Literarishe bleter · 1933-03-10 · 11 (10.3.1933) · p. Seite 167

■■■■■■■■■■■■■■■ ו״ט_167 :״ ד־ װאס ־אבן ז־ך;יענויט־קט א־ן ׳טוינד־שן צ״טםארס־״ב. זויםי ״שרזם עוי־בניײעך״ האבן :אבנעיהוטא־עװעט א־ן דע־ צ־יט, װען ים־ום ער־בם האט :עװ־דיןט און אי־ך גאבדעם. װו זענען ז״ אצ־נד אה־״עע ניעי;? װעד זענען ד״?' װו קאנט א־ר כיעריון אשירו א ״םי־אד״ אװשן ל־טעדארישן יסטע:, װאם שלום עייבם הןדט אויס־ :עט־אטן. דעטאדט איז א־ן דער איטעי־אטיד או־ך :עװען א ה־פשע;־אבאםאינ־ע און, אי־ף א ב־עי־־פאס־װעדעד ר־ניע. :רו־ס איז;ע־ װען א־ד שטה או־פן ״נאצ־אנאאן״ םעדד. װעד האט דען נישט :ע־ ש־־בן קי־־ן צ־ונ־םט־ש־־ע פס״דא־נאצ־אנאיע ה־םנעם, בעניושאפט־ כעיאיד־עם א־ן אנדע־ע;־אס־שאדעםו־׳ז;. דער צ־ונ־סט־שעד א־• דעאד האט ז־ך צעבד־ט םיט בריטן און ביוםען... און א־ום ־עם האט ז־ך צעװאקםן א נאינץ ינעז־נד פון :דאפאםאנ־שע דע־נעד א־ן נאינצע פיאקנם. םען האט ידעםאדט;יעם״נט, אז דא: אי.ז ך• ״.־,״.. פאיעו־ע. םענטש;, ײאם האבן נישט;עקאנט אנשר״בן ק״ן זאכדעבן ואץ, האבן ז־ך :עיבאפט צו ־צ־מיםט־שעד פאעט־שע־ טדיצה. ם־טן צ־יונ־םט־שן און;אצ־אנאדן אוו־פשיװו:; פון ־ע:ערצ־יט איז אויך דאים דאזיקע :עזאננאבץ :אבנעגאנגען אדעד :אבנעק־אכן. :עהאדטן האט ז־ך עם אבע־ ז־־ע־ ײ־בט־ק דאן, אםת, א פאד מע:טשן מ־ט טא־אנט זענען או־ך דעמאידט;עװען. זי״ האבן אבער איו־ך;עםוזט צאדן יצ־נז דע־ ציימ. דאס בא־אקטע־־םט־שע א־ן ז״ א־ז א׳בעיד נע־ װען דאם ז־ך קאנען אי־ו־ם־־־סן אפידו דוידך ד־ צעשײוםענע םא־ ט־װן או;, אם־צו א־ן ד־ דאז־ק־ע ל־דעד נ־שא, יאזן העי־ן זייע־ פעד־ זענירעבק״ט דודך אן א־־ננעהאדטענעם טאן, װאס םען האט זיין ק־נסטדעי־־שק־־ט ע־ש־ט דעדהעידט און דע־קענט ש־פעטע־. א־צט ז־ענען ד־ פם״דא־ד־בטע־ א;י־עם־װע םענמש־ן. אן א:רע־ ם־װע צ־־ט. ש־א־פערע קאנפד־קטן :־שט;אד או־פן םאצ־אא־נעזעי־ שאפט־עבן פ־אנט, או־ך א־ן ד־ פםיב־שע און םט־בישע הייאן פון דע־ םענטשדעבע־ באהאיטענע־ באט־נ־ בדומ־ש־ט אפענער, װעצמ. ק־םט דע־פא׳־ פא־ או־ך או־ף דעד או־בע־פדאך א ש־אדפעדע צע׳ד־־ דע־ו;;. ד־ ני־װט־קע א־־ב־קע און פעםטע ס־חות א־ן דעבין האבן אבע־ :־ש־ט או־שנע־ע־מ. או־ך י־אפ ק־נסטלעדישע װאדט האט ז־י־ שעפע־־ש״ע װייננשאפט :־ש־ט א;;עװאדן ב־־ם ק־עאט־ײן ק־נסטדעד. באטש א־ן ד־ו־סן פוץ דע־ ד־טע־אטו־ פ־דדע־ט ד־ אויםנעד־יד־קנזע און פ־םטע ש־אזע, װאם האט :־שט ק־ין קע־ן און נ־שט ק״ן װארצ־ יעין, —;־ש־ט א־ן נעבטן, :־ש־ט א־ן ה״:ט און נ־ש־ט א־ן םא־נן. ז־שסדאדװטזו גלענװװ־ 1װזי ו\_ 4621.) ■■■■■■■■■■<■ םעד ש־טאמט אפ פון ערנעץ װייטעד און גדונט־קט טיפע־ און — אט דעם ״םערער״, קאן ער או־ך פון זיך :־ צוט אפט־ידן אדער אפ־ שאבן, װ־ ד־םקעם פון א פ־ש־. ד־ װאס :וצן או־ם דאם עדש־טע פ־ן ק־נםטצער װי א װאפן אנטקיעגן א־ם אנצ־־־יצן ד־ — צ״ט... אזוי צ.