Literarishe bleter · 1933-03-10 · 11 (10.3.1933) · p. Seite 172

172 ז״ט יינזפראריסזט בלפסער ג\זז. וז (462.) ד. װ. ג א ג ז$ 7 םשיטשיקאװ אוז די סדיסע גפשוח זןאפיסור נ>\\ בזג*) •צר״בע־, װאם זע:ען טבזה די •מענטשה״ט, אים צושר״ב; ד■ א״;:־ שאםטן שרן די דזדך אים אריין;עשיילדעדטע דמ$דן, ז• װעט ב״ א־ם צוגעמען א• דאס האדץ, א• די :שמה, א־ דעם געטיזעכן פלאס ב.ין טאדענס־. װ״א רי ה״נטצ״טיהע רזדיטיק אגעדקעגט;י׳טמ, אז מען מוז באזיצן א םך;שמה־טיפק״ס, כדי צו עאנען באא״בטן דאם ביאד, װאם איז נע־װמען נעװאדן בון דעם מבחהדיקן אעבן און דאם צודעדהויבן בױ צו דעד מדדנה 6ון א םעדא פון דעד שאםוננ; וױיא ד■ היײנטצייטמזע קדיטית אנעדקענט :ישמ, אז דאס רערהויבענע, אנט־ ציקנד־קע נעאעכטער א־ז ראוי צו יצסיין אין איין שורה מיט דעד דערהויבענעד איד״טער בארירוננ, און אז א .נאינצער תהום אינט צװ״שן דעם און דעד ק־־טענ״ע פון א באדאנאיךלץ! דאס אאץ אנעד־ קענמ ניעמ ד• רי״נסצ״טיקע קר־טיק און זי װעמ דאם אװסועצן א־ם חסדון אר; פאדוװרף אנבי דעם;ישט־אנערקענמן שרייבעד: אן שום פאריצטענדעניש, אן ענטםער, א.ן מיטנעפיא, װעט ער פונקט אזו■ װ• דע־ מיטפחהאאזער ר״זנרעד באייבן איין און אאיין אין סיטן װענ. האדב איז ז״ן אעבנס־װענ, און ביטער װעט ער דערפיאן זיין א״נזאמק״מ. און ראננ איז מ־ר נאך באשערט דורך העד השגחה צו ניין האנט־ב״־האנט כױמ מיינע אויםמעראישע העאדן, זען דאם נאנצע איומגעהייער ז־ך טראננדיקע אעבן, זען דאס דורך רעם םאו־ אאעםען נעיועענעם נעיעבטער, א״ין דורך די נישט־נעזעענע, נ-שקדנעאנטע ט־ערן! און וױיט איז נאך יענע צ״ט, װען םיט אן אנדער קװאא װעמ זיך דעד נ־װזאמעד װירבא פין באנ״סטעחוננ זיך אויפהויבן פון דעם מין ה״איקן נרויא און ניאנץ אייננעהייאטן קאפ, א<ן, אין פא־בליפטן ציידער, דערהערן דעם נדאותדיקן דוניע־ פון נאה אנדע־ע א־ן װענ אה״ן! אין װענ אר״ן! אװעק ט־ט דעם אננעאאפענעם קנײנדש אויף דעם שסערן און מיס דער שסרעננעד כסירנעקייט אװפן;עזיבט! האפסום און מיט אמאא אאמהי זיך א װארף סון אין דעם ליעבן. אינאיינעם מ־מ ז״ן;אנצער קאאננאאזער סהאישקעריי א־ן קאינכער״, און אאמיר זען, װאם טשיטשיקאדו מאבט. טשיסשיקאװ האט זיך איויםנעבאפט, זיך אויסנענאייבמ ד• הענמ א־ן ד■ פים און דע־םיאט, אז עד איז זיך נוט אויםנעשיאםן. אפ־ א־ננדיק;אך א פא־ מיניוט אויפן דוקן, האט עי א קנאק געטון מיט די פיננער א-־ן טיט אן אויפנעשיינט גע׳זיבט האט ער זיך דערמאנט, אז ׳4־ פא־מאנט א״צט ק־וב צו פירהונדערט;פשות. ער איז נאײך אראפנעש&רונגיען פון :יעאעגער, און אפיאו יישט א קוק טועינדיק א־יף ז״ן געזיכט, װאס ע־ האט או־פו־יבטיק איב;עהאמ און אין וועאכן ער האמ, דובמ זיך, שזמעד פ־ן אאץ געהא׳למן אױ זיין;אטבע, װארופ;אנץ אפט פאענס ער זיך בארימען פאר א״נע׳ם םון זיתע;וטי; פדיינט, דערהויפט, אויב דאס איז נעװען בשעת ער האמ נעהאלטן אין .