Literarishe bleter · 1933-03-10 · 11 (10.3.1933) · p. Seite 177

רױזװדאדױװװ ביעסי(\\־ 4621,} זײם 177 13ידע,־ וו17.לט=ל־ט/1ר-\ט1ר דאס א־ז נעװען עױן אא;נ! אבער א־זוט חזדן ז־ר וױז־ער א־בער אט ד־ זעאבע נע׳ט־בטעש! צ־יטן נ־־ען אװעין, צ־־ט; ה־מען אן, א־; די װעי!ט ט־ט א־רע םידעבצן ענדערט ז־ך נטעט;־•עט! וייער ראגוא\ פו\ אװגאריבװ עירײבער פראוץ עערװעורי עם חאט;רויס עדפאילנ אדי,־* םא-צײדי׳מע יטפ־אבן דעד נייעד דאטאן פון דעם אוננאדײטן יצדײבעד פ־אגין םעדטענד־ ״דע־;ס־וון או־ן בודאפע־במ״. דעד ־אטאן א־ז א־בעדנעזעצט או־ף 14 יעפראבן. וײטר ראוזא\ פו\ באואיסי אױזסיראוזי עם א־ז דע־יע־;ען א;־־ע־ ־אטאן פ־ן פאנא־ט א־סטדאטי ״דאס ט־וד־;;ע;ע- חו־ז״. װאוז װװר נווז ריױװוז טען דאט נעפ־ענט דעם םאװ־עט־יצן ד־בטע־ איר־א סער־ װ־נםק־: ״װערבע בדבעד אײענט א־ד אט;יע>־;סט;?״ דאט ער נע־ ע;טפע־ט ט־ט ב־טוא: ״ב־בע־? א־ך ר־יען זײ א־;;א;צן;״שט,. עם א־ז פא־אן א טע־־צ־צ־ענד־ק און טע־־א־נדארטפול ר־יענען ױ• ב־בעדן דאס זענען ד־ םט־ענאנדאסען פון װעאבן ם־א־ז צ. ק.־פ־ע;ום, פ־ן װערבע ה׳א־ז םעס־ע פון ע. א־. ק. פאד דעם ׳צאפנדיתן;עדאננ זענען זײ פוא ט־ט פא־באפ;ד־קן א־נטע־עס, ט־ט װע־בע עס קא;ען ז־ך;״עט פא־^ײבן;־יצט ד־ רע;ע:דעס פון ׳עעבע־עזאדע און;־יצט ד־;עיס־בטע פון ראב־נזאן קדוזא. וײ װװרן וװ\ עױזאוױװ\ טורײבװר ארוזװגא גאגזװוז דעד בא־־טטעד ״.־פאנייבעד ׳צ־־פנדצטערעד א־ידע;א :אסעט, פ־אפעםאד פון מ־ראזאפיע א־ן טאד־־דע־ א־נ־װע־ם־טעט און רע־ דאקסאד פון אן אײנפ־וסר־־בן ז־טודנאר, דאט א־צט או־פ;עיםדיבן א;ײ װעדק ״ד־ סאדע־נע טעטע״. דאם נ״ע װעדק א־ז א פא־טזעצו;; פון ז־ין פ־יע־ד־קן װעדק ״דיער או־פיצטא;ד פון ד־ טאסן״, װאם ער חאט פאדא־אדן אפנע־ דרוקמ. עם באדאנדרמ ד־ ד״נט־קע צ־־ט, דעם ט־ס־ א־ן;עדאנקען, ר־טע־אטוד און פאר־ט־ק, װאם דע־״עט א־צט א־ן דעד װערט. עד װענדמ־אן ד־ א־יניעט־ין־טעאר־ע או־ח א־ע טענטיע־־עבע טעט־ק״טן,- או־ך טאדאר, פאר־ט־ק און אר;עסײ;עד קורט־ר. גזוזראװױוזסי װװג\ װאגוװר די בערר־נע־ ״ריטעדאד־יעע װערט״ האט א־ן צוזאםעגדא:; ס־ט רעס װאננעד־־ובירײ אײננעאדדנט אן אנקעט־ע צװ־שן םאר־ ש־־דענע שרײבעד און מוז־קער װענן ד־כאדד װא;;עד. דעד בא־ ־ו־סטעד דיסישעד מודיקעד סטדאװ־נםק־ דאט אזוי;עזאנט װענן ז־ין באצױננ צו װאננערן: — פאר ם־ר פעדדענרעך האט װאננעד קײן באד״טוננ נ־שט.