ו זא;ן, דופן ב״ם ק־נסטדע־ :א־ א־ויס א געלעבסער, װ־־ד דעם ענין צ״ט נעמעין דאך ד־ דאויקע פאייט־קאנטן אזוי באשדענק־ע;: און קדיין. ו־ייד דאס ״היינטיקע״ א־ז;־שט אזא ש־־טער;עװעב װ־ ז־י נעכזען ־עס.;א־ בארן צװעק, פאר װע־בן ז״ גוצן עס >*־;, או־ט דעם סוח, װאם ז״ פארםאנן, און, ־ו־טן צ־' פון װרקן, װאם ז־• יםט־גין זיך, א־ז עס אפש־ר;ענונ. עס א־ז ק״ן פ־אנע;־שט, צ־ עס הערש־ט א;־ו־םע םוטדאז״ ק״ט און אנטםוט־קו״ א־ן אונזע־ ד־טעראס,־ און דייטערא־־ש־; או־םאעבן ױך.;אי־, װו, א־ן װעדכן װ־נקד װעאט א-ז דען דעד־ םוט;־ישט געפאדן? א׳י־ן װען, א־ן װעדבער צ־־ט האט דען דע־ אםתע־ ק־נםטדיער;ישמ;עי־טן פא־;־שט װעדן ז־ך צזפאם;, פאר ז״ן :־שט װעידן דין א קנעבם צום ם־נוט־קן. דע־ ק־נםטדע־ האט ז־ך ק״נםאד נ־שמ נעם־דט א־ן ק״ן נציקדעבער םב־בה אדום. אגן קעיםפן האט ער תם־ד געהאט ם־ט װאם און ם־ט װעפען. או־ך ד־ ״צ־־ט״ און די שטורמער אסום איר, זענען שא־ א־ם נעהען א טייד פון ־ע־ :עם שװערן ׳״אדמן, ז־ך־;־שט־:אב;עבנדיקן ״׳־ױשטאף״, אויף װעדבן ער א־ז נ־שט ם־ד נעװא־ן יצו הא־עװע;, ארו־םצ׳ובדעננען א־ן אחו־םצוםויערן צעבעד־קע נעשטא4טן. נישט געװען קיין בוח, װאה זאד א־ם קאנען אװעקד״םן םון ז״ן װארש־טאט.;־שט :עװען ק״ן פד־יז, װאס זאד א־ם קאנען אפקו־פן און א־ם ד־ננען פא־ ז־ך. ער האט תמיד נעלעבט י:ין וײ\ װעדט, און דין װעדט א־ז א־ן תון;ע־ װען אדעםענס װעדט. ד־ װעדט פון אדץ א־ן אידעםען און ־ענעד;דו־םעד און בר״טער א־ומפאםו:;, װאם דיאט איע ני־ענעצן און;דד־ם אפנעװישט, אדע אדטק־יטן אפנעפ־־־שט א־ן דעם ־י:;ן ה־־נט;ענעבן ״ענע װאג־ק״ט און װ־בט־קע ש־טארק־יט, אז דאיים צ״טמע־ ם־קע האט ז־ך אדישנעװאקםן אינם בלד פונם א־־ב־ק־דױע־האפט־ק;. פון דעם פאדב״נ״ענח־קן א־ז אדױסגעװאקסן דע־ װעדט־ס־מבאד־־ ־שעד קע־׳ן. ״ םינומנוױיז רע־פ־דט םען, אז א־־ננטדעך קוםט;אר ק״ן קאםח או־ך נ־שט פא־.;ישט םער, — אםאד־קע ־ארן זענען או־ך;עװען אזעידכע, װאס חאבן ם־ט א םוט־קן ש־אפן װייניק־װאם;עחאט צו טון און חאבן דאך;עש־־בן.;עש־־בן אדן אפש־ נעחאט םע־ אנזען נ ת ם ן ם י י ז י? / ז? צ. ר ש ע ז י ל ןו. סעגאראװ־סיעו — גװ גײ\ סב־יאריעץ טר״בגװ־־ױביוײ.) ארום א־בער דע־ װעיט, אבע־ עס א־ז ב׳ע־קר אן אדופד־נגצונג אי־ בע־ דעם