־איוידן זיך: - אט, ניב א קוק, - פלענט ער נעװיתלעך זאגן, נלעטנדיק ז■ מיט רער האנמ: — ס׳ארא נאמבע איך האב: א־ננאנצן א רונדע! איצט האט עה אבע־ ינישט א קוק נעטון נישט א־יף רעה נאמב•;, :־שמ אויפן בע׳זיכמ,;אר נלייך, אט יוױ עי אױ געשטאנען און נע־ נאננען, אננעטון די םאפיאנענע שטיװל מיט די פארשיידנקאירגדיק* באל־עװעם, מיט װעלכע עס האנרלט ז״ער לעבהאםט, א דאנק די צע־ ־אזענע קא&רױן פון דער ־וסישער נאטור, ד• שטאט טאהזשאק איו;, שאטלענדיש, ב?וױ אין איין קורצן העםד, פארנעםנדיק אין זיין םאלידק״ט איון די בבבודיקע מיטעלע יארן, האט עד אין צימע־;ענעבן צװיי שפר־כנ, דער־אננענדיק זיך דעדביי זייער פל־נק א פעמשל מימ דעד פ־אטע םון דעם פום. דעהנאד האמ ער זיך, אין דער זעלבער מינוט, גענומען ציו דער אדבעמ. פאה דער שקאסולקע האמ עד זיך מיט פאיועענ׳יגן א דײב נעסין די הענט, פונקט אזוי װי עם רײבט ז״ א נישמ־או׳נטערניעקויםטע- זעמםקע־ דיכטער, װעלכע■־ אױ ארויםנעפארן אװף אן אויפפאהשונ;, בשעת ער;״ט צו צו דעם ציבייםעבץ, און סאקע באלד אריו־םנעניומעין פ־ן דא־ט די פאפי־ן. עם האמ זיך איים :עװאלט װאס שנע־ער דאם אלץ פאדענדיקן און עכ;ליקלעך אױ דער ־יױנדער, װאם נאך א לאננן, אומעטיקן װע;, מיט קע־טן, בלאטעם, םי־אטעם,;־שמ אויםנעיבלאפעניע םטאציע־ א־־פועערם, קליננע־־י פון די נלעקלע־ ־ע&עראציעס, זידלערי־ען, פי־מאנעם, קאװא׳־עם און.בלע־ייי װענ־כק׳װולים, הערזעט ־;.־, •;נדלעך, דעם באקאנטן ראך מ־מ ד• פ־יעהלעך, װאם ט־אנן זיך אים אנטקענז. אין אט װעלן פא־ א־ם דעהשיינען ד• באקאנטע צימערן, דעד פר״- דיקע־ או־פנעש־י• פ־ן ד• שטוב־מענטיען, װאם װעלן ארויסלויפן איפ אנטקענ;, דע־;עפ-־דעד און דאם לויפע־יי פ־ן ד• קינדער, און ד• בא׳־ױקנדע ש־טייע ־ייד, װאים װע׳־ן איבע־נעדיםן דורך פלאמיקע קישן, װעיב•; זענען בבח אייכצוראטן אידאם טרייעה־קע פין דעם זיײין.;ליקיעך אױ רע־ פאס־ליע־מענטש, װעאביע־ פאדמאנט אזא וױנקל, אבע־ וױי איז דעם איינזאמען! נאיק־עך אױ דע־ ׳בריי־עה, װאם אפקעדנדיק זיך ב־ין די בא־ ראיטע־ן, ד־ אומעטיק•;, דע־װידערלעבע, װעלכע דע־יביטערן מיט זײע־ ט־ריעריקער װ—קלעבקייט, ד־;־נע;טע.־ט ע־ זיך צו ד• בא־ .־אקט,;׳־;, װאס באװייזן ד• נרװסע װ—דע פינם מענטב;, װערבע־ האט פונם ני־׳״סן תתוס פון ד• טאנ־טענלעך ז־ך דרייענדיקיע נע־ שטאאט;, אזיסנעזו״לט בלװז אייניקע א־־םנאמעז. װעלבעד האט קייז א״ן מא־ נישט;עענדעהט דעם רע־הויבענעם טאן פרן ויין אירע,;ישט אהאפנעניהע־ט פון ויין הייך צ.