Literarishe bleter · 1933-03-10 · 11 (10.3.1933) · p. Seite 168

ריסיצראריעװו בדסיסיוזג־ װסי■ 621*1 ןײמ 168;״ער כום פון פ״ן און צײדן. און װאס מער ער סרעםט זיך םיט מעגט־טן, פיט רער;*טור, טיט צעבנפ־טאסירונגען, אצץ־שסארקער דדגרן די ׳םגיטן אין דעם אײגענועם צייב, אין דער א״געגער ג׳טטה. ז און וױ םעגאלאװיטש אזו־ אויך זײן אױסאביאנראפיעץזעקד קאטעגעצקי, אדער װי מזטענעצקי אזוי אויך סעגאצןוװיטש געטט אויה אצץ, — צעבן און טעגטשן,;אטור ארן װעצט, פון זײן אײנן םוק־וױגקצ. ״איך און אצע — צוױי געזעען״, — שדייבט טעגא־ צאוױטש װעגן זיך א־ן א ציד. אויףי אײן װאנשאל — אצדי װעצמ, און או־פן צװייטן — ער גופא. און אזווי שטייט ער ארן פוקט אצײן, װי דאם צ־גגר װעט זיך א בויג טון — אתער אדער אדוין. זעט דע־ ריבער אפטטאצ אוים די גאינצע װעיט װי איויפגעװיקצט איין עפעם אן אגטיטעזיע ציו ז. סעגאצאװימש. ״אצץ, װאס איך האב אים;דעפ צעזזגי־) צונעטראגן — זא;ט עדנעץ סעגאיא׳װיםש װענן ז־ך — האב א־ך אפניעגנבעט בײ זיך, פון זיך׳/ — אבער די טעשה א־ז, װאם גי׳טט ארע סאגען און װיצן א״־ן נױטיקן זיך צו קװיקן זיך בצזויז פ־ט דעם, יװאס ער גגכעט בײ ז־ך, טון דיך אפ... ז. םעגאראװ־טשן פעצט םיפע אײגגעװאדצרטסײט א־ן באד;, אין דעם, װאס טען באצ״בגט עס א־ן חעברעייט ״גחצת־אבגת״. ע־ יעטאטס פון ב־אר־םטאק, א שםאט אן םראד־ציע, אן ידושרו, אן אײנענעם;וםח. א שטאט, װאס ־אט זי,ך אטאצ ארוו־םנעארביעט, אבע־;־שט באװיזן אויםצוחאטעדן אן אײגעפעם פדציוף. אויך זײן דע־צױגג א־ז געװען;ישט אי;ם עכפ־טראדיציאנעצן יעטײגעד. נ״גוטא דעד־בעד בײ םעגאצאװיטשן סיין קאגאניזירטע טיפן און נע־ שטאצסן. רי ט־פן, װאס ער פידט ארוים אין זיינע או־טאביאנרא־ פ־יע־װערק, זענען איויך אזעצכע ג־ך ־ אריו־פגעארבעטע, גישט קיין פאסד־אדכאציע. עצ פ־ רנב ־אבן ט־ד בײ אים סאטױון אנגעװייטע, פ־אבצעטען אנגעטדאגענע,;ישט אזיםנעיטדאגעגע. אויך דאם םא־ פיציע־רעבן, װאם װע־ט דודך אים געשיצדעדט, איז אן אויבנאוי־ פ־קם, אן קי־טן, אן טיפן געפראנסע־ אין זײניע אצע װערק, ״־ע־ סערע און סצעגערע, טרעפן טיד בצויז רמזים, אנדײטוננען, אפ־ היצכן פון ד־עם טיפן, מוראריסן, יװאם מען ־אט איפעדנעצעבט, אדעיד — בראגיק־פאטאגראפיעס, צײכטע ביצדצעך פנן נרויסע גע־ שעעגישן. םעגאצאװיטש רײסט זיך גישט אין רי הויכן און גידערט גישט א־ן ד־ טיפעיגישן פון װעצט־ אזן מענטש־געדאגגצ. סעגאצא־ וױטשן צײעיגט מען א םך, אבעד עם איז א צײבט צײעגען, נישט קײן ערגסט צערגען. ידער פשוטער צײעגער פיצט זיך נוט טים םע־;אראװיטש;, וױיצ ער גיט זיך אים אײן צ״כט, ער פידס אים :־שט אראפ סון דעם ״ררך המצך״, ער צערודעדט אים :ישט. ער פאדװינט אים ניכער, פארשרעפערט אים. איז דעריבער דעם צע־ זעד אז׳ו• הײמצעך טיט סעגאצאװיטשעס