— .־,־אנ;עד א־ז די פארקעדפעדוננ פון דאמאנט־זם, וװאס רו־ט ט־ין א־בעדצ״נו;;, א־ז א־צט פרעסד ד־;עםירן און;עדאנקען םון דעם ד־ינטצײט־קן טיענטש. א־ך ב־:ד קײנ־עם;־שט אן מײן מ״נוננ,;א־ ט־ד דאבט ז־ך, אז װעד יעס רעבט א־צט ס־ט דעד א־צס קעי •עפאבע, קאן;־שט ר־ב דאבן קײן דאטאנט־שע שאפוננע;. דעד־בע־ פארשמ־י א־ך :־שט דעם באט־־ט א־ן ז־ן פון ד־ אזו־;יע.־ופע:יע טו־ ז־יאקישע ד־אטיעם. שאצנד־ק אזו־ ד־ ארטע אפעדיע, װ־־ר א־ך ־ע־ס־ט :ישט פאדס־נעדן די דאר פון װאננעדן. א־ך דאב :אד;עװארט אונטעדשט־ײבן מײן פיעדזיענ־יעביע נרײבנ־רט־קייט צו ■וײ;ע ־וע־ק... בריװ פ\\ וזוגא פא\ האגזװאגוזוזאר אין ד״טשראנד װערן א־צט;ענ־״ט צ.ים דרוק די ברױו פין י־נא פאן חאפמאנםטאר. רי וזױזרװרױזס־\ סװג\ ױרוװיױ אױיװר ד־ר דו־טרעי־סטן א־ן ד״טש־ראנד האבן ז־ך :ענומען װ־ אסתע װאנדארן צו פאת־בטן ד־ אאע דעדנ־״בוננען פון םר־י־ ־ײט און קורטוד. דער הו־פט־אדנומענט א־ן זייער ״ה״ריקן״ דאםף א־ז — ײדן. דער אדנאן פון ד־ ״נאצ־ם״, ״פערק־שער בא־ אבאבמ־עד״ א־ז א׳־ו־סנעסדעטן דא :־שט ראננ ק־ענן א ,־ײ ״ײדי־ ש׳ע״ דדאמאטודנן, װערכע פארדאדבן דעפ;עש־מאק פין די־מש־ יאנד, און צוױשן אט די ײד־שע םארדאדב־ער א־ז אױך אדײננע־ ־עבנט דעד באריסמעד אמע-קאנער דדאמאטורג ױדזשײן א׳ניע־'. סא\גרװגז פ\\ סװגז־הױמזאריסװד א־ן ׳ססאקהארם װעט הײ־יאד שאדקומען אן א־נט־עדנאצ־אנא־ ־׳;־ קאנק־עם ס־ן קונסמ־היםסאר־קעד. עם װערן געהארטן װעדן א־ן די פארש־ידענע םעקצ״עס א 160 ,־עפעדאטן, או־ף פארש־י־ ־ענע ש־פדאיבן. א דאכק בריװ פון דכיאל טשארכי;־ש־ט האבנד־ק, רײדע־״ ד־ מענר־עסק״ט אפצודאנק־ען ־עדע־ן באזונדע־ פאר דעד נ־ו־םע־ אױפמ־עדקזאכיקײט, װאם מען האט נע־ דאט צו מ־ר אדו־םנעװ־זן בײ די פ־יעדוננען (א־ן קאװנע און ר״ :ע) פון מ־ין 25־־אר־ק•;־ ליטיע־אדיש־ע־ און :עזערשאפט״עביע־ טיע־ ט־קײס — רעדקו־ב א־ך ז־ך א־בעדצוש־קן דורך ד־ ״ר־טע־אדיש״ע בייעט־ער״ מ־ין דא־צ־קסטן דא;ק א־ן מ־י;ע ביעסטיע :ד־םן צו ארע פד־ינט, קאר־ע:ן און חבר־פ מײנע פון :אד ד־ע־ װיערט, װ־ אױך צו ד־ אר־ע ײד־ש״ע א־נאניזאצ״עס,;עז־ערשאפטן און ד־עדאקצ״עם, װער־ בע דאבן ס־ך דעדפ־־־ט און דע־מומ־קט מ־ט ז־ייעדע טיעדענדאפ־שע, ש־ר־םטקעבע און נעז־ד־קט־ע ױבירײ־באנ־־פ־ננען און ־וב־רײ־א— ט־קר־ען. באזונדערם דא:ק א־ך ד־עם ־וםבר־קאס־טעט א־ן קאװנע, ױי א.