י ד• א־עמע, נישטיקע ברידעד זיינע און, נישט באדידנױיק ר• ער־ האט •;־ זיך איננאגצן אריינ־ געטון אין ז״נע פין איד וױיט אפנעשיידמע און רע־דיויבעניע טיפז. נאך שטארקע־ אױ מקנא צו זיין דעם נורא זיינעם: ער אױ צזו״טן זיי, וי■ א־ן אן אײנע:•;־ ביבפהה, און ראך ט־אנט ויך וױיט און היאכ־ל זיין רום. •;־ האט מיט װויאשמעקעװדיקן װ״־ויך פארה־אס ד■ מעננדצאעבע אוי;;: •;־ האט זיי װונדעהאעך צינעטהאפן, םא־הייאנדיק פון ו״ אא דאס ט־״ע־יקע א־נם לעבן, באוױיזנד־ק װי א װונדע־־ יב״נעם מענטשין. א־ץ טראנג• זיך נאך אים א־ן אויפט נאך זײן פ־יער־ אעבן רייטװא;;. מיט־ א האנטפאטשער״. פא־ א;־װםן אאװעלטאעבן פאעט קר־־נט מען א־ם, ױאם פ־יט הו־ך א־בעד איע נאוכ־ם פיין דע־ װעאט, פונקט אז״ װי עם פאימ דע־ אדאער א־בער ד■ איבעריקע הויבפאיענדיקע. אז מען דע־מאנט נא־ זיין נאמען, היויבן שוין אן צי ציטערן און צ־ פאאטע־ן ד• ױננע פ־אמיקע הערצעד, עם ענטפע־ן אים אפ ס־ע־ן, ײאס נאאנצן א־ן איע אוינן... ם׳אױ :אר נ־שמא ק״ן;א״בן צו איס אין קראפט — ע־ אױ נאמ! אבעד נישמ אזא אױ דע־ :יהא,;א אנדעהש אױ ראם מזא פון דעם שז־״בער, ײעאבעה האט נעװאנט ארװםצובדעננען דאס אי־ץ, װאפ אױ ײ;דע רנע פאר די אוינן און עס זעען ראס נישט די גלייבניאטיקע אוינן, — דעם נאנצן ש־עקאעבן, דע־שיטע-דיקן של״ם פון ד• קשיניקייטן, װאם האבן א־ומנענומען אונזער אעב;; די נאנצע ם־פענ־ש פין די קאאטע, צעדהויבאט•;, איטענאעבע בא־אקטע־ן, מיט װעאבע עם װימאט אונ־ זע־ ע־ד״בע־, צומאא ביטעדער אין אננםט־עכע־ וד;;, און האט;עײאנט ג־ט דעד פעםטעד קדאפט פון דעם אימב־המנותד־קן שנייד־ :ר;םע־ זיי א־ויםצוש4״; ״4ט און ק^א־ פא־ אאעמימם או־נ;! ע־ ור;ט;ישט א״פקי״בן י־י אפיאדיםמענטן פין פאאק, אים אױ :ישמ באשע־ט צי זען ד• ט-־ע־ן אין ד• באנ״בטע־טע פ־״ד פין ד• דור־ א־ם אויפנע־ענטע הע־צע- עם װעט אים אנטקענן נישט א פ־י ם־ן א זעבצן־יע־יק מ״די מ־ט א פא־ו—יטן קאפ אין מ־ט א באהא־צטע־ פא־א־נטע־עםידונ;; עם איז אים נישיט באשע־ט צ• פא־נעםן זי־ אין דעם צויבער פון ד־ דורך אים אאיין ארויםגעדיפענע קאאננען; או;, ענד־עך, א־ם אױ או־ך נ־שט יאשע־ט אויםצוטיידן ד■ היינמ־ צייטיקע קריטיק, ד■ צביעותד־ק־נעפי־אאזע הישטצייטיקע קריט־ק, װע־בע װעט ד• דורך אים;עצע־סאמע װעזנס אנר־פן :ידעריקע אין נישט־יד;, ז• װעט איט באשי׳ט־מען א נבזהדיק װ־נקא צװישן ״ *) עם נ־יימ זיך צום דרוק נ. װ. נאנאיס בא־ימט װערק ״טויטע :פשית״, א־בע־זעצמ פין ד. רויבא. יעצמנם איז באװנדעהס;•;װאקסן הע־ אינטע־עיט צ• העב װעהק א־ן צוזאמענהאננ מ־ט דע־ א״פפ־ה־;; פין די ״טויטע נפשײת״ א־נפ מאםקװע־ קינםט־ע־״ען טעאטע־.