א ביוך און ער צײעגט עס דעדפאיד אזוי גערן. סעגאצאװיטש גײט א־בערן צעבן צײכט, ער שרײבט אויך אזו־ צײבט, שנעצ און אוטמ־טצבא־. און אזו• שגעצ אזן אזטטיטצבאר רע־ אגידט ער או־ף פאםיסונגען א׳ון געשעעינישן. פון או־סגעסען די אי״גדחוסן ביז איויסצאדן זײ — דויערט בײ אים װײגיק. עמעץ האט אטאצ םענאראיװ־טשן באצ־״כיגט: ״דער דיכטער, װאם שװאגגערט;ישט״. די מעצה פון אזעצבע מיני װערק איז זײער צײבטק״ט, פצי־ סיקײט. ער שוינס אויך :ישט זײנע פערזענצעבע צײדן אנן איבעד־ צעבעגישן, און דאס;יט צו זי״נע װערק או־פרינטיסײט, עכטסײט א׳־ן א באזונדערן איגטערעס ױינע צידער אנן אויך ראמאנען• ראבן דעם באיראסמער סון מאג־ביכער, דע־ינערוננען, מעמוארן. אזוי אייגטים זענעין זײ, אז׳וי נעבוכד) מיט מםשותדיקע איבערצע־ בענישן. עם שרײבט סענאצאוױטש אין א ציד: דאס צעבן איז א נ׳רויזאמע רארפע ט־ט סטדזגעס צאגנע, צאגגע,;אט, טיט מיינע שװאכע פינגער װיצט ז־ך די םטרוגעם טיר פאגנען. אבעד כ׳וױצ נישט קײגעם װעקן, און נישט ס־ייסטן און נישט שרעקן... קצויב איך או״ם דעם שטיצסטן נינון, זיך אצ״ן;אר אײנצװױגן... עם איז :ישט גוט, יװען מען וױצ :־שט װעקן, טרײסטן. דער דיבטער איז עס טחויב צוו טון. װינן און אײנוױנן זיך — דאם איז גישמ די אויפנאבע םון דעם דיבטעד אין דער הי״נטיקער שזוע־ דעי או,ין אר׳דױתפו^ער צײט׳. א״נן ״ב־סעצע אוטעט״, פון אן א״נן ״ב־םעלע םרײד״, — טאד םען דערגאך ג־שט קוטען צו װעלט און טעגטשן טיט טעגות פאר פאורפ־עטדקײט און פא־אײנזאטסקײט. זאגט דאך ז. סעגאלאוױטש װענן זיך: א־ך בין :ישט מער װי א טרויטער, איך בין פארליבט א־ן א ביסעצע יגדיגם... — א־ך בין;ישט טער װ■ א זינגער — פאר ררײסיק יאר פון זײן דיבטערישן שאפן א׳יז עד אמאל;עװען י־ננ־טדויטער־ש, ײנג־שטיפעוריש, — אזויי דאבן איויםנע־ זען זײג׳ע ריבע־נעזאגנען און טדוימען־פאעמעס אין די ערשטע יא־ן פ.־ן זײן סומען אין דעד ײד־שעד ד־כטו:;. ״שטיצע טרוי־ טען״, ״װען די װן פאדגײט״, ״א צעגענדע װעבט ז־ך״, — אט ד• אצע ־ידער איון פאעמעס פון זײגע צידער־זאטצוגגען ־אבן אמאל טיט ז״ער שט־לקײס און .־אטאגטישק״ט נעדעדט צום ײגנן טרױ־ כדגיישן הא׳־ץ פון ײדישן בחור און ט״דל. ׳*־ דאט;אגץ ש״ן און ציב באזיגגען קאזשמעזש, ד■;אילדעגע פאײע ארן דײזעצע דעם ש׳ חסכ. אבעד א״ך אין זײ דאט ע־ גישט;עזען קײן :דײטע שטחים בון צעבן־אידיצ־׳עם,;אר :עיקר - ־ אײגצערגיע ג עמית, װאס צאפ־ען אין בע;קשאפט, בון צ־בע, פין בא;ע־. דערנאך סומט אין יעבן א.־ן אפן פון ז. סעגאיאװיטש א פעדיאד פון ״שטעגן־ װעגן״, פ־ן װאגיען איבע־ ״רוסצאגד״, פזן אײגרעבן זיך אין ״סריטער;עבט״, — און װ• ז״גע אטאליק׳ע ותרק זעגען אייך די :ײע — די טער־ר״פעדע — אויך דער;אגג פון דעם דיכטער די־בויכ איבער דעס אײגעגעם צעבגם־װע;. און וױדער יא־ן, און װידער פע־זעגצעבע איבעדרעבעגישן א,ין אט שוין — צודיסבייקן צו אײנעגע אװעקג״עגדיקע יארן, און עס סומען זײנע װערק — יידיגר אין ראטאגען: ״־אטאגמישע יארן״, ״אייך, זי און ער״, ,אײביק אײגזאס״ אונזעד פדו־", ״צידער פזן נעבטן״, ״רויך פון א לי׳ויסע״, א. א. אפטטאי פדיװט ז־ך ז. סענאיאװיטש זיך א־וים־ דײסן צ• דער ב־ייטעד ות׳לט און עד פארטעםט זיך צו :יעבן פא־ סידוגגען און :עראנגיענישן פון דעם לעבן א־ן ד• צעצטע יארן. ער;יט וײן ״בדידע־ נעםזאד״ אוז ער איז פאדטון א־ן אנדערע װע־ס, װו ע־ וױצ;עבן דאס שטורטישת יעבן פ.ין די צ׳עצ׳טע יאר־ צענדייקע־. אבער ז. סעגאלאװ־טש צעבט זיך אוים מער פ,ין אצץ אין זײן אײגעגע־ װערט. דא׳ם א־ז ז״ן לעבנס־סטיביע. דא איז ע־ ט־ט זיך. דא איז עד — עד. אין ז״ן ״אײביק אייגזאם״ און אין ז״ן ״אגארביסטיש מײדצ״ — די צװײ טײלן פון דעד ט־ילאגיע ״זעייגס יאדן״ דעד־ יציייט אוגז ז. סעגאלאװיטש זײן אויטאביאג־אפיע. עם :יתן אדו־ך פא־ אוגז זעציגס יא־ן, זײן קיגדדײט, ױגגס, בחו־שאפמ. עס פא־מי״־ט זיך זיין כארא׳קשע.־. ער הויבט אן צו שר״בן זײגע ע־שטע צידער. שפעטע־ ט־עפן ט־ר שוין זעציג סאמענעצקין אין װיצגע צװישן ײגגיע שרײבער, צװישן פארטײ־טיער. יא־ן פציםי און ם׳סוטען ײיבטיקע נעשעעגישן — רעװאצ׳וציע, די רעאקציע־ יארן — ארן װידע־ ײיצגע, װארשע און שפעטער לאדז, — :יז דעם אויסבדוך פון דעד ותלט־מיהמד: טאביציזאציע, מדנטה, טי־ צימער־דיגסט... ד• בײדע ביבעד — דער שצ־סצ צו םעגאיאװי־ טשעס א־געװיינילםסער ותצס. שוין פון די םאפע ױגנס־יארן איז זעליג קאמעגעצקי־קעגאצאװ־טש א פאדגוטענעד שסעגדיק םיס זיך. ארום און ארום — בצויז פרעםדקײס, עגאאיסטיש־ע נאטור;, ׳װאפ זובן :איי אויפצוגוצן א־ם, זעציגן. װערט ער פ׳ון ױנגט אן פ־עטד צו אדעטען און פא־קצײבמ זיד אין זײנע א״נעגע פיר אײצן. און אזוי אזיך זײגע צ־בע־פאים־רוגנען — װענן א׳יץ בצײבט בײ אים :עיקר פײגקעכע און וױיטיסדיסע ערינערוגגען, נעטישט פיט פאד־ ביטעריוגג און פאדדדוס. אין די וױ״טע־ד־קע יארן, װאס װערן נעשיצדע-־מ א-ן ״אגא׳דביסט־שן םײדצ׳/ טרעפן מ־ר זיך אױף פאר־ שײתערצײ באםױגנען סון תצינן צו דעדגע־״טערז ױך צו אגדערע, צז עפעגען פאר זײ הארץ און ינעפ־צן, אבער א סצצה העינגט אויף אים: זײן װיצן, זײגע פרװון צ׳וצונײן געגסער צו אגדערע, שצאנן זיך אפ אן סאצטסײט, אן גצייכגיצמיקײם. און אז׳ו• װאסםט זײן שות־ער;עט־ט בגוגע צו זיך אצײן און בגוגע צו אגדעדע. ״איך טײד אויס אלע פרעטדע און אצע די, װאס קאנען מיר בצײבן פיעטד׳/ — זאנט זעי־ג קאטעגעצקי. און עם איז שוין ג־שט קײן קאפ-ז, עס איז אײנגשאפט, עם א־ז טיף־אײנגעבו״דעגער כאראק־ שע־. און אזוי װאקסט ד• אײגזאטסײס, ד■ איזאצידוג:, די סרעגק־ דעכסײט. יעדע ג״ע יאגעגעניש טיט מעגטשן איז פאר אים א