ײך ד־ דאדס־תע צ־־סו״ען ״פאלקם־בראט״ א־ן ״ײד־ש״ע שט־סע״, װערבע דאבן ד־ ע־ש־סע ס־ךמעדאט פדאקראס־דס פאד א ־וב־יאר א־ן מ־ך באשי־ענקט מ־ט אזו־ פ־ר דאדצ־קע־ או־פמע־קזאסקײט א־ן מ־ט;דום און דאנק ו־ױאר גזװואדגי בע־ר־ן, 27־טן פעבד־אר. 1933 8. ס. א־ך בעט אר־ע צ־ טוננען און זשודנארן, װאס האבן נעדאט אפ־;עמ־עדקט מ־ין ־וב־ריי, - - א־ביעדצודדוקן דעם או־בננעב־אכטן דאנק־בדױו. ביאגדא^יװ פ\\ גאבריװל דיאגױציא יעם איז דעדשינען אין עגנריש און פדאנצו־זיש דער עדש־ טיע־ באנד םון נאבדיעל ד׳אנונציאם ביאנדאםיע, נעשריבן דורך יאמירא זאנמאנא־טדאײעדםי. יעם איז אויפנעזאמרט א קאיאםארעד א״טענט־שער מאטעדיאר װענן דעם דיבטעד, װענן זײן לעבן אין בא׳־־ז, זײנע באצ־וננען כי־ט עיעאנא־א דוזע א. א. ד• ב־אנ־אם־יע א־ז דעדפ־דט ביז ־אד 1910. ״דאגז אױ גװ\\װ\ טװי\ ראוגו״ פ\\ א. גז. וזױאר א־ן פאר־ז איז דעךש־נען א בוך פון דעם;ישט־יאננ פאר־ שז־ן רא;נ". ־עם זענען עדיכעדוננען, װאם;עסען א־ום 12 ־אר •;•סארבימעם רעװארוציאנעד א .ם. מ־נאד ״דאם א־ז ש־ין;עװען ־עבן פון עדשטן א,-עוסט א־ן ־אר 1883. די זכדונות, װאס זעלען ־ע־צ־ירט א־ן אן אײנפאכעד און או־םדיכטיקער פא־ם, מאכן א שטאדקן איעדרוק. :אך ארס ײגנער םט־ד־ענט א־ז מ־נאר א׳-ײ- :עפארן א־ן סורסע און שפעס־ער אדו־סנעעדקם;עװארן א.ײו> 10 ־אד אין ט־עדנע־קאריםםק. אין יאקוטסק איז פאר:עקומען דער :אײוםטעד שװערער צוזאס־ענש־טו־ס מיט דער מאבט, עסרעבע זע־;־ען אויםן ארט :עתדגעט נעװארן, מ־נאר א־ז םארװונדעס און שפעטעד איז עד םאדאודטײרט נעװאדן צום ט׳״ט, ײאם איז א־ם פארביטן נעװארן אויף א״ביקע קאטאדנע. דערנאך קומט א שזוער ־עבן און שװע׳־ע אדבעס אין ד• שאכטעם. ד• זכרונות ײעדן נע־ ענדיקט בײ 36 יאד. סילאר איז געשטארבן אין יערטעד פין 72 יאר. זײנע וױיטערדיקע 37 יאר זענען פאדבריבן נישט באשדיבז. אין דעם בוך זענען דא םצענעס, װאם שוידערן או־ף מ־ט זײיעי ׳־״זאטקײט.