Literarishe bleter · 1933-03-10 · 11 (10.3.1933) · p. Seite 178

ריםיעראריטט ברעסימ(־ וץװ. ('462) זײט 178 פ>ו וו־אר וואר טעאטער און קוכסט ןןןן די ״־ווירנעי :ן־רפע״ (א:פ• מ• מזאה) גריי- פדײסיק די שאיזמעלוננ ״?רײ כינע״ (רעזעי יעקב יאצכרים)- די פיעדיעיע — די טעג• ײי שצענע איז ססעציעל איבעינעממכ געזוארן• די פאראינמערעסײיונג צר דער אריפיררנג איז זײע• גרויס• 1411 ״*#עט״ (אנפ• ז. טררקאמ׳ א• *םםײן) :״ דעי :אמײליקזנג פון א• מארעװסקי׳ ק• םענא־ ל^װינדט׳ ג. לולים הויבם אן צו *בפײן די =ע; אין יאדזעי ״סיארא״־טעאכעי• עימכע ארי:* פייונג — ״פאילןריפ־בע נידמװז״׳ יעז־די — מ• רויבין• ₪ מיטװאך דעם 15־בן מעיץ קוכע־פאי אין רזן)מינסקי־מעז>פער א ירכילײ־פײערונג פרן דער 35־י*-יקער םזרעני״סער :רעטיגןײט פרן לײנ װי־ נעי, אײנעי פרן די עלכסםע ײדיידע איטיבצז אין רואי״דע• ןןס אין װילנע איז געגרינדעמ געװאי־ז לןא־ מימעמ צר פײערן רעם ס3־יאייק-ן ױביל״ פרן דעי םדענײדעי שעמיקײמ פון באװרסמן ײדי-ן א־מיםכ •דסואל לאנדוי• אין קאמיכעמ גײען איײן פאי״דמײער פרן פאיעײדענע קרל*רר־ אינסמימרציעס• די פײעררנג װעפ פןורקרמען דעב י±ימן סערץ אין װילנער ײדי״דן מעאמעי׳ וװ *ד■ לאגדרי ידפילמ איצמ• ןןזן די םרעמיערע פון אהין צײמלינם ״כעדע• מער חכסים״ בײ מאריס *עװארצן ה*מ געזןזלב פארקוסען דעם 7יױמן פעביראי• — ״יא״כע ץאלב״ גײמ >1לץ מיכ גרויס דער׳פןורג אין די פײימיק׳ ״דבת און זוצמיק־מעו. ןןןן נאך צװאנצי ױאנן אין קראקע׳ איז געקו* מען קײן לאדז אין ״פילחארמאניע״ מ״דת לי8* םאן׳ עני לימאן׳ א• ליסאױפקא, ם• ידאדאױסקי■ י• גײנ״דפאן• י. רײנגל#ס א .ד• די עי־דמע פאר־ ״ממעדונג — ״חובות״ זרן באנמ״דע• ןןןן דער װילנער ײדײדער מעאמעי (אנפ. יא־;אס מויקו^וד) גרײס א נײע רעװי• ןןןן לודװיק זאץ פירמ אױך אין *אריז א פיעפ;־ ״דער פרײלעכער חזן״• — די פאריזעי פיעכע דירקמ גוםע אפױפן װעגן דעפ קינסכלעי• װןן א׳ין לאדז װערמ דעם 5ו־םן סערץ גע־פײעי־ד די 40*י*ײקע מעאמער־מעמיקײמ פון מעאמעי־ אונמעי-נעסער א• בעזבלאן• ןןןן אין װיינע ״דפילן מימ גרויפ דעיפ*)״ דינח חאלםעײן און סעס ביאנעצקי. ןןןן אין נױ־יאיקער ״אימעף״ װע־מ גע״ניילב א• װערויוזרקעס ״דער סמעפ רופמ־״׳ רעז״די — בענא ״דנײדער• װןן אין רואיידעװעי קרנסמ־געזעל״מאפמ איז דע= 5־ימן מערץ געעפנמ געװאין די בילדעײ־אריב־ ־דמ^ונג סרן די קינסמלער פױי סמ• צענמ:;״־* ״דױעי״ י• מירמ)ציגסקי׳ י• מחעפלעי׳ ה• יאבינא װימ״ד אדן י• ״דלױוגי*)ג־ױ רעדאקטאר כחמן םירזיל, נעפא ן קײן דעמיאנד ארן לימע״ װו עי װעמ אינאניזי־ן אן אקציע