א־־גענעם װעזן. ער א־ז א״עשטו־םן קענן דער;אנצעי וװעדט, א־ז ער ז־ב־ע־, אז;אר ד־ װעיט א־ז קענן א־ם. ווױיד ער אפטםא־ ״אװעק פון דע־ װעדט דער קיאנקער״, אדער ער ײ־ד ד־ װעאט צופאםן צו ז־ך, װ־ םען פאםט צו א ק־אװאט צו דעם א״נענעם העםד אדער א ש־וך ציום א״גענעם פום. איון או־ב :ישט, האט ער שטענד־ק א קדדה או־ף דעו־ װעדט און םענטש, או־ף פ״נט און פי־״נט. עד זא;ט אפידו א־ן ז״ן צאד;: ״ד־ קדלה פ־ינע זענט א־ר :־ש־ט װעדט!" א־ן אן ארט־קזדע װענן ז־ך האט ז. יםיענאיאװ־טש־ אםאד נע־ ש־־ב;: ״ם־ין גאנץ דעבן יג״ איך אויף דעם דייד־קן טי־אטואר פוןי דע־;אם, דערב״ נעיװ־ן א־ך צורי זאבן: ד־ ז־־טן בד״בן ב״ םיי;אנץ, איון א־ך קאן בעסע־ זען, װאס עם טוט ז־ך או־פן טוםד־ ד־קן ס־אט־אי־". ־א, אבע־ או־ב םען װ־ד טאקע זען און שפ־רן, װאם עם טומ ז־ך א׳־־פן ״טוםדדיקן ט־אטוא׳־", דא־ף םען אזו־ זיך נ־ש־ט שדעקן בא־ די אי־ינענע ז״טן, אז ז״ זאדן בד״בן אומ־ באד־חט״. — ז. ׳םענאדאײ־טש־ םאבט א־ן ז״;ע ד־דער און ־אמא־ :ען פרינטעױםי־עב פון דין פרעטענם־עדאזיק־יט, — דאס א־ז זיין ט־אנעיד־ע און דאם א־ז או־ך דעד ש־טענד־קער קװאצ שון ז״נע ד״דן א־ן ־ס־־־ם. א־־ב םען םאבט א װעזן א־ן א קודט פון אן א ד ו ם דעד דר״ס־ק יא־־קער;אנג פון ז. םענא־אװ־טש• אין דע־ ״ד־שער ד־מעראטור א־ז םער פון ארץ דע־;א״ פ־ן דעם ד־בטע־ פ\\ ז־ך, גו\ ז־ך און אר\נו זיך. ז. םע׳גאדאװ־טש־ א־ז דער א־ן־ ז־כיקססע־ ד־בטעד א־ן דע־ ־־ד־ש־ע־ ד־מע־אטור. צ־ ער ש־־״בט א־נט־ם־ד־ד־שע ד־דע׳־, צ־ ער פא־םעסט ז־ך או־ף בד־־טערע רא־ םאן־דיװונטן — אדעםאד א־ז ־ער אד״ן רע־ צענטר, ארום װעדכן ם׳דד״ט זיר אדץ מ־מ א־עםען: ער,;אר ער, רק עד. םוב־עקט־־ו ז״ן א־ז;עיװ־ס כדד ק״ן חס־ון נ־ש־ט. <ו־פד כאונ־שע דורסױם־ םוב־עסט־װע ד־בט־עד א־ן ש־ר״בע־ ז־ענען;עיװען א־ן דער װעדט־ '־טע־אטוד, און וױפד;אי־־נ־׳י־־סע סוב־עקט־װע ־ידישע ד־בטער און שר־יבעד מ־ח חאבן פארםאנט און פאי־םאנן א־צט. אבער םע־ נאדאװ־סשעס סוב־עקט־ױיזם א־ז |א ציו־ש־םאדעי־, א צו־באנרענעצ־ טער. עד א־ז םארדוקמ א־ן ד־ א־ינענע ד׳ אמות, עך זעט א־י שפירט בע־ק־ א״נענע איבערדעבענ־ש־ן. ד־ װעדט, ד־ זון, אדדי נדויסע געשעענישן שפינדען זחך אפ א־ן דעם ד־בטערם א״נענע טראפן טו־ צ־;אד, און פון דאנעט ש־ס־א־ט ערשט אראפ אויף זיין שאםן. ״שטעניד־ק א״ביק, אוםעטוס איד־ין״, — ק־אגט ז־ך שענאדאגױטש װענן זיך אין ז״נס א איד. ״א־ך ב־ן אז׳ו• םיד״, — באדויערט ער ז־ך נופא אין א צװ־־׳ט ד־ד. און דאם צ־ט ויך זו־ א רו־טער פאדעם א־בער ױ־ן נאנצן שאפ;. ער װאנרע־ט אי־־ך