפ־ א־ז דאך א; א״בנאםתקזעמפיא־. עד א־ז :דיבצ״ט־ק א ״ד״עע־ מ־עננדב א•; א; א״פניעקיע־טועי־, או; :״ איס א־ז ד־ £־אניע נאר ק״; פ־אנע :״ב׳ט. ע־ װיעט ז־י; ״אפ״עקטיװ״, א•; יעם װעט שו־ן אױסקומען :״ א־ס אזו־, אז ד• ייעקצ־עס ודעלן ז״ן ״א• דא באנא״א• דא יודד־". ״או־פ עם ז־ענ־ען :אדאז זא:;״ א־ן װערבע ט־יי וױסניבאפטדעבע טעאד״עש זענע;;״בט א־ינ־בט־מ־ק מ־ט דע־ אנניענומיענע־ ט־אד־צ־ע״, ורעט עד;•ע:; :•־דע מ״נוכנע;, ד־ טראד־צ־אנע־ע אי•;' או־ך ד־ קר־ס״בע. צ• װאלט ױ־ אזא פאא; א״ננעעע:;? א•־ מ־־ז נ״בט דעט דע־- :אינ אדעיד דוהכפאי פ־; אזא פא־קס־א־נ־װע־ס-טעט א־ן ז■; ז־;