למרבת ײװא אין די רענ־ דעי• די לעצמע צײמ חאמ יינע אפנע״דרר׳אבמ אײ איבעמ פאין ײװא• ןןןן די מענ חאמ די לענינניאדעי קינסמלעײ״דע רועלמ געפײעימ דעס 50־יעײקן נעבו־מסמאנ פרן דעס באקאנמן ײדי״דן קינסמלעי י• ביאדסקי די יעצד־ע יא־ן חאמ זיך ביאדסקי באײממ נע־ מאבמ אין יאמן־ררסאנד מימ זײנע ניריכע לײװנמן אריך ־עװאלרציאנעד־חיסמאײ״דע מע־ מעס׳ װי ״די זיצרננ פרן סאררנא־קאם״ מימ לע־ :ינען ביא״מ׳ ״דעי קאנניעס פון 3״מן איגמער־ :אציוןנאל״ א• אנר סימ 3 יאד צוריק איז ב־אדסקי בא׳דאנקען נעװאין פימ דעם מימל ״פאידינסמפילעי• מוער פון דע־ קרנסמ״• ןןןו קײן װא־״דע איז געקרמען די קיכםמלע־ין אסתי לןא־פ׳ װעלסע ח*>מ בדעח אײנצרא־רענען דא אן אריס״דכעלרנג פרן אירע בילדער• ןןןן ס׳איז ד־עי״דינען דער ססו־סמעי נרמער פרן ״ביתײעקב״׳ לימעיאיי״דע ״דײפמ פ^י ־דרל ארן חײם, דינמ די עניניס פון ״בית־יעקכ״־־דולן ארן א־נאניזאציעס בנות אגודת־י״דיאל איי פרילן׳ רעדאקמײמ פרן א״נ פ־ידנז*)ן — דע־ :רסעי האדמ 28*1 עםרדים• ןןןן דרד חע־מאן האמ איבעינעגעפן אין ר״ד:ת פרן ײװא זײן רײבן מעאמעײאײכיװ׳ װאס עי חאמ געקליבן אין מ״דך פרן דרײסיק יא־• דאס ײדי״דע לארז חאמ געפײעימ די ס2־יא־ ײקע סרזיארײ־ע =ע=יקײ= ארן 10 יא־ *ן־בדצ אין ראדז יפון מוזיער ־־אפ• ׳. פײװי-יע ביזעבען געהארםן געװאין דעדע= װעגן ױבילא־ און סיזענען אגגעקומען ׳יל באג־יסונגען ׳•ן פאי״דײדענע קרלמרי־אינסמימרציעס• ןןןן די מאמעײעיע לאנע פרן די ײדי״דע אי־ מיסמן אין איגענפיגע איז זײער א ״מלעכמע• סיוװינען דאחמ איבעי זיבעציק ארמיסמן ארן אימיסמקעס׳ ארן זײער לאגע איז א פאר־ צװײפלמע• סיאיז דאימן זײער ״דאי־ג די פיאנע װעגן די ״סמאיס״׳ רואס קומען פון נױ־יארק• ןןן יעקב אפענ*=ל#ק׳ דעל יעז־א־ממ)־ פון װאר־ ידעררעי ײדי״ד־פוילײדן ״נא״ד פזידענלאנד״, האמ א־ריסגעגעבן א יאמאן אין פרילי״דן ״פיענ־ מ־א״ (״דמאקן). דעי יאמאן חאמ זיך געדרוקמ אין פארזעצוננען אין דער צײמ״כג א• ד• נ• ״א חריז אויך ביעלאנסקע״ ןןןן אריף רעם 23־מן פעביו^ר איז אין ני- יארק מא״דמיממ נערואיז # נױיסאימיקער באנ־ קעמ לכבוד מאריס ״דװארץ• דער קאמימעמ פין באנקעמ נעממ *ן־ײן א פאי הונדערכ באקאנמ; ״ד־יפמ׳דמעלעי ארן מע#מער־מוער• ןןןן פ• בא־אמזסרר חאכ נענעיבן אין לאדזער ״בקאיז*" די לעצמע אריפיררכג ס• ױידקעװימידעס ״דער קעניג״. ₪ דעם 1־מן מערץ איז אין ריגעי סיעומיפ־ מעאמער פאיגעקרמען דער בענעסיס פונם ארמיםמ און יעז״דיסער ן>סים רונים־ד• סיאיז אריסגעפירמ די קז>מעדיע ״קלײדער מ*כן ר^ל״• ל־טעדאטור און קולטרר ןןןן אין רדאי״דע חאט זיך גע״דאפן א ק־ײז פי״גמ פרן דעס ײרדא צװי״דן דע־ אינמעײגענץ• די איניציאמיװ איז איויס פון ד'י ני״דרן לערוין ארן נחמיה פינקעל״דכײן• סיזע:ען פארגעקומען עפדענע בא־אמדננען׳ ארי? װזדבע ס״זענע; נע־ חאדמן געריא־ן ־עפע־אמן װענן די אריפגאבן פון ״ררא ארן דע־ װיבמיקײמ צו חעלפן דעס אינסמימרמ אין זײן פאיצװייגמעי איבעמ• לעצמנב איז אריסנעקליבן געװא־ן א קאמימעמ׳ אין װעלכן סיגײען א־״ן ד״י ג• לערוין (פאי־ זידעי)׳ נחמיח פינקעל־ממײן (װיצע־פארזיצע־)׳ ד״י מיץ (ס״נק״מאי)׳ ד״ד ג*לדי:בורנ׳ ד״י ל• ״װדמאן, מאיק מויקןןרר״ אדרר• קײ״דענבע־ג• סיאיז :אידראסן נעװא־ן צר װעיבירן אין װאי־ ישע כ״ע מימגלידעי׳ אײנא־דענען פרן צײמ צר צ״מ דיסקוסיע־אררנמן ררעגן װיסנידאפסלעסע פ-אגן- מיאיז אויך באידלאסן געװא־ן א״נצר־ א־דעכען חרח״פ םסח אן אויספלוג קײן װילנע׳ סדי צו באקענען זיך אריפן אדמ מימ דע־ אי־ בעמ ארן די ארצ־רח פרן ײרוא• — דע־ קיײז א-־עמ אין ענגן קאנמאקמ מימ דע־ װאיידעװע־ געזעדידאפמ פיײנמ פרן ײװא• ןןןן כיאיז א־ויס פרן ד־רק אין ררא־־מע דעי ״איסיװ פא־ ײדי״דעי ״דפיאכװיכנידאפמ׳ לימע־ יאמוי־פאי״דרנג ארן עמנאלאגיע״׳ ארויסגעגעבן פין נח פ־ילרצקי און ״דמ״אל לעחמאן׳ באנד 1. דע־ באנד חזזלמ 4)5:4 זײמן ארן איז פרל מימ ז״עי װיבמיקע איבעמן פרן ד״י א• לאנדוי׳ פייל״צקי, ־דמואל לעחםאן׳ ד״י י• ״דיפער׳ מאקס עריק א• אנד באזונדעיס קומען א יײ א־בעמן פון דעם :אקזממן פאלקרא־יסמ ־דמואל יעחמאן — ־דמאמ און לאנד אין דעי פאלקס־ ־דפיאך; פאלקם־מע־דחלעך ארן *זנעקדאמן מימ ניגרנים א• א• א ס״עציעלע אםחאנדלרנג װעמ '1' —0\• ןןןן לוימ די לעצמע באײסמן׳ רואס זענען איצמ פאיעפנמלעסמ נעװא־ן׳ זענען איצמ פאיאן אין װײסײכיאנד 2״)2 ײדי־דע ־דרלן- די צאי קינדע־ חאמ זיך אין די ײדי־דע ־דרלן פון װײב־רס־ יאנד פא־ די ־עצמע דרײ יא־ פא־ג־עסעיב ארי־ 80 פ־אצענמ: אין נ)2ז)1 חאסן זיך אין די ־ד״לן געיע־נמ 20 מריזנמ קינדעי׳ חײ־יא- 0.׳: ןןןן מײ חאבן באקומען אן א״נױ*דרנג פרין דעס ־ימ-־ד־אמ. פאײין ח- ביאייק (רערועל) צרם פײע־לעסן אקמ א*ן אװנמ־סא־ לסברד דעם 15־ יאײקן ירבילײ פרן פארײן׳ װאס קוממ פאױ דעס 4־מן מע־ץ• — מיר ־דיקן דעם פא־ײן ארנזע־ע בעסמע צוװרנ־דרנגען- ןןןן מא־יס ־דרדא־ץ חאמ דעס 10־מן פעבױא^ אין דעי פ־י ־עצימײט אין זײ< קרנסמ־מ־עאמער אח־ן צײמלינס פאנמזןפמי־דע קאמעדיע ״בעלע־ מע־ חסכיס״ מימ דעי באגלײמרנג פון א־קעס־ מע־ א־נמע־ דער לײםרנג פון ד• ק*מצין דער פײמ^־גן איז אײנגעא-דנב געװען למרכת דעם ײװא ארן דעי צי״דא אין סרילן• אין ־דליחות פרן ײװא איז איצמ